Logo VARAgids
Alles over tv, series, films en podcasts

Gekleurd beeld

02-08-2021
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
980 keer bekeken
  •  
Gekleurd beeld prepr
Door Naeeda Aurangzeb
Witte mensen moeten niet bang zijn om voor racist uitgemaakt te worden, maar wel kritisch naar hun eigen gedrag kijken, stelt journalist Naeeda Aurangzeb na het bekijken van een confronterende documentaire.
Als ik – na wat gedoe met inlog-gegevens en vergeten wachtwoorden – eindelijk beeld heb, slaat de twijfel toe. Klik ik op watch? Wil ik dit wel zien? Buikpijn. Het stemmetje in mijn hoofd antwoordt, het stemmetje dat wel de koppeling tussen mijn lijf en hoofd durf te maken: ‘Je bent bang dat dit weer een productie is waarbij alles wat jij al zo lang ervaart, wordt gebagatelliseerd. Bang dat je met cijfers en theorieën wordt weggezet als aansteller.’ Ik besluit om eerst te googlen wat gekleurde Britten vinden van de serie. Als geruststelling, om mezelf moed in te spreken? Een zwarte vrouw schrijft: ‘Ik ben sceptisch, de impact van zo’n serie is groot en het onderwerp zó belangrijk, deze serie komt op een cruciaal moment. Je kunt het niet licht opvatten.’ Ja, dat is het, het is té belangrijk. Mijn wond ligt nog open, geen zout erop alsjeblieft. Als ik toelaat te voelen hoezeer dit onderwerp ook over mij gaat, durf ik op ‘watch’ te klikken. Leerlingen van een Britse middelbare school, leeftijd 11-12, worden enkele weken lang getest op vooroordelen omtrent ras en kleur. De eerste dag wordt hen gevraagd of ze ooit stilstaan bij de term ras, of kleur iets uitmaakt voor hen. De roodharige Henry haalt zijn schouders op. Zijn klasgenoot Farah, witte moeder en zwarte vader, is geraakt door de vraag. Voor haar gevoel is ze wit, maar volgens witte mensen is ze zwart. Haar vader bleek de oplossing te hebben, olijfkleurig. Als Farah het woord uitspreekt, spreekt haar gezicht boekdelen. Ik moet denken aan mijn lerares biologie op de middelbare school, die mijn klasgenoten erop wees dat ik een olijfkleurige huid heb. Ze voegde eraan toe: ‘Mooi in de zomer, lelijk in de winter.’ De kinderen doen vervolgens een test waarbij ze positieve woorden aan een wit gezicht moeten koppelen en negatieve woorden aan een zwart gezicht, en daarna het omgekeerde. De uitslag van de test toont dat het overgrote deel van de kinderen wit beschouwt als ‘beter dan zwart’, ook de zwarte kinderen doen dat. We zien de deskundigen die de kinderen op afstand monitoren, en die niet verrast zijn door de uitkomst. Kleurenblindheid bestaat niet, leggen ze uit. De witte kant wil graag geloven dat kleurenblindheid een deugd is, maar het is het tegenovergestelde. Je ontkent de ervaringen, de geschiedenis van iemand van kleur. Mijn lijf ontspant.

Na de test worden de kinderen verdeeld in verschillende werkgroepen op basis van hun huidskleur. Farah is in de war, bij welke groep moet ze zich aansluiten? In de witte groep vraagt de docent of de kinderen weleens nadenken over wat het betekent om wit te zijn. Stilte. Ongemakkelijke blikken. Het gesprek verloopt stroef. De meekijkende deskundigen roepen vanuit hun hok: ‘Het lijkt wel een begrafenis!’ Vanuit de andere kamer klinkt luid gelach. De witte kinderen kijken vertwijfeld. Hebben hun vriendjes plezier zonder hen? Henry heeft het er moeilijk mee, huilend verlaat hij de kamer. De donkere Makhai is blij, eindelijk alles kunnen zeggen. In niet mis te verstane woorden delen de kinderen hun ervaringen met racisme, leggen verbanden waar je u tegen zegt. Het is duidelijk dat voor deze kinderen niet nadenken over je ras en kleur geen optie is.

Lees verder in VARAgids 32 vanaf bladzijde 18.

Meer over:

#artikelen
Delen:

Praat mee

onze spelregels.

avatar
0/1500
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Ontvang elke werkdag de beste kijktips met de Avondeditie-nieuwsbrief