Looksmaxxing: wat is het en wat zijn de gevaren?

Steeds meer jonge mannen doen aan looksmaxxing. Wat is het en waarom doen ze dat?

Je scrolt rustig door je feed en ineens zie je een jongen die zichzelf filmt terwijl hij met een apparaatje op zijn kaak bijt, of iemand die beweert dat hij zijn jukbeenderen heeft gevormd door er stevig op te slaan. Dat is looksmaxxing. Maar wat houdt dat precies in?

De naam zegt het al een beetje: het maximaliseren van je looks. Het draait volledig om je fysieke uiterlijk:'Het is gewoon het maximaliseren van je looks. Het richt zich echt op je fysieke kenmerken', legt social-media-expert Joey Scheufler uit in Vroeg!.

En de methodes die lopen behoorlijk uiteen. Looksmaxxing is grofweg op te delen in twee categorieën: soft maxxing en hard maxxing. Aan de zachte kant gaat het over dingen als tanden bleken, een beugel, of een haarimplantaat. Bij hard maxxing gaat het er extremer aan toe: kaaktrainers voor een strakke kaaklijn, fillers, botox, en cosmetische operaties om je gezichtsstructuur te veranderen. Dat gaat zelfs zo ver dat mensen zichzelf op hun gezicht slaan om hun botten te 'vormen', of hun benen laten breken om een paar centimeter langer te worden.

Looksmaxxing bestaat al eventjes: zo'n twintig jaar geleden ontstond dit idee voor jonge mannen op online forums, waar onzekere jongens elkaar opzochten. Ze waren ervan overtuigd dat hun uiterlijk de reden was waarom ze geen relatie konden krijgen. Scheufler: 'Jongens die onzeker waren en dachten dat ze te lelijk waren voor een relatie. Op een gegeven moment begint er dan een soort haat te ontstaan: waarom hebben knappe jongens wel een relatie en ik niet? En dan zitten ze elkaar lekker een beetje op te fokken.'

Sociale media gooiden vervolgens olie op het vuur. Opeens konden die video's miljoenen mensen bereiken, en de meest extreme transformaties vielen het meest op.

Voor jonge mannen is dit iets relatief nieuws. Jonge vrouwen beschadigen zichzelf al eeuwenlang om aan schoonheidsidealen te voldoen. Denk aan veel te strakke korsetten in de 19e eeuw, waardoor vrouwen hun ribben en organen beschadigden. Tot aan medische ingrepen zoals borstimplantaten, of Brazilian Butt Lifts (BBL’s) die zelfs dodelijk kunnen zijn. Looksmaxxing is dus eigenlijk niks nieuws, maar wel voor mannen. 

Twee dingen spelen mee: maakbaarheid en algoritmes. We leven in een tijd waarin steeds meer aan je lichaam aan te passen is. Er is altijd wel een nieuwe procedure, een nieuw middel, een nieuwe techniek. Scheufler: 'We worden steeds meer geconfronteerd met onszelf. Het woord selfie bestond vroeger niet. De hele dag ben je bezig met foto's maken, met in de spiegel kijken.'

En dan die algoritmes. Die zorgen ervoor dat de meest extreme content het meest gezien wordt, simpelweg omdat het opvalt. Een genuanceerde video over zelfacceptatie haalt het niet bij een voor-en-na transformatie waarbij iemand zijn hele gezicht heeft laten verbouwen. 'Je ziet voor- en nabeelden. Iemand laat het zien. En dan denken kijkers: hij ziet er inderdaad veel beter uit. En dat het ook echt werkt. Zo wordt het genormaliseerd', legt Scheufler uit.

Het probleem zit hem niet alleen in de extreme methodes zelf, maar in hoe het je zelfbeeld sloopt. Algoritmes serveren je de hele dag content die suggereert dat er iets mis met je is. Dat is het gevaarlijke: je begint je zorgen te maken over een probleem dat er eerder helemaal niet was. En hoe meer je kijkt, hoe dieper je erin zakt.

Wat dat op de lange termijn betekent, kan niemand voorspellen. Maar Scheufler heeft wel een duidelijk vermoeden: 'Op het moment dat je dit blijft doen in dit tempo – en dan heb ik het over de hoeveelheid social media die je over je heen krijgt – dan kan dat niet goed zijn. Je krijgt een monocultuur waarbij alle jongeren op elkaar gaan lijken, en dat doet iets met je mentale gezondheid.'

Gelukkig wel. Scheufler werkt samen met artsen en psychologen aan initiatieven om betrouwbare informatie op sociale media te brengen. 'De mensen die er echt verstand van hebben, die zitten vaak niet op die platformen. Die zijn gewoon aan het werk.' Daarom doen zij dit. Hun belangrijkste les: eerlijkheid. Artsen die gewoon zeggen wat ze weten, en ook toegeven wat ze nog niet weten. Juist dat laatste schept vertrouwen, terwijl influencers altijd claimen de absolute waarheid in pacht te hebben.

Wees je bewust van wat algoritmes met je doen. Die platformen zijn met opzet verslavend gemaakt, dat is geen geheim. Scheufler heeft één simpele vraag die je jezelf kan stellen: '"Word je er nog gelukkig van?" Als het antwoord ja is, is er niks aan de hand. Maar word je ongelukkig van je social-media-gebruik, dan moet je er wat aan gaan doen.'