Sfeerfoto van BNNVARA
BNNVARA
Heb jij moeite met het betalen van je boodschappen, huur of energierekening? Deel je verhaal met ons hieronder.

Huh?! Peultjes uit Zimbabwe?

  •  
19-06-2022
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
573 keer bekeken
  •  
karolina-kolodziejczak-9OdkUQcVjxE-unsplash

‘Er is geen betere maand voor oogst van Nederlandse peulen dan juni. Maar Albert Heijn haalt ze uit Zimbabwe’, schrijft Sjoerd van de Wouw van Wakker Dier op Twitter. Kan dat niet anders?

Die peulen hebben voor ze in de supermarkt liggen een vliegreis van zo’n tien uur achter de rug. Deze reizen - van oogstland naar consumptieland – worden ‘voedselkilometers’ (food miles) genoemd. Een term die al zo’n zesentwintig jaar geleden voor het eerst wordt gebruikt door SAFE Alliance (nu bekend onder de naam Sustain) in een rapport over de milieueffecten van de toegenomen wereldhandel. Sindsdien maken deze voedselkilometers de onzichtbare kosten voor milieuschade zichtbaar. Zodoende betalen we voor peulen uit Zimbabwe een hoge 'prijs'.

Peulen uit Zimbabwe
Supermarkten zeggen duurzaamheid belangrijk te vinden, dus waarom dan nog peulen uit Zimbabwe? Volgