Abdulaal vluchtte uit Soedan: 'We komen niet alleen maar dingen halen hier, we komen om mee te doen'

Abdulaal Hussein vluchtte uit Soedan. Eenmaal in Nederland merkte hij dat er veel onwetendheid was over mensen die vluchten. Door in gesprek te gaan hoopt hij de kloof tussen mensen te dichten. 

Abdulaal Hussein vluchtte uit Soedan, nadat zijn broer werd opgepakt vanwege politieke activiteiten. Uiteindelijk kwam hij in 2016 in Nederland terecht, waar hij als acteur werkt en Ask Me Anything-sessies geeft waarin mensen hem alles mogen vragen.  

Abdulaal groeide op in Soedan, samen met zijn broers en zussen. 'Ik had daar een normaal leven, met mijn familie', vertelt hij. Toch was het land allesbehalve stabiel. 'Soedan heeft te maken met een grote oorlog en veel problemen. De laatste minister-president is meer dan dertig jaar aan de macht en heeft heel veel regels veranderd, waardoor het land voor niemand meer vrij is.' 

Dat raakte ook zijn eigen familie. 'Mijn broer werd opgepakt omdat hij in een politieke partij zit die verboden werd door het Soedanese regime.' Na het betalen van steekpenningen kwam zijn broer vrij en vluchtte.  

Niet veel later begonnen de autoriteiten ook andere jonge mensen op te pakken. Dat was het moment waarop Abdulaal wist dat ook hij het land moest ontvluchten. 'Ik ben vaak met mijn broer in beeld geweest', zegt Abdulaal. 'Ik dacht: ik ga niet wachten en ben meteen gevlucht.' 

Zijn vertrek hield hij geheim, zelfs voor zijn familie. 'Als je het vertelt en je familie wordt verdrietig, vertellen zij het misschien weer aan anderen. Dan belandt je verhaal bij heel veel mensen.' Pas toen hij in Libië was vertelde hij dit aan zijn familie. 

Abdulaal pakte zijn schooltas, stopte er wat kleren in en vertrok. 'Ik moest nog vanuit mijn dorp naar de hoofdstad, en van daar verder naar Libië. Het was gewoon een heel eng gevoel.' In Libië moest hij eerst werken voor hij verder kon. Met het geld dat hij verdiende en wat geld van zijn broer kon hij de rest van de vlucht betalen. Het gevaarlijkste deel van de route: de oversteek in een kleine rubberboot. 'Ik ben een vriend verloren in die boot. Dat was heel erg heftig en moeilijk.' 

Ondanks de risico's probeerde Abdulaal hoop te houden. 'Ik zag mezelf altijd aan de overkant aankomen. Ik probeerde niet aan alle negatieve dingen te denken, ook al werd ik gewaarschuwd dat er heel veel mensen doodgaan. Ik zag mezelf nooit in dat kleine percentage. Als je moet vluchten, moet je elk beetje hoop pakken. Anders kan je niet leven en niet vluchten.' 

Eenmaal in Nederland was het begin verre van makkelijk. 'Je spreekt de taal niet, je kent de cultuur niet en jouw familie is heel ver weg. Dat is heel zwaar.' Ook het leven in het azc bracht veel stress met zich mee. 'Je hebt weinig dingen te doen, je kan niet meteen werken en je zit met mensen die allemaal met stress zitten. De energie is heel negatief.'

Zijn eerste asielaanvraag werd afgewezen. 'De IND dacht dat het probleem rondom mijn broer alleen voor hem gold, en dat ik gewoon terug kon naar Soedan.' Dat vooruitzicht was beangstigend, vertelt hij: 'Op dat moment werden er ook echt mensen teruggestuurd naar Soedan.' Pas na een nieuwe aanvraag, kreeg hij alsnog een verblijfsvergunning. 'Dat was echt heel fijn.' 

Een woord dat Abdulaal vaak hoort over vluchtelingen is gelukzoeker. 'Maar wie is geen gelukzoeker? Iedereen zoekt geluk.' Ook de opmerking 'ga terug naar je eigen land' hoort hij regelmatig. 'Ik ben Nederlander. Dit is mijn land ook.' Al is zijn droom om zodra het land weer veilig is, terug te gaan naar Soedan.

Volgens Abdulaal hebben veel mensen in Nederland een gebrek aan kennis over en contact met mensen die vluchten. 'Mensen weten weinig over vluchtelingen. De media en wij als maatschappij moeten echt bijdragen om de bewustwording te vergroten over waarom mensen vluchten.' 

Om die kennis te vergroten, organiseert hij Ask Me Anything-sessies, waarin mensen hem alles mogen vragen: over zijn vlucht, zijn leven in Nederland of gewoon over hem als persoon. De sessies ontstonden min of meer vanzelf, vertelt hij. 'Op een gegeven moment kreeg ik zoveel vragen dat ik dacht: nu moet ik het maar gewoon vertellen. Mensen mogen mij alles vragen wat ze ooit van een vluchteling wilden weten.' 

Hij hoopt dat mensen daardoor een genuanceerder beeld krijgen over vluchtelingen, ook omdat de media volgens hem vaak een eenzijdig beeld schetsten. 'Als ik naar de supermarkt ga, afspreek met een vriendin of samen eet met familie, komt dat niet op tv. De enige keer dat vluchtelingen in het nieuws komen, is bij een incident of een groot probleem. Dat is het enige beeld dat mensen krijgen.' Daarom gaat hij met mensen in gesprek, 'ook als ze het niet met mij eens zijn – het is wel heel waardevol'.

Die verantwoordelijkheid is best groot. 'Ik weet ook niet alles. Maar ik voel wel een grote verantwoordelijkheid, want ik ben nu hun soort bron voor alle vluchtelingen. Dat is best eng, maar ik probeer het zo goed mogelijk te doen.'

Naast zijn werk in de sessies werkt Abdulaal als acteur en geeft hij theaterles. Zijn zussen werken in de zorg en als vrijwilliger in azc's. 'Nu zien we vooral vluchtelingen die zwak zijn en alleen maar hulp nodig hebben', zegt Abdulaal. 'Maar we zien niet de vluchtelingen die hier komen met hun eigen cultuur, nieuwe talen en lekker eten. We komen niet alleen maar dingen halen hier. We komen om veilig te zijn, om gelukkig te zijn en om mee te doen aan deze samenleving.' 

Voor de toekomst heeft hij één duidelijke wens. 'Ik wens mijzelf en Nederland een heel rustig leven, zonder oorlog of geweld, waar alle mensen fijn en vrij kunnen leven. En ik hoop dat ik heel snel met mijn Nederlandse vrienden naar Soedan kan gaan om lekker te eten en de mooie natuur te beleven.'