Dieetonderzoek meerval: wat eet deze onderwater-reus?

Met z'n lengte tot bijna tweeënhalf meter is de Europese meerval dé toppredator van het Nederlandse zoetwater. De laatste jaren doet de soort het goed in ons land. Jacco van Rijssel van Wageningen Marine Research onderzocht in hoeverre kwetsbare trekvissen op het menu van de meerval staan.

De meerval is een echte generalist. Van rivierkreeften tot vis en watervogels; deze rover eet wat voor handen is. Van Rijssel: “Uit het buitenland zijn voorbeelden bekend van meervallen die bij stuwen -waar vissen tijdens hun migratie ophopen- grote hoeveelheden kwetsbare trekvissen als zalm en zeeprik eten.” Om erachter te komen of dit ook in Nederland speelt, bestudeerde van Rijssel samen met andere onderzoekers van Waardenburg Ecology en de Sportvisunie de maaginhoud van negentig meervallen.

De meervallen werden gevangen door beroeps- en sportvissers rondom het stuw- en sluiscomplex bij Lith in de Maas. Om te zien wat ze aten werden maagspoelingen uitgevoerd. Dat klinkt als erg onprettig voor de dieren. Zijn er geen andere manieren om het dieet te bepalen? Van Rijssel: “Die zijn er zeker. Je kunt bijvoorbeeld het DNA van prooidieren achterhalen uit de poep. Het probleem is dat je daarmee niets kunt zeggen over de hoeveelheid en de grootte van de prooidieren. Om een zo compleet mogelijk beeld van het dieet te krijgen combineer je het liefst verschillende methodes.” Van Rijssel benadrukt dat de maagspoelingen onder verdoving werden uitgevoerd.

Van de meervallen die onderzocht werden, had er maar één een kwetsbare trekvis in z’n maag. Het ging om een paling van zo’n vijfendertig centimeter. Opvallend was de grote hoeveelheden invasieve exoten op het menu. “We vonden meer Amerikaanse rivierkreeften en uitheemse grondels dan je op basis van hun voorkomen zou verwachten. Dat wijst erop dat ze een voorkeur voor deze soorten zouden kunnen hebben.”

Keiharde conclusies durven de onderzoekers echter niet te trekken. Slechts vierentwintig meervallen hadden iets in hun maag, waardoor de data beperkt is. Ook zijn de hoeveelheden kwetsbare trekvissen rondom het sluiscomplex überhaupt erg laag, waardoor een voorkeur van de meerval voor deze soorten eigenlijk niet goed te analyseren is. Toch is het volgens van Rijssel voorzichtig goed nieuws: de meerval lijkt in Nederland amper trekvissen, maar wel veel problematische exoten te eten.