Sfeerfoto van BNNVARA
BNNVARA
Wij zijn voor eerlijke huurprijzen en helpen je in de strijd.

Wat houdt mannen tegen om te emanciperen?

18-06-2022
  •  
leestijd 5 minuten
  •  
810 keer bekeken
  •  
Mannenemancipatie

© Emin Baycan

‘Wanneer een man uit een vriendengroep iemand uitscheldt of naroept, zegt geen enkele man daar wat van’, meent presentator en programmamaker Jamaal Hussein. ‘Ze willen niet gezien worden als zwak of een b*tch, maar je stilhouden houdt toxic masculinity wel in stand.’

De vrijheid van mannen wordt nog steeds beperkt door de standaard van de traditionele man, volgens Kennisplatform Inclusief Samenleven. Wat kunnen mannen dan doen om los te breken van hun traditionele rol? En wat houdt hen tegen om te emanciperen?

‘Ik ga het liefst 's avonds naar een donker bos of een steegje en trek dan de kleding aan die ik wil’, vertelt Lennard (22) die erachter kwam dat hij niet binnen het hokje van de traditionele man valt. Hij draagt graag jurken en rokken, maar weet dat dit niet geaccepteerd wordt binnen de huidige samenleving. 'Ik doe het stiekem, omdat ik bang ben wat andere mensen ervan vinden. Maar ik vind het vooral jammer dat ik hierdoor niet mezelf kan zijn.'

Volgens Thijs Manders zouden mannen niet bang hoeven zijn om de vrouwelijke kant op te schuiven om te emanciperen. Manders, die reeds is afgestudeerd voor zijn Research Master in Genderstudies, zegt dat het niet gaat om dat alle mannen jurken en rokken moeten dragen: 'Het gaat erom dat niemand meer bang hoeft te zijn om zichzelf te zijn. Of je dat nu bent in een spijkerbroek of een panty. Of je nu voetbal speelt of danst, niemand zou bang moeten zijn om te doen of dragen wat diegene leuk vindt.' Volgens Manders geldt dit niet alleen voor kleding, maar ook voor hobby’s, beroepen en het uiten van emoties.

Toxic masculinity
'Mannen worden afgestraft wanneer zij buiten het keurslijf treden van de traditionele man', zegt Sarah Bracke, hoogleraar Sociologie van Gender en Sexualiteit aan de Universiteit van Amsterdam. ‘Die dominante mannelijkheid is nog steeds de meest voorkomende vorm en die vorm zijn wij nu gaan zien als problematisch. We noemen het zelfs toxisch. Mannen mogen niet afhankelijk zijn, moeten competitief zijn, praten niet over hun gevoelens, tonen geen zwakte en hebben de neiging om alles wat als vrouwelijk wordt gezien te minachten en weg te duwen. Het is een vorm van mannelijkheid die nauw verbonden is met geweld, zowel geweld tegen vrouwen als geweld tegen iedereen die zich niet conformeert aan normen van gender en seksualiteit.’

Jamaal
Volgens presentator en programmamaker Jamaal Hussein ligt de oplossing voor dit probleem bij de mannen zelf. 'Wanneer een man uit een vriendengroep iemand uitscheldt of naroept, zegt geen enkele man daar wat van', meent Jamaal. 'Ze willen niet gezien worden als zwak of een bitch, maar je stilhouden houdt toxic masculinity wel in stand.' Volgens Jamaal houden mannen zichzelf tegen om te veranderen, om te emanciperen. Je eigen vrienden aanspreken op ongepast gedrag of ongepaste opmerkingen, zou al een stap in de goede richting zijn, aldus Jamaal. De presentator is niet bang om zichzelf te zijn en om dat te laten zien. Hij draagt graag stiletto’s van 21 centimeter en ook weleens topjes. Hierdoor heeft Jamaal te maken gehad met toxic masculinity.

'Op een middag liep ik met mijn toenmalige vriend in de stad', vertelt Jamaal. 'We hielden elkaars hand vast. Zoals ieder verliefd koppel dat weleens doet. Het was niet enorm druk, maar we kwamen wel een aantal mensen tegen. Een jongeman die ons tegemoet liep, spuugde naar mij.' Zijn pas versnelde en in een split-second voelde Jamaal een explosie van woede naar boven komen. Hij draaide zich in een ruk om en zag dat de jongeman het op een rennen had gezet. Kokend van woede vloog Jamaal erachteraan. 'Wat flik je me nou?! Wie denk je wel niet dat je bent?!', riep ik toen ik hem bijbeende. Een gevecht werd op het nippertje voorkomen toen Jamaal en de jongeman uit elkaar werden gehaald.

Beloning en bestraffing
Volgens Bracke wordt deze giftige vorm van mannelijkheid gevormd onder culturele druk in de maatschappij. Je kan dit volgens haar ook terugzien in onder andere pestgedrag op school en de normen en waarden die worden meegegeven in de opvoeding. Daarnaast worden mannen ook financieel afgestraft als ze buiten het keurslijf treden, volgens Bracke. 'Er gelden mannelijke normen binnen leiderschapsposities. Een man die een jaar ouderschapsverlof neemt of parttime gaat werken om meer tijd met zijn kind door te brengen, wordt hier financieel voor afgestraft.'

Bracke meent dat er tegenover het afstraffen ook een beloning in de vorm van macht en status tegenover staat wanneer je wel binnen het keurslijf valt. Volgens onderzoekscentrum Atria (2018) hebben de beroepen die eerder werden gezien als vrouwelijk - zoals schoonmaker, administratief medewerker of in het kleuteronderwijs - een lager inkomen en een lagere status dan de destijds ‘mannelijke’ beroepen. Denk hierbij aan piloot, bedrijfsleider en architect. Tegenwoordig zijn er ook mannen aanwezig binnen het kleuteronderwijs en zien we ook vrouwen aan de top van bedrijven. Toch zijn de afstraffingen en beloningen omtrent het keurslijf de twee grootste redenen waarom de meeste mannen toch binnen de traditionele patronen blijven, aldus Bracke.

New masculinity
De hoogleraar ziet ook vooruitgang. 'Als ik de basisscholen van nu vergelijk met basisscholen uit mijn tijd, zie ik al wel dat er veel veranderd is. Je ziet nu veel meer jongens met lang haar of nagellak op.' Ook worden non-traditionele hobby’s en beroepskeuzes van jongens iets meer geaccepteerd dan voorheen. Denk aan jongens die in de zorg of bij het kinderdagverblijf aan de slag willen, of aan jongens die houden van haken of op ballet zitten (RTL, 2019).

Naast de veranderingen op basisscholen zijn er ook veranderingen op social media. Nieuwe trends, waaronder #newmasculinity en #softboy, worden steeds groter. Deze positieve beweging staat voor jezelf zijn als man: emoties durven tonen wanneer jij dat wil, dragen wat je wil en wanneer je dat wil; doen wat jij graag wil in je leven, zonder richtlijnen te volgen die anderen jou opdragen. Maar we hebben nog een lange weg te gaan, zegt Bracke.

*Lennard is een gefingeerde naam. De echte naam van Lennard is bij de redactie bekend. 

Nederland móet eerlijker en gelijkwaardiger. Help je mee? Steun BNNVARA en doneer.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (9)

BroodjeNijlpaard
BroodjeNijlpaard29 jun. 2022 - 14:13

Er is een verschil in grapjes maken binnen een vriendengroep en iemand doelbewust kwetsen. 99% van de mannen heeft gewoon een normaal verstand en respecteerd iedereen hoe hij wilt zijn. Het is behoorlijk generaliserend om te stellen dat alle mannen moeten emanciperen... Mannen kunnen en mogen ook gewoon man zijn zonder dat we ons richting de "vrouw" moeten begeven. Een vrouw vind een mannelijke man met een gezond verstand ook aantrekkelijker, dat is het oerinstinct wat duizenden jaren zich heeft ontwikkeld. We gaan in 10 jaar tijd de hele mannelijke beschaving niet omscholen. Die enkele boerenpiemel die zijn maten te kakken zet krijgt altijd wel eens een poffert op den neus terug, sooner or later. Het zou fijn zijn dat iedereen gerespecteerd zou worden, maar we hebben nu eenmaal te maken met mensen waar een steekje los zit of die niet al te slim zijn... Die gaat niemand emanciperen.. Daarnaast, ik woon in een volkswijk met een hoop Hazes Sr gehalte en ook deze mensen wonen gezellig samen naast een lesbisch en een homostel.... En die mensen hoeven niet verder te emanciperen, hoe simpel ze ook zijn. Laat een man ook gewoon een man zijn... Daar zijn wij tenslotte man voor.

PLN
PLN27 jun. 2022 - 12:03

Dit is natuurlijk in de echte wereld waar de meeste mensen wonen totaal geen issue. Er is maar een klein zuur groepje die de zin niet krijgen en daarom alles maar giftig noemen. Dit is ook precies de reden waarom het nooit zal veranderen.

