Tradwife in opmars: het einde van feminisme?

Op sociale media profileren sommige jonge vrouwen zich als tradwife, oftewel traditional wife. Zij willen terug naar de traditionele rolverdeling tussen man en vrouw. Betekent deze trend het einde van feminisme?

De vrouw doet het huishouden en de man zorgt voor brood op de plank. Dat is de gedachte die tradwives hebben, vertelt Nella Geurts, socioloog aan de Radboud Universiteit Nijmegen, in De Nieuws BV. Zij doet onderzoek naar dit fenomeen. Kan de gedachte van deze vrouwen kwaad?

‘Tradwives zijn vrouwen die hun heil zoeken in een ultra-traditionele rolverdeling tussen man en vrouw. Vrouwen die zich aan een man onderwerpen door hem in alles te gehoorzamen, en die de was doen en gehaktballen rollen zien als het hoogtepunt van hun dag’, legt Druktemaker Lisa Loeb uit in De Nieuws BV. ‘Deze vrouwen zien het dienen van hun man als een roeping en financiële afhankelijkheid als hun geloofsbelijdenis.’ 

'Deze vrouwen geloven dat we het beste functioneren als we ons neerleggen bij de biologische verschillen tussen man en vrouw', vult De Marker-presentator Romy Noach aan.

Sinds 2015 zien we voornamelijk Amerikaanse en Engelse tradwives op TikTok en Instagram, vertelt Geurts, maar ook in Nederland zijn ze actief. 'Ik kook elke dag voor mijn man, omdat ik van de traditionele taakverdeling ben', schrijft de Nederlandse tradwife Zeynep Fermanova op TikTok, aangevuld met #tradwife en #traditionalmarriage.

In de filmpjes is onder andere te zien hoe de tradwives de moestuin verzorgen of een brood bakken. Sommige van hen zijn nog geen wife, dus nog niet getrouwd, maar wel voorstander van een relatie met traditionele genderrollen. Het zou volgens Geurts een reactie zijn op het moderne feminisme, in combinatie met de prestatiemaatschappij.

Steeds vaker is de overheersende mening dat vrouwen thuis horen te blijven en moeder horen te zijn, terwijl jonge volwassen mannen zich steeds meer macho gedragen. Dat blijkt uit onderzoek van het Franse High Council of Equality, dat een terugkeer naar een maatschappij met traditionele waarden ziet in Frankrijk.

Hoeveel tradwives er actief zijn op sociale media, is lastig te zeggen. Maar vooral in Amerika en Engeland krijgen ze sowieso veel following. De gedachtegang van deze vrouwen blijkt dus erg populair te zijn. Sommige hashtags worden meer dan een miljoen keer bekeken. De Deense Ekaterina Andersen – die eerst meewerkte aan een feministisch manifest, maar nu één van de tradwives is die door Geurts wordt onderzocht – heeft inmiddels meer dan 154.000 volgers op Instagram.

‘Er is waarschijnlijk nog veel meer gaande buiten de bekende sociale media', aldus Geurts. Zo zijn er tradwives die het moederschap op één zetten, maar er zijn ook meer radicalere types actief. Zij zijn anti-woke en geloven dat er maar twee genders zijn, vertelt Romy. Dat is terug te zien in de hashtags die ze gebruiken, zoals #WhiteLivesMatter, of nazi-leuzen.

‘Vrouwen hebben veel vrijheid verworven de afgelopen decennia’, zegt Joline Heusinkveld van belangenorganisatie WOMEN Inc. in Vroeg!. Ze waarschuwt dat trends, zoals de tradwife-beweging, juist het tegenovergestelde promoten. Dat is terug te zien in de cijfers: de economische zelfstandigheid onder vrouwen neemt sinds twee jaar niet meer toe, blijkt uit data van het CBS. Een economisch zelfstandig persoon heeft betaald werk en verdient minstens zeventig procent van het nettominimumloon. ‘Het is belangrijk dat we ons hard blijven maken voor de positie van vrouwen in Nederland. Deze is namelijk niet vanzelfsprekend.’

Tot 1956 waren getrouwde vrouwen handelingsonbekwaam: zij mochten niet werken, geen rekening openen, geen verzekering afsluiten en geen hypotheek aanvragen. Dit veranderde met de 'Wet tot opheffing van de handelingsonbekwaamheid van de gehuwde vrouw'. De afgelopen decennia zijn vrouwen massaal meer gaan werken. Maar mannen hebben niet evenredig meer huishoudelijke zorgtaken overgenomen. Gemiddeld besteden vrouwen anderhalf keer zo veel tijd aan onbetaalde zorg dan mannen. Dat is een van de voorbeelden die laten zien dat onze systemen niet (snel genoeg) mee ontwikkelen, volgens Heusinkveld. ‘Vrouwen moeten niet alleen kunnen werken, maar ook de ruimte hebben om méér te werken, als zij dat willen. Er moeten goede financiële afspraken gemaakt worden, en daar loopt het vast.’ Heusinkveld noemt meer voorbeelden: ‘Ongelijkheid begint al bij de arbeidsmarkt. Het maandsalaris van vrouwen ligt al snel lager, omdat vrouwen werken in ondergewaardeerde sectoren waarin deeltijd de norm is. Daarnaast zijn vrouwen in alle sectoren ondervertegenwoordigd in hogere functies.’ Volgens Heusinkveld werd werken voor vrouwen lange tijd als hobby gezien naast het huishouden, ‘en dat idee is de erfenis die wij nog steeds meedragen’.

Aan de video’s van een tradwife kunnen bepaalde ideologieën zitten. Dit kunnen politieke ideologieën zijn, maar ook ideologieën geïnspireerd door de Bijbel. ‘Daar delen ze ook dingen over', vertelt Geurts. 'Bijvoorbeeld wat een vrouw hoort te doen en wat een man hoort te doen. Daaruit stamt het idee dat er bepaalde verschillen zijn tussen mannen en vrouwen. En dat beiden het meest gelukkig zijn als je naar die natuurlijke verschillen luistert.’ Hoe groot de invloed van deze ideologieën is, is de vraag, aldus de socioloog.

Het betekent echter niet het einde van feminisme, denkt Romy. ‘Ik denk dat wij als vrouwen wel voor hetere vuren hebben gestaan. Dan gaat zo’n social-media-trend ons echt niet honderd jaar terug de tijd in sodemieteren.’ Heusinkveld benadrukt wel dat er momenteel een conservatieve wind waait, waardoor het extra belangrijk is dat we ons hard blijven maken voor emancipatie. ‘Neem onze vrijheid niet als een feit. We moeten blijven strijden.’