Jolisa reist met haar tuktuk van Cambodja naar Nederland: ‘Dit maakt het riskeren van mijn leven helemaal waard’

In 3 op Reis: De Reis van je leven reist Jolisa in een tuktuk van Cambodja naar Nederland. Zonder crew, zonder script, alleen met een camera.

Met haar tuktuk, omgebouwd tot mini-camper, overnacht Jolisa op de mooiste plekken. Het open voertuig zorgt bovendien voor veel aanspraak en bijzondere ontmoetingen onderweg. ‘Het is een supervriendelijk voertuig. Als je het ziet, moet je lachen, dan word je blij. Ik wilde graag een voertuig dat heel open was en geen grens vormt tussen mij en mijn omgeving.’

Die openheid heeft ook een keerzijde. ‘Met een zestig jaar oude tuktuk heb je gewoon erg veel pech.’  Na zeven maanden onderweg strandt Jolisa in Bosnië en Herzegovina. Daarom moet ze haar oorspronkelijke plan, van Nederland naar Pakistan rijden, laten varen.

Er komt een nieuw plan: Cambodja! Waar ze een andere tuktuk op de kop tikt. Niet richting het oosten, maar terug naar het westen, met Nederland als eindbestemming. De reis heeft geen einddatum en geen vooraf bepaalde planning.

In Phnom Penh, de hoofdstad van Cambodja, pakt Jolisa de draad weer op. Met frisse energie weet ze een tuktuk op de kop te tikken, die ze ombouwt tot mini-camper. Er komt een bed in, een keukentje en zonnepanelen op het dak om haar telefoon op te laden. Nog even de papieren, en een kentekenbewijs regelen voor de grensovergang naar Laos en ze kan weer op pad.

Maar dat blijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Het verkrijgen van de juiste documenten voor haar tuktuk is allesbehalve eenvoudig. Sterker nog: het lijkt erop dat Jolisa voorlopig vastzit in Cambodja. Maar stilzitten gaat ze niet. ‘Ik ga op avontuur.’ 

Met haar tuktuk kampeert Jolisa op verschillende plekken in het Kirirom Nationaal Park, onderdeel van het Cardamom-gebergte. Het gebied is geliefd bij Cambodjanen vanwege de rust en natuur. Maar op een nacht slaat de sfeer om. ‘Ik zit vlak bij de grens tussen Cambodja en Thailand, waar een conflict gaande is.’ De volgende ochtend wordt het hele dorp geëvacueerd. ‘Ik heb vooral te doen met de mensen van hier. Ik kan in mijn tuktuk stappen en wegrijden. Maar mensen wonen hier, het is hun land.’

Na een paradijselijk uitstapje naar het tropische eiland Koh Rong keert Jolisa terug naar het Cardamom-gebergte. Onderweg naar een waterval wordt ze door Cambodjanen uitgenodigd voor een picknick. ‘Dat is eigenlijk wat mij op reis het meest energie geeft en wat ik het meest waardevol vind: echt een kijkje nemen in hoe het leven van mensen hier is.’

Jolisa rijdt door naar een drijvend dorp op het Tonlé Sapmeer. Het meer speelt een cruciale rol in de voedselvoorziening van Cambodja. Op en rond het Tonlé Sapmeer wonen ruim een miljoen mensen, vooral vissers en hun gezinnen. Op het water ziet ze een ziekenhuis, kerk en school. ‘Alles in het dorp drijft, zodat het mee kan drijven met de stijging van het water.’

Na weken wachten heeft Jolisa eindelijk het kentekenbewijs binnen. Ze vertrekt direct richting de grens met Laos. ‘Het hebben van geen plan is wel echt geniaal, want het maakt niet uit waar je die dag stopt of slaapt. Ik heb eten bij me en ik kan slapen. Dat geeft an sich al een gevoel van vrijheid.’

Zo brengt ze onderweg een spontaan bezoek aan een pottenbakkerij. ‘In wat voor situatie heb ik mezelf nou weer gebracht? We zitten echt op twintig meter hoogte.’ Tijdens het bezoek klimt ze met de bewoner een palmboom in om palmsuikersap te tappen. Het bijzondere avontuur leidt tot een drankje, maaltijd én slaapplek. ‘Maar het is vooral de connectie die ik met die man maak op dat moment die de klim en het riskeren van mijn leven helemaal waard maakt.’

Het moment is daar. De afgelopen periode heeft Jolisa alle benodigde documenten verzameld voor de grensovergang met Laos. Ze staat klaar om met haar tuktuk de grens over te steken.

Cambodja uit: check. Laos in: niet check…

‘Ze laten me niet naar binnen. Althans, m’n tuktuk niet. Dat is echt wel even een bittere pil nu.’ De reden blijft onduidelijk. ‘Dus ik zit gewoon vast. Er is geen uitweg, behalve via Laos.’

Daarmee komt er abrupt een einde aan haar reis. Toch kijkt Jolisa er positief op terug. ‘Ik geloof dat je van iedere ervaring, goed of slecht, iets leert.’ Aan haar grenzeloze optimisme ligt het in ieder geval niet. ‘Ik heb fantastische mensen ontmoet. En ik moet wel zeggen dat ik mezelf verbaasd heb qua doorzettingsvermogen. Als je mij van tevoren had gezegd hoeveel er mis zou gaan, dan weet ik niet of ik zeker had geweten dat ik daar zo positief onder zou blijven.’