
Talkshows, het mag inmiddels bekend worden verondersteld, zijn de nagel aan de doodskist van onze democratie. Je kunt ernaar kijken als je wilt weten wat de woordvoeringslijn van de VVD vandaag is maar wie de tv aanzet om zijn horizon te verbreden, kan de babbelprogramma’s beter overslaan.
Omdat ik de wereld graag zo goed mogelijk wil doorgronden, mag het niet verbazen dat ik sinds enkele weken naar Love Island VIPS kijk. Op het eerste gezicht lijkt dat programma misschien plat entertainment, maar oplettende kijkers weten wel beter. Die zien al snel dat de makers een nauwelijks te missen diepere laag hebben aangebracht. De verwikkelingen in het programma blijken de perfecte metafoor voor de gebeurtenissen op de ultrarechtse flank van de Nederlandse politiek.
Het format van Love Island is simpel. Jonge mannen en vrouwen die stuk voor stuk voldoen aan de vigerende schoonheidsidealen, worden opgesloten in een villa om de liefde van hun leven te vinden. De analogie is niet te missen. Mijn gedachten dwaalden dan ook al snel af naar alle bezorgde burgers die smachten naar een overzichtelijk bestaan, die zoeken naar geborgenheid in een snel veranderende wereld en die verlangen naar een politieke leider die hun wensen eindelijk eens kan bevredigen.
Op de dame met de meest indrukwekkende billen na waren de deelnemers aanvankelijk totale onbekenden voor me. De Love Islanders zelf daarentegen bleken elkaar opvallend vaak te kennen. Hetzij van eerdere dates of relaties (!), hetzij uit eerdere realityprogramma’s als De Bachelor of Ex on the Beach. Het lijkt me een duidelijke knipoog van de programmamakers naar de ultrarechtse realiteit waarin politici sneller van partij wisselen dan influencers van outfit. Een deelnemer van dit jaar blijkt bovendien te worden verdacht van verkrachting – een subtiele verwijzing naar PVV’er Dion Graus.
Net als bij de gemiddelde ultrarechtse politicus is nooit helemaal duidelijk wat de deelnemers van Love Island VIPS in het dagelijks leven doen. Vaak zijn het influencers die via Instagram genoeg geld verdienen om het hele jaar de wereld over te reizen. Een van de protagonisten van dit seizoen bleek Love Island eerder al eens te hebben gewonnen. Hij had in het programma de liefde van zijn leven gevonden, om haar vervolgens na de opnames te bedriegen – hetgeen blijkbaar breed was uitgemeten via de juicekanalen. Ik zal beslist niet de enige kijker zijn geweest bij wie Johan Derksen, die ook zo vaak is bedrogen door extreemrechtse politici, aan het geestesoog verscheen.
Om het programma spannend te houden, komt er op gezette tijden een nieuwe ‘bombshell’ (Hero Brinkman, Rita Verdonk, Wybren van Haga, Caroline van der Plas, Pieter Omtzigt) de villa in. Ook vinden er voortdurende ‘herkoppelingen’ plaats, waarbij de Love Islanders met een nieuwe liefde in bed belanden. Hier vind ik dat de programmamakers de parallel met de permanent teleurgestelde extreemrechtse kiezer er iets te dik opleggen, maar dat kan een kwestie van smaak zijn.
Er wordt weleens geklaagd dat commerciële tv-makers niet geëngageerd zouden zijn. Maar de makers van Love Island VIPS bewijzen het tegendeel. Je hoeft geen televisie- en filmwetenschap te hebben gestudeerd om de maatschappijkritische boodschap op te pikken. De deelnemers zitten niet in de villa voor de liefde, maar ter meerdere eer en glorie van zichzelf – net als Mona Keijzer en Joost Eerdmans in de Kamer. En net zoals je de liefde van je leven niet vindt in een villa met allerlei cameraploegen, zo vind je de oplossing voor maatschappelijke problemen niet bij extreemrechts. Kijken dus, elke maandag tot en met donderdag op Videoland of NET 5.