Paul Spijkers
Paul Spijkers21 jun. 2022 - 21:40

Ik weet niet of je er iets mee opschiet om het 'traditioneel' te noemen. Het is gewoon cultureel gebaseert op biologische neigingen, en kan van alle tijden zijn. Men kanaliseert het naar harmonie of lost het op, denk ik, door minder ongelijkheid en meer participatie. Bonden en sociale werkvloeren (dus ook met vrouwen) en rechten inplaats van kapitalistische uitbuiting die de zaak terug wil brenegn tot een asociaal darwinisme voor het profijt.

PGS
PGS19 jun. 2022 - 7:26

Tja: dwingen dat anderen zich aan jouw ziens en levenswijze aanpssen omdat jij niet de consequenties van het-boven-het-grasveld-uit-willen-steken accepteert, is toch wel een van de kenmerken van vergiftigde mannelijkheid.

Deugkeizer
Deugkeizer18 jun. 2022 - 22:16

Een man met lang haar vind ik mannelijker dan een man met kort haar. Ik snap ook niet echt hoe men daar bij komt. Die mening komt voornamelijk door het verhaal van samson en deliah, waarbij samson zijn haar niet mocht afscheren van God want dit zou al zijn krachten wegnemen om zijn vijanden te bestrijden. Ik haal daar uit dat een man die zijn gevoelens en natuur opzoekt juist goed is. Verder gaat het leven over het bestaan denk ik, het "zijn" denk ik. Je moet alles kunnen zijn, hoe meer je "echt" bent geweest daarin hoe beter. Daar is het woordje "echt' wel belangrijk bij. Want ik heb wel twijfels bij de echtheid die sommige speurtochten naar het "zijn" inhouden.

1 Reactie
Deugkeizer
Deugkeizer18 jun. 2022 - 22:23

Daarmee bedoel ik dat een zoektocht naar een andere vorm van bestaan voor jezelf wel serieus genomen moet worden en niet begonnen moet zijn uit ambities of valse intenties(15% schat ik). Alleen hoeft en ook niet 1 van beide te zijn, soms is een nieuwe vorm van bestaan gewoon een duik in het diepe, een steen die we willen raken. (70%). Ik zeg altijd maar met mannelijkheid alleen zal ik de eeuwigheid niet overleven, (het zal saai worden als ik er eenmaal geweest ben)

Mokker
Mokker18 jun. 2022 - 19:19

Dit verhaal lijkt te suggereren dat in een jurk lopen de ultieme emancipatie van de man is. Ik snap het wel, Schotland stond vroeger bekend als het meest geëmancipeerde land van Europa.

1 Reactie
PGS
PGS19 jun. 2022 - 7:31

Ik begrijp je hint maar een jurk is toch langer dan een rok. En voor de gemiddelde niet-Schot is een kilt nog altijd een rok. Terwijl een kilt een zeer mannelijk kledingstuk is. Vandaar dat ik destijds in een traditioneel Schots trouwpak getrouwd bent: een kilt met alles wat er bij hoort. Maar dat was 25 jaar geleden geen probleem in Rotterdam.

Baloemparoempaloempa
Baloemparoempaloempa18 jun. 2022 - 8:03

Lennard (22) die erachter kwam dat hij niet binnen het hokje van de traditionele man valt. Hij draagt graag jurken en rokken, maar weet dat dit niet geaccepteerd wordt binnen de huidige samenleving. 'Ik doe het stiekem, omdat ik bang ben wat andere mensen ervan vinden. Maar ik vind het vooral jammer dat ik hierdoor niet mezelf kan zijn Ik ben een man en ik vind het totaal geen probleem als een man rokken draagt, of ballet doet, of wat dan ook. Ik heb die intolerantie nooit zo begrepen. Je hebt er toch geen last van, als een man graag een rok draagt? Ik snap niet dat je zo'n man dan zou afkraken? Vanwaar die haat? Dit heeft niet eens met emancipatie te maken, meer met gezond verstand. Waarom zou je iemand zonder reden kwetsen? Waarom zou ik een jongeman die rokken draagt kwetsen? Wat heb ik daar aan? Waar slaat dat op? Ik had een vriend en ik vertelde hem over iets dat kwetsbaar is voor mij. Toen ging hij mij uitlachen. Toen heb ik het contact verbroken. Ik bedoel, ik vertel je iets dat serieus is en je steekt me in mijn rug. Dat is geen vriend. Zo moet je het gewoon doen. Als iemand je een mes in je rug steekt, verbreek het contact gewoon. Zeg wat je wilt, doe wat je wilt en verbreek contact met mensen die je pijn willen doen