Top 3 fraude in Nederland: zo slaan oplichters hun slag

De Fraudehelpdesk ontving in 2025 meer dan 100.000 meldingen van fraude, een stijging van liefst 60 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Oplichters worden volgens woordvoerder Eunice Bom steeds geraffineerder. Daarom deelt de fraude-expert tips om jezelf beter te beschermen. Van welke drie fraudevormen worden mensen momenteel vaak het slachtoffer? En hoe voorkom je dat je in de slinkse trucs van oplichters trapt?

Uit de cijfers van Fraudehelpdesk blijkt dat over drie vormen van fraude veruit de meeste meldingen binnenkomen. Welke zijn dit en waar moet je dus extra beducht voor zijn? Tekst loopt door onder animatie.

Woordvoerder Eunice Bom van Fraudehelpdesk legt uit hoe criminelen hun slag proberen te slaan en geeft tips hoe jij je kunt wapenen tegen fraude en oplichting.

Over het fenomeen helpdeskfraude kreeg Fraudehelpdesk veruit de meeste meldingen binnen: 17.264 in 2025. Twee manieren om mensen op te lichten springen eruit.

“Als eerste heb je bancaire helpdeskfraude, ook bekend als bankhelpdeskfraude of spoofing. Hierbij belt de bank, of eigenlijk de oplichter, je op om te vertellen dat er iets niet goed gaat op je bankrekening. Of de beller vraagt of het klopt dat jij een heel groot bedrag hebt overgemaakt. Ze gaan je zogenaamd helpen om het geld ‘veilig te stellen’”, legt fraude-expert Bom uit. Vaak gebeurt dit op een nogal dwingende toon, waar slachtoffers gevoelig voor zijn.

Een andere vorm van bankhelpdeskfraude begint met een telefoontje en eindigt ermee dat er iemand bij je aan de deur komt. “Deze zogenaamde bankmedewerker komt je bankpas ‘veiligstellen’ omdat die onveilig zou zijn.” Slagen ze er met deze babbeltruc in om de bankpas mee te nemen, dan wordt de rekening van het slachtoffer geplunderd. “Als ze er toch zijn, nemen ze vaak ook je sieraden mee”, waarschuwt Bom ook nog.

Er is nog een andere vorm van helpdeskfraude die Eunice Bom veel voorbij ziet komen. “We noemen het niet-bancaire helpdeskfraude. Alleen krijg je dan geen telefoontje van de bank, maar bijvoorbeeld uit naam van een helpdesk van Microsoft of een cryptoplatform. Ook nu is er weer iets mis en gaat de beller je ‘helpen’ om je gegevens of cryptogeld veilig te stellen.”

Hoe kun je voorkomen dat je slachtoffer wordt van helpdeskfraude? Fraude-expert Bom deelt een aantal tips:

Jouw bank of een bedrijf als Microsoft zal jou niet zomaar bellen, zeker niet met een smoes over het veiligstellen van geld of gegevens. “Word je ongevraagd telefonisch benaderd door een bank of helpdesk? Hang dan meteen op of klik weg als je online een contactverzoek krijgt.”

Twijfel je over de echtheid van het telefoontje? “Neem dan als je hebt opgehangen zelf contact op met de betreffende bank of helpdesk. Vraag na of ze jou inderdaad benaderd hebben. Neem sowieso altijd even de tijd om een moment na te denken als je plots wordt gebeld: is dit logisch, is dit de normale werkwijze?”

Kassa heeft eerder al uitgebreid bericht over de verschillende vormen van helpdeskfraude en wat je ertegen kunt doen. Bekijk hier ons dossier.

Oplichters slaan ook hun slag met aan- en verkoopfraude. Hoe gaat dat in zijn werk?  

“Het gaat hier bijvoorbeeld om valse webwinkels die je oplichten. En mensen worden opgelicht via aan- of verkopen op een handelsplatform als Marktplaats of Vinted. Het kan zijn dat je iets betaalt, maar niets krijgt of iets totaal anders krijgt dan je besteld hebt”, legt Bom uit. “Het kan ook zijn dat je zelf iets verkoopt, maar vervolgens niet betaald krijgt.”

Je kan je aan- en verkoopfraude het beste voorkomen door eerst de reviews van een webwinkel te checken voordat je bestelt. “Ook is het beter om bij webwinkels waar je voor het eerste bestelt de optie ‘achteraf betalen’ te kiezen. Dan ben je je geld niet kwijt als er iets misgaat”, adviseert Bom. Op de site van Fraudehelpdesk staan ook nog andere manieren uitgelegd om deze vorm van oplichting te vermijden.

Ook over voorschotfraude ontving Fraudehelpdesk in 2025 duizenden meldingen. Hier zijn meerdere soorten van bekend. Bij de nieuwste variant, die vorig jaar sterk is opgekomen, gaat het om werkaanbiedingen.

In de meeste gevallen worden mensen telefonisch of bijvoorbeeld WhatsApp benaderd met een aanbod voor thuiswerk. “De taken zijn eenvoudig: reviews schrijven of sterren uitdelen voor producten en bedrijven en de verdiensten zijn zeer goed. Om de taken te kunnen uitvoeren en/of om hun salaris te laten uitbetalen, moeten mensen eerst betalen. Uiteindelijk zijn ze veel geld kwijt zonder zelf uitbetaald te krijgen”, zo legt Bom uit.

Belangrijk om te vermelden: Fraudehelpdesk richt zich bij de cijfers over voorschotfraude specifiek alleen op de voorschotfraude rondom werkaanbiedingen (zoals hierboven word omschreven). De term voorschotfraude is een verzamelnaam waar ook fraude rond bijvoorbeeld de aanvraag van leningen of het ontvangen van erfenis onder valt. Maar die worden in deze cijfers dus niet meegenomen.

Hoe is voorschotfraude te voorkomen? “Word je ongevraagd benaderd voor (thuis)werk, hang op of klik weg en neem de tijd om na te denken: is dit logisch? Is dit te mooi om waar te zijn? Betaal sowieso nooit voor iets waarvoor jij betaald zou moeten krijgen.”

Buiten de top drie waarover het meest wordt gerapporteerd, zijn er nog andere vormen van oplichting waar Eunice Bom voor wil waarschuwen.

Zo zijn er nepklussers actief die voor relatief simpele handelingen enorme bedragen eisen. Volgens fraude-expert Bom maken zij misbruik van de stress en paniek van mensen. “Meestal gaat het om een klus in huis die haast heeft. Dus dan is het bijvoorbeeld weekend en je wc is ineens buiten gebruik. Je bent dan aangewezen op bedrijven die 24/7 service leveren. Vervolgens ga je op internet googelen en dan kom je bovenaan in Google zo’n bedrijf tegen. Het voordeel is dat ze er dan ook snel zijn, meestal met een kwartier. Wat er dan vaak gebeurt, is dat ze een enorme rekening presenteren die je ook meteen moet betalen per pin. Het rekeningnummer is daarna niet meer te achterhalen.”

Hoe voorkom je oplichting door een malafide klusser? Bom deelt de volgende adviezen: “Oplichters zorgen ervoor dat ze op nummer één, twee of drie in Google staan. Kijk dus gewoon sowieso wat verder bij de zoekresultaten. Liever bel je natuurlijk een bedrijf waarmee je al bekend bent. Maar als je er nog geen kent, scrol dan in ieder geval wat verder naar beneden. Ga niet op de eerste beste af en lees vooraf de reviews over de service en betrouwbaarheid.”

Volgens Fraudehelpdesk duiken er steeds vaker nepverhuurders op. Ze proberen te profiteren van de krapte van de woningmarkt. Bom geeft aan dat ook hier sluw te werk wordt gegaan. “Oplichters proberen via sociale mediakanalen of telefoontjes mensen ‘mooie woningen’ aan te bieden. Soms maken de verhuuroplichters ook gebruik van bestaande officiële websites van woningcorporaties om overtuigender over te komen.”

De woningzoekende wordt online benaderd, maar de oplichting gaat offline verder. Zorgwekkend, vindt Bom. “Wij zien steeds vaker dat mensen gewoon worden rondgeleid in een appartement. Deze appartementen hebben oplichters dan zelf via Airbnb gehuurd. Vervolgens laten de oplichters jou een contract tekenen en een borgsom betalen.” Daarna blijkt de woning helemaal niet te huur te zijn, en is de ‘verhuurder’ met de noorderzon vertrokken.

Oplichting door nepverhuurders kan je op verschillende manieren voorkomen, legt Bom uit: “Probeer in eerste instantie altijd zelf op bezoek te gaan bij het adres, nog voordat je een afspraak maakt met de verhuurder. Dan weet je of een woning echt in de verhuur komt. Mochten oplichters verwijzen naar een woningcorporatie, bel dan even de corporatie om te checken of zij er iets vanaf weten.”

Ben jij slachtoffer geworden van oplichting of fraude? Je kunt er op deze pagina melding van maken bij Fraudehelpdesk.