Tel mee met de Nationale Tuinvogeltelling

Wordt het de koolmees, de kauw of toch de huismus? Komend weekend wordt duidelijk welke vogel Nederland massaal heeft gezien tijdens de Nationale Tuinvogeltelling. Het grootste burgeronderzoek van het land, met jaarlijks meer dan 100.000 deelnemers, draait om iets verrassend eenvoudigs: een half uur turen naar je tuin of balkon. Meer hoef je niet te doen.

Die gegevens geven een scherp beeld van de winterpopulaties in en rond onze woonwijken. In de uitzending bellen we met tellers in het land en spreken we met Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland. Deze natuurorganisatie is initiatiefnemer van de Tuinvogeltelling.

Tel één keer een half uur lang alle vogels in je tuin of op je balkon. Overvliegers tellen niet mee. Een koolmees bij de buren? Jammer, ook niet. Noteer alle soorten die je ziet, maar voorkom dubbeltellingen: geef alleen het hoogste aantal dat je tegelijk ziet door. Dus zie je eerst twee kauwen en even later zes? Dan gaat er zes het systeem in. Van vrijdag 30 januari tot en met zondag 1 februari kan iedereen meedoen.

Sinds de eerste telling in 2001 voert de huismus vrijwel elk jaar de ranglijst aan. Een klassieker: de Bohemian Rhapsody onder de tuinvogels. Maar hoe lang nog? Want achter dat ogenschijnlijk onverwoestbare succes schuilt een somber verhaal. Het aantal huismussen is sinds 1975 meer dan gehalveerd.

De soort staat inmiddels op de Rode Lijst als ‘kwetsbaar’. De oorzaken stapelen zich op. Moderne woningen bieden nauwelijks nog kieren, holtes of spleten waar een mussenpaar in kan nestelen. Bij het isoleren van oudere huizen verdwijnen bestaande broedplekken vaak onbedoeld. En dan zijn er nog de versteende tuinen, waar nauwelijks voedsel te vinden is. Niet voor niets werd de huismus in 2024 uitgeroepen tot ‘soort van het jaar’.

Kijk hier voor meer informatie over de Nationale Tuinvogeltelling

Terwijl de Nationale Tuinvogeltelling gaat over de soorten die je ziet, is het in deze tijd bij uitstek het moment om ook weer goed te gaan luisteren. Van het fietspompje van de koolmees tot de heldere tonen van de roodborst: er is al genoeg te horen. Maar hoe kun je al die geluiden uit elkaar houden? Verslaggever Rozemarijn Brus ging op pad met Remco Vanhouwe van Vogelen met Matties, om in Amelisweerd het gehoor te testen.

Vorig jaar ging ook het team van Maar Natuurlijk, onze YouTube serie voor jongeren, op zoek naar tuinvogels: