Er wonen mensen in het Haagse Bos: hoe kan dit in Nederland?

Je wordt wakker in een gerafelde tent die net als jij al heel wat heeft meegemaakt. Je bevindt je midden in een groen, nat bos. Alles wat je hebt bevindt zich vlak bij je. Ooit opgegroeid in een warm, welkom huis, nu koud en verkleumd in je tentje. Je hoort anderen om je heen ontwaken, sommigen van hen met minder geluk dan jij. Zij hebben geen tentje en zijn, net als hun bezittingen, compleet doorweekt. Daarnaast hoor je ook andere geluiden. Geluiden van auto’s, fietsbellen, andere mensen die lachend en luid praten.

Je pakt je spullen in en loopt naar de rand van het bos. Misschien heeft iemand wat te drinken en te eten bemachtigd dat wordt gedeeld onder de bosbewoners. Waarschijnlijk is er niets. En dan gebeurt het meest bizarre van de dag. Jij en alle anderen lopen het bos uit en gaan daar wachten. Je kijkt daar naar een bruisende stad en gaat met je kompanen op wat bankjes zitten. Terwijl jullie het bos uitlopen loopt een stoet anderen vanuit de stad het bos in, om te wandelen. Voor hen is het lunchpauze en ze zijn hun muffe kantoorgebouwen uitgekomen om dat beetje groen te ervaren dat ze nog kunnen vinden.

Dit vindt iedere dag plaats in Den Haag.

Ik zou het zelf niet geloven als ik bovenstaande verhaal las, ware het niet dat ik één van die mensen ben die tijdens zijn lunch het Haagse Bos in gaat om te wandelen. Iedere keer zie ik hetzelfde. De bankjes aan de rand van het bos zijn bezet. Mensen zitten daar, soms met wat eten en drinken, maar vaak met tassen vol slaapspullen. Tenten, slaapzakken, soms een matje, wat kleding. Alles wat ze hebben.

En in het Haagse bos tref ik iedere keer weer hetzelfde aan. Geen puinhoop, deze mensen gaan relatief netjes om met het bos, hun ‘huis’, maar wel de bewijzen dat zij daar verblijven. Soms is het allemaal wat verstopt in de struiken, ook daar tassen of (delen van) tenten. Soms ligt het wat meer in het open zoals doorweekte of kapotte kleding dat hangt te drogen of in een prullenbak is gepropt. Andere keren vind ik weer wat achter een boom verborgen tot de eigenaar weer terugkomt. Maar duidelijk is: er wonen mensen in het Haagse Bos.

Maar dit is niet het enige moment waarop ik mensen zie voor wie de wereld hun ‘huis’ is, en dit bedoel ik niet romantiserend. Ik zie het ook vaak in de ochtend en avond, van en naar werk. Dan, lopend door Leiden, zie ik ook de mensen die ik in de drie jaar dat ik er woon ben gaan herkennen. Mensen van wie ik weet dat ze op straat leven. Ook zij slapen vaak tussen het groen. Ook van hen kan je sporen terugvinden. Een slaapplekje in de luwte van een brug. Een matras achter een stel bosjes vlak bij een speeltuin met klimgebouw, wie weet om dan ‘s nachts daar het matras in te leggen en daar te slapen?

Er zijn ook vast legio voorbeelden te geven door jullie, mits je af en toe om je heen kijkt, van soortgelijke situaties. Andere mensen in andere steden die hetzelfde meemaken. En hopelijk, in de meest negatieve zin, is jullie hetzelfde opgevallen als wat mij is opgevallen: het worden er steeds meer. Steeds meer daklozen mensen. Mannen én vrouwen, jong en oud, van iedere komaf. Ik blijf mij maar afvragen: hoe kan dit hier in Nederland? Hoe kan zo’n absurde contrasterende werkelijkheid bestaan tussen de mensen die werken in de kantoren van Den Haag om in het Haagse Bos te wandelen en zij die in het Haagse Bos wonen? Of de mensen die verspreid door Leiden op straat overnachten en zij die daar en werken studeren of naar het station gaan, op weg naar werk of studie? Of de vele andere vergelijkbare situaties door heel Nederland.

Hoe kan dit toch? Hoe kunnen we dit allemaal zo stilzwijgend blijven accepteren? Hoe kan het dat er niet dagelijks op het nieuws is dat mensen zoals jij en ik op straat slapen, noodgedwongen? Waarom accepteren we dit als samenleving? En zeker als ik dan naar Spanje kijk. Daar was het nodig dat een vrouw van 83 haar huis werd uitgezet voor de bevolking in actie kwam. Waarschijnlijk iets dat al vaker had plaatsgevonden maar nu de media haalde. Hulde voor allen daar die de straat op gaan om verandering af te dwingen. Maar waarom wachten we af tot zulke schrijnende gevallen in de media komen?

Hoe kunnen we dit toch laten gebeuren als samenleving? En de kans dat jou dit overkomt is echt niet klein. Ook jij kan je woning kwijtraken, om wat voor reden dan ook. De vangnetten om dat te voorkomen kennen grote mazen en er wordt te weinig gedaan om te zorgen dat iedereen een dak boven z’n hoofd krijgt. Dus waarom zijn wij niet massaal boos? Waarom dwingen we als maatschappij niet af dat dit wordt aangepakt? Moeten we echt wachten op één specifiek geval die de media haalt wat ons allen genoeg raakt?

Want dan zeg ik je: Ga massaal de parken en bossen in vlak bij waar je woont. Ga daar kijken in de bosjes. Praat met de mensen daar op de bankjes om te vragen waar ze slapen en waarom. Dan zal je snel merken dat Nederland vele tienduizenden schrijnende gevallen kent die je zullen raken.

En mocht dit betoog wél genoeg zijn dan zeg ik: Ik zie je morgen in Amsterdam.