Zembla
Zembla

Donderdag om 20.25 uur op NPO2npo2

Het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA
Zembla

Beluister hier alle Zembla Podcasts

12 feb 2020
  •  
leestijd 11 minuten
  •  
4149 keer bekeken
  •  
podcast-cover

In deze podcast hoor je iedere aflevering de spannendste onderzoeksverhalen van Zembla. De podcasts zijn ook te beluisteren via, onder andere, Spotify, NPO Radio 1, Google Podcasts en Apple Podcasts.

Seizoen 3
4. Morgan, de verloren orka

In 2010 werd een jonge orka gered uit de Waddenzee. Uitgeput en hongerig wordt ze opgevangen in het dolfinarium Harderwijk, waar ze haar Morgan noemen. Als bekend wordt dat de orka niet terug gaat naar zee, maar naar een dierenpark op een Spaans eiland, breekt er een hevige strijd los tussen de overheid, het dolfinarium en dierenactivisten.

Hoe is het nu met Morgan, tien jaar na haar verhuizing? Onderzoeksjournalisten Jos van Dongen en Pamela Kalkman besloten onderzoek te doen naar het lot van Morgan: is ze inderdaad beter af in een dolfinarium, gevangen maar goed gevoed en in het gezelschap van andere orka’s? In deze podcast vertellen ze over hun bezoek aan Morgan op Tenerife en hun onderzoek naar de schimmige handel in zeezoogdieren. 

3. Muziekschool in mineur

‘Je hoeft niet naar het theater, je kunt ook thuis gewoon een dvd’tje aanzetten’. Die woorden van minister De Jonge, uitgesproken in april tijdens een coronadebat in de Tweede Kamer, hebben tot grote verontwaardiging in de culturele sector geleid. Volgens veel musici en theatermakers werd eens te meer duidelijk hoe weinig waardering de politiek heeft voor cultuur in ons land. Hoe komt dat? En wat heeft het verdwijnen van de muziekschool daarmee te maken? In deze Zembla Podcast vertellen journalisten Nicolien Herblot en Norbert Reintjes over het onderzoek dat ze daarnaar deden. 

2. Waar ging het mis bij Stepwork Transgenderzorg? 

Transgender personen zijn overgeleverd aan lange wachtlijsten als ze zorg zoeken. Als in 2017 de particuliere ggz-instelling Stepwork Transgenderzorg de deuren opent, lijkt dit bedrijf voor veel  mensen een redder in nood. Maar Zembla-journalisten Lilit Martirosova en Roos Wiegerinck ontdekken dat het bij Stepwork al vanaf het begin een grote chaos is: een deel van het personeel wordt niet betaald, de boekhouding is schimmig, medische dossiers zijn niet op orde en de kwaliteit van zorg staat onder druk. Hoe kan het dat een bedrijf wanbeleid kan voeren, over de rug van een groep kwetsbare mensen? In deze podcast vertellen Lilit Martirosova en Roos Wiegerinck over hun onderzoek.

1. De macht van de supermarkten

Betalen we wel een eerlijke prijs voor ons eten? Boeren verdienen nauwelijks nog aan de productie van voedsel: ze zitten klem in een systeem van bodemprijzen en steeds hogere opbrengsten per stuk grond. Ondertussen raakt onze bodem uitgeput en neemt de biodiversiteit af. Supermarkten hebben als laatste halte tussen boer en consument een enorme machtspositie. Maar hoe gebruiken ze die? Onderzoeksjournalisten Ton van der Ham en Suzan Borst zochten uit wat supermarkten doen om de voedselketen te verduurzamen. In deze podcast vertellen ze over hun onderzoek en wat de weg naar duurzaamheid zo moeilijk maakt.

Stel je voor: je bent achterin de 80 en woont op een fijne plek met andere ouderen. Een plek waar je niet meer weg hoeft. Maar dan hoor je ineens dat je huis binnenkort tegen de vlakte gaat. En dat het onzeker is of er iets voor in de plaats komt. Het overkwam 40 ouderen in het stadje IJlst in Friesland. Onderzoeksjournalist Nicolien Herblot vertelt in deze podcast over de maandenlange strijd van de ouderen tégen de sloop en de bijzondere momenten die ze vastlegde met haar camera.  

8. Doelwit Volkel

Officieel is het een staatsgeheim, maar eigenlijk weten we al jaren dat er in het Brabantse dorp Volkel sinds de jaren '60 Amerikaanse kernwapens liggen. Maar wat heeft Nederland te zeggen over de vijftien tot twintig bommen op het moment dat Trump besluit ze in te zetten? Journalisten David van der Wilde en Jos Slats vertellen het in deze podcast.

7. Officieren van justitie in de fout

Officieren van justitie die dossiers manipuleren, politie die onnodig veel geweld gebruikt en onschuldige mensen die in de gevangenis belanden: dat komt niet voor in Nederland. Of toch wel? Onderzoeksjournalisten Jos van Dongen en Suzan Borst vertellen in deze podcast over hun zoektocht naar het antwoord op de vragen: wie controleert het Openbaar Ministerie en kan ze ongestraft de regels overtreden?  

6. De ramp op het wad

Een strand dat zo ver als het oog reikt, bezaaid ligt met plastic spullen. Het is het gevolg van een ramp met de MSC Zoe, het containerschip dat 342 containers verloor op nieuwjaarsavond. Wat ging er mis? In deze ZEMBLA-podcast hoor je een reconstructie van de reis van de Zoe en vertellen onderzoeksjournalisten Bart Nijpels en Marco de Lange over hun onderzoek naar de toedracht van de ramp op het wad. Bekijk hier deel 1 en hier deel 2 van het tweeluik 'De ramp op het wad'.

Seizoen 2
5. Het gouden kalf
11. Geen chemo voor Felix 

Wat doe je als ouder wanneer je erachter komt dat een potentieel levensreddende behandeling jouw zieke kind nog vele malen zieker maakt? En wat doe je als arts wanneer de ouders van dat zieke kind een behandeling voorstellen die in jouw ogen de verkeerde is? Onderzoeksjournalisten Dirk Mostert en Norbert Reintjens doken in dit medisch ethische dilemma en vertellen in deze podcast over hun onderzoek bij de uitzending ‘Geen chemo voor Felix’.

10. Het beloofde bos 

Nederland is één van de minst bosrijke landen van Europa. Toch zijn er hier de laatste jaren miljoenen volwassen bomen gekapt. Volgens beleid moeten gekapte bomen wel gecompenseerd worden. Maar hoe effectief is dit? En worden de beloftes om gekapt bos te compenseren wel nagekomen? In deze aflevering vertelt Zembla onderzoeksjournalist Jos van Dongen over de zin en onzin van boscompensatie.

Als onderzoeksjournalisten Erwin Otten en Nikki van der Westen misstanden in de kalverhandel willen onderzoeken, wil geen enkele partij met ze praten. Soms wordt de verbinding al na een paar seconden verbroken. Heeft het iets te maken met een interview-afwijzing van de wereldmarktleider op het gebied van kalfsvleesproductie: de VanDrie Group?

4. Gegijzeld door anorexia

Hoe is het mogelijk dat er nog zo veel jonge meisjes sterven aan de psychiatrische aandoening anorexia? Onderzoeksjournalisten Hetty Nietsch en Simone Tangelder onderzochten het in de extra ZEMBLA-uitzending 'Gegijzeld door anorexia' . In deze podcast vertellen ze hoe die uitzending tot stand kwam en delen ze de persoonlijke verhalen van anorexiapatiënten en hun naasten.

3. Gokken met bagger

Waarom wordt in Nederland afval in natuurplassen gestort? En wie verdient hieraan? Onderzoeksjournalisten Frans Glissenaar en Roelof Bosma doken voor de uitzending 'Gokken met bagger' in de wereld van ‘verondieping’ en vertellen over hun onderzoek in deze ZEMBLA-podcast.

2. Parkinson op het platteland

Onderzoeksjournalisten Ton van der Ham en Norbert Reintjens krijgen een bijzondere brief van een zoon van een agrariër. Zijn vader is overleden aan Parkinson. Dankzij de indrukwekkende brief starten de onderzoeksjournalisten een onderzoek naar de relatie tussen landbouwgif en de ziekte van Parkinson in de uitzending 'Parkinson op het platteland'.

1. Het gifschip van SBM
9. Het stofspoor

In deze aflevering vertellen onderzoeksjournalisten Roelof Bosma en Marco de Lange over de vertrouwelijke rapporten van Prorail die ze in handen krijgen. Ze ontdekken dat spoorwerkers al zeker tien jaar lang worden blootgesteld aan te hoge concentraties kankerverwekkend kwartsstof. Tijdens het onderzoek merken ze dat alles onder de pet is gehouden en dat er mogelijk economische belangen meespelen.

Wat doet een giftig schip van een Nederlands bedrijf op het beruchte sloopstrand van de Indiase plaats Alang? In deze ZEMBLA podcast praten we met onderzoeksjournalisten Nikki van der Westen en Sander Rietveld over hun zoektocht naar de misstanden rondom het met kwik vervuilde schip van SBM Offshore.

8. Bijten als beloning

Het is het op één na hoogste geweldsmiddel van de politie, maar er zijn geen duidelijke regels over wanneer politiehonden mogen worden ingezet: in een eerdere uitzending liet Zembla zien dat honden worden ingezet bij lichte vergrijpen en tegen een verward persoon. Waarom laten politiehonden niet altijd los op commando? En wat voor politiehonden krijg je als je ze hardhandig traint met stroom en stokslagen? In deze podcast vertelt onderzoeksjournalist Norbert Reintjens over het onderzoek dat hij samen met collega Erwin Otten doet naar de inzet van de politiehond.

7. De nieuwe kruisvaarder‪s‬

In januari is de bestorming van het Amerikaanse congres wereldnieuws. De opstandelingen dragen niet alleen wapens, maar ook kruizen en scanderen “Christ is King!” Wat hebben christenen hier te zoeken? In deze aflevering vertelt Zembla onderzoeksjournalist Sander Rietveld over zijn boek “Nieuwe Kruisvaarders”, over de alliantie tussen orthodoxe christenen en radicaalrechtse populisten. Hij onderzoekt zijn eigen orthodoxe verleden en brengt een netwerk in kaart dat tot in de Nederlandse christelijke politiek reikt.

6. Azen op erfenis

Deskundigen noemen het de perfecte misdaad. Wat onschuldig begint als mantelzorg, ontaardt geregeld in het misbruiken van vertrouwen. Bankrekeningen worden leeggetrokken, mantelzorgers duiken plotseling op in levenstestamenten, en bezorgde familieleden worden buitengesloten. Vaak komt de oplichting pas na het overlijden aan het licht, als er helemaal niks meer over is van de erfenis. De daders, vaak familie, komen er vrijwel altijd mee weg. In deze aflevering vertelt Zembla onderzoeksjournalist Dirk Mostert over de financiële uitbuiting van ouderen. Hoe kan dit gebeuren? En wat kunnen we ertegen doen?

5. Adoptiebedrog: De strijd voor erkenning

Zembla deed jarenlang onderzoek naar adoptiemisstanden. We ontdekten babyfarms in Sri Lanka en zogenoemde acting mothers. De onthullingen sloegen in als een bom. Ondertussen startten de slachtoffers van adoptiefraude een strijd tegen een overheid die de verantwoordelijkheid jarenlang van zich af blijft schuiven. Tot een commissie de rol van de Staat onder de loep neemt en alles tot een hoogtepunt komt. In deze podcast vertelt Zembla onderzoeksjournalist Norbert Reintjens over de wereld van adoptiefraude; over het gevecht naar erkenning en de waarde van excuses.

4. Het excuus van de Boerenleenbank

Het boerenland lijdt onder het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen. Een gevolg van een systeem van steeds meer dieren en hoge opbrengsten per hectare. In deze aflevering vertelt Zembla onderzoeksjournalist Ton van der Ham wat het betekent dat Rabobank erkent medeverantwoordelijk te zijn voor de problemen in de landbouw.

3. De hel van Shell

Al decennialang veroorzaken lekkende pijpleidingen van Shell extreme vervuiling in Nigeria. Volgens Shell wordt 95 procent van de lekken veroorzaakt door sabotage. Maar als Zembla een onthullend dossier in handen krijgt van Milieudefensie, werpt dat ineens heel ander licht op de rol van Shell in de Niger Delta. Shell-medewerkers zouden zelf de lekken veroorzaken. In deze podcast vertelt onderzoeksjournalist Sander Rietveld hoe hij in coronatijd onderzoek deed naar de misstanden in Niger Delta.     

2. Het kippenexperiment

In hun onderzoek naar uitgeputte landbouwbodems stuiten journalisten Ton van der Ham en Frans Glissenaar op een bijzonder onderzoek uit 2007: een experiment met kippen waarin is gekeken of biologisch eten gezonder is. Volgens de toenmalige minister van Landbouw waren de uitkomsten 'teleurstellend' omdat er geen aanwijzingen waren dat biologisch eten gezonder zou zijn. Maar klopt dat wel? Een telefoontje met onderzoeksleider Machteld Huber is het begin van een spannende zoektocht. Welk spel is hier gespeeld? En wat was de rol van onderzoeksbureau TNO en Wageningen Universiteit? 

1. De grote belangen achter de omstreden granulietstort

Als onderzoeksjournalisten Roelof Bosma en Marco de Lange na hun uitzending ‘De afvaldump door Rijkswaterstaat’ van begin dit jaar een WOB-verzoek doen, verschijnt er een koerier aan de deur met een USB-stick. Daar staat maar liefst 2 GB aan informatie op, verspreid over 9000 pagina’s. In deze podcast vertellen de journalisten over de tegenkrachten waar ze mee te maken kregen in hun zoektocht naar de waarheid. En ze vertellen wat ze vonden in die berg met informatie over de rol van de topambtenaren van Rijkswaterstaat, van het ministerie en over de cruciale rol van oud-minister Halbe Zijlstra in het granulietdossier. 

Seizoen 1
22. Ziekenhuis in crisistijd

Schoonmakers, de technische dienst, de afdeling logistiek: ze zijn onmisbaar voor een ziekenhuis. Dat ontdekte verslaggever Nicolien Herblot, toen ze wekenlang de stille krachten volgde in het St Jansdal ziekenhuis in Harderwijk, tijdens de coronacrisis. Luister in deze podcast naar haar ervaringen.

21. Koninklijke constructies

In deze podcast nemen onderzoeksjournalisten Ton van der Ham en Annette Schätzle de luisteraar mee in hun onderzoek naar onze koninklijke familie. Waarom is er zoveel mist rond de bezittingen van de koning? En welke afspraken zijn er gemaakt achter de schermen over het sluiten van Kroondomein Het Loo tijdens het jachtseizoen?

20. De vergeten oorlog

Onder zware druk van de Verenigde Staten raakte Nederland in 1950 verwikkeld in een gewapend conflict: de Korea-oorlog. 4700 militairen werden naar het front gestuurd. Vijf van hen raakten vermist. Wat is er met ze gebeurd? En hoe belemmert de Europese privacywetgeving de zoektocht naar de stoffelijke resten van de vermiste soldaten? Onderzoeksjournalist Jos Slats verdiepte zich in deze 'vergeten oorlog' en vertelt erover in deze podcast.

19. Huisarts in crisistijd

Twaalf jaar geleden brak er de Q-koorts uit, nu wordt Herpen opnieuw getroffen door een besmettelijke ziekte. Onderzoeksjournalist Ton van der Ham keert terug naar het Brabantse dorp waar hij twaalf jaar geleden de onthullende uitzending ‘De Q-koorts epidemie’ maakte. Een maand lang liep hij mee met huisarts Rob Besselink en legde zo de impact van de coronacrisis vast. In deze podcast vertelt hij hoe het was om te filmen in deze hechte gemeenschap.

18. Baudet en het Kremlin

Het is een vraag die politiek Den Haag al jaren bezighoudt: waarom is Forum voor Democratie zo positief over Moskou? Zembla deed in samenwerking met de Nieuws BV maandenlang onderzoek en kreeg inzage in onthullende Whatsapp-berichten van Baudet. In deze podcast praten we met onderzoeksjournalist Sander Rietveld over de connecties van Baudet en het Kremlin, de keus om informatie van Henk Otten te gebruiken, trollenlegers op Twitter en de nasleep van de uitzending.

17. Medicijnmacht China tijdens de coronacrisis

Door de uitbraak van het coronavirus waren medicijnfabrieken in China wekenlang dicht en export uit India ligt momenteel geheel stil. Wat betekent dat, als zo’n 80 procent van onze medicijnproducten uit China en India komt? In deze podcast vertelt onderzoeksjournalist Jos van Dongen over zijn onderzoek naar 
de beschikbaarheid van geneesmiddelen tijdens de coronacrisis en over de vele uitzendingen die hij de afgelopen twintig jaar maakte over epi- en pandemieën.

16. De macht van Monsanto

Chemiebedrijf Monsanto komt in 2017 zwaar onder vuur te liggen als door een Amerikaanse rechtbank talloze interne rapporten, e-mails en andere vertrouwelijke stukken worden vrijgegeven. Deze ‘Monsanto Papers’ laten zien hoe het bedrijf decennialang de wetenschap en de publieke opinie beïnvloedt en de schadelijke effecten van onkruidverdelger RoundUp verhult. In deze podcast vertellen onderzoeksjournalisten Els Knaapen en Norbert Reintjens over hun onderzoek naar Monsanto en RoundUp.

15: Gaza: de rechtszaak

Door een Israëlische precisieaanval op een huis in Gaza in 2014 verliest de Nederlandse Palestijn Ismail Ziada zijn moeder, drie broers, zijn schoonzus en een neefje van 12 jaar. Waarom is hun huis gebombardeerd? En wat kan het Nederlandse recht betekenen voor Ismail? Onderzoeksjournalisten Simone Tangelder en Rosalyn Saab vertellen in deze podcast over hun onderzoek achter de uitzending ‘Gaza: de rechtszaak’. Maken Palestijnen kans om gerechtigheid voor hun familie te krijgen?

14. De fatale fouten van Boeing

De 737 MAX: het nieuwe toestel van de Amerikaanse vliegtuigbouwer Boeing, moest bij de oplevering de markt gaan veroveren. Maar na twee ongelukken waarbij 346 mensen om het leven kwamen, staan honderden toestellen al bijna een jaar aan de grond en kregen ze de bijnaam: 'vliegende doodskisten'. Wat was de oorzaak van beide ongelukken en valt Boeing iets te verwijten? Onderzoeksjournalisten Vincent Verweij en Suzan Borst zochten het uit.

13. Geen plek voor ouderen

Sinds een aantal jaar moedigt de overheid ouderen aan om zo lang mogelijk thuis te wonen, ondertussen sluiten de verzorgingshuizen. In deze podcast vertellen onderzoeksjournalisten Nicolien Herblot en Els Knaapen over de gevolgen van het langer thuis-beleid voor artsen en ouderen. Wat doet dat met de ouderen die meer nodig hebben dan alleen thuiszorg? En is er genoeg zorg voor iedereen als het aantal tachtigplussers de komende twintig jaar verdubbelt? Je hoort het in deze podcast.

12. De afvaldump door Rijkswaterstaat

Onderzoeksjournalisten Roelof Bosma en Marco de Lange onderzochten maandenlang de rol van Rijkswaterstaat bij de lozing van een half miljoen ton afval in natuurplas Over de Maas in Gelderland. Welke belangen spelen hier? En welke rol speelt oud-minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra precies? Je hoort het in deze podcast. 

11. De kunst van de koning

Onderzoeksjournalisten Ton van der Ham en Norbert Reintjens wilden graag weten: waarom raken de Oranjes altijd in opspraak bij de verkoop van kunst? En mag de koninklijke familie bijzondere kunstwerken wel verkopen en het geld in eigen zak steken? Luister naar deze podcast om daar achter te komen.

10. Ramp in het regenwoud

Eén van de belangrijkste oorzaken voor het verdwijnen van het tropisch regenwoud in Brazilië is de sojateelt. Nederland is, als landbouwgrootmacht, een van de belangrijkste importeurs van die soja uit Brazilië. Onderzoeksjournalisten Sander Rietveld en Frans Glissenaar onderzochten de Nederlandse betrokkenheid bij de sojahandel. In deze podcast vertellen ze over hun reis naar Brazilië, waar ze met eigen ogen zagen hoe natuur en mens moeten wijken voor het verbouwen van soja.

9. Oude bomen moet je niet verplanten deel 2

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.

Meer over dit onderwerp

Populair bij BNNVARA