Burgers betalen onnodig voor aanvraag toeslagen: zo doe je dit wél gratis

Het aanvragen of stopzetten van toeslagen is gratis. Toch betalen veel Nederlanders hier wel voor, omdat ze geheel onbedoeld gebruikmaken van commerciële bemiddelingssites. Hoe herken je zo’n ‘foute’ bemiddelaar? En waar vraag je wel (gratis) een toeslag aan? Hieronder leggen wij het uit.

De commerciële bemiddelaars staan hoog in de zoekresultaten van Google en daar gaat het vaak fout: "We zien dat burgers onbedoeld via een bemiddelingswebsite een toeslag aanvragen, zonder zich ervan bewust te zijn dat zij hiervoor moeten betalen”, meldt de Inspectie belastingen, toeslagen en douane (IBTD).

Niet alleen het betalen voor een aanvraag van toeslag is onnodig. Er gaat nog meer fout. Zo leveren bemiddelingsbureaus regelmatig foute of onvolledige informatie aan namens de burger. Het gevolg van de verkeerde aanvragen is dat er vaker hogere bedragen worden teruggevorderd van mensen.

Veel mensen beseffen niet dat ze op zo’n site zitten en betalen na het invullen van de aanvraag een rekening. Deze opzet is volgens de wet niet verboden. Maar de commerciële diensten zijn overbodig omdat de aanvraag of het beëindigen van toeslagen via de reguliere sites gratis is.

Jaarlijks ontvangt de Dienst Toeslagen van de overheid ruim 1 miljoen nieuwe aanvragen voor toeslagen. Er zijn vier soorten toeslagen:

1.  Zorgtoeslag

2. Huurtoeslag

3. Kinderopvangtoeslag

4. Kindgebondenbudget

De verwachting voor 2026 is dat er ruim 8 miljoen toeslagen zullen worden uitgekeerd, met een waarde van ruim 22 miljard euro.

Er zijn twee officiële plekken waar je gratis terecht kunt voor de aanvraag van je toeslagen:

1.  Mijn toeslagen

2. Toeslagen.nl

Ook zijn er nog instanties die je kunnen helpen bij informatie over toeslagen en het doen van aanvragen:

• Belastingdienst: ook kan je hierbij bellen met Dienst Toeslagen via 0800 – 0543. Dit nummer is gratis.
• Overtoeslagen.nl: Hier lees je over het werk van Dienst Toeslagen, kan je rapporten lezen en kan je in contact komen met Dienst Toeslagen.
• Toeslagen Service Punt: In Nederland zijn er veel fysieke hulppunten waar u terechtkunt voor hulp met toeslagen. Door het invullen van je postcode en huisnummer kan je zien waar de dichtstbijzijnde servicepunten zijn. Er is altijd wel een locatie in de buurt, zoals bij balies van de Dienst Toeslagen, bibliotheken of buurthuizen. Hier kan je hulp krijgen bij het aanvragen, aanpassen of terugbetalen van zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en het kindgebonden budget. Maak bij voorkeur vooraf een afspraak via telefoon of e-mail. 

Om je aanvraag te doen via de officiële kanalen, moet je altijd eerst inloggen met je DigiD.

Bij bemiddelingsbureaus hoef je dit niet te doen. Zo’n website vraagt je namelijk in plaats daarvan om je persoonsgegevens met hen te delen. Het gaat dan om zaken als: je BSN-nummer, geboortedatum, IBAN Rekeningnummer, adres en volledige naam. Dit is vaak al een sterke aanwijzing dat je te maken hebt met een bemiddelaar.

De Consumentenbond legt uit hoe je een ‘foute’ bemiddelaar kunt herkennen. De bond waarschuwt voor een aantal bemiddelaars die geld vragen voor een aanvraag. Welke dat zijn zie je in deze graphic. De prijs die ze rekenen, staat erbij vermeld (tekst loopt na de afbeelding verder):

In het onderzoeksrapport ‘Het ongemak van complexiteit’ laat de Inspectie zien hoe burgers het ervaren om aanvragen te doen voor toeslagen. Daaruit bleek dat veel mensen op bemiddelingssites terechtkomen.

Uit onderzoek van inspectiedienst IBTD is gebleken dat er jaarlijks ruim 50.000 mensen (cijfers uit 2022) onnodig betalen voor hun aanvraag. Vaak kost de aanvraag dan tussen de 50 en 60 euro.

De inspectie erkent dat dit slechts één van de tekortkomingen van het huidige stelsel is. In hun onderzoeksrapport roept de inspectie daarom de staatssecretaris van Financiën op om maatregelen te nemen zodat burgers minder snel onbedoeld gebruikmaken van bemiddelaars en minder verrast worden door toeslagen. De inspectie herhaalt in het rapport om tot een eenvoudiger stelsel te komen voor inkomensondersteuning.

Ook voorzitter Alexander de Roo van Vereniging Basisinkomen ziet dat de communicatie in de richting van de burger veel beter kan. “Zeker 10 procent en in sommige gevallen wel 20 procent van de toeslagen waar mensen recht op hebben, worden niet aangevraagd. Veelal omdat mensen bang zijn dat ze moeten gaan terugbetalen en soms onwetendheid.”

“Structureel is in onze ogen het beste als het hele systeem vaan toeslagen, heffingskortingen, belastingvoordelen in de inkomensbelasting en de sociale zekerheid stapsgewijs wordt vervangen door een basisinkomen”, bepleit De Roo. “Wij mikken op een bedrag van 1.350 euro per volwassene. Jongvolwassenen ontvangen dan een lager maandelijks bedrag van circa  800 euro. Ouderen in de AOW-leeftijd en volledig arbeidsongeschikten ontvangen een hoger bedrag. Op het eerste gezicht lijkt 1350 euro per individu weinig, maar als je een partner hebt is dat uiteindelijk wel meer dan het huidige stelsel. Voor alleenstaanden die langdurig geen betaald werk hebben blijft er dan een bijstand van 500 euro over.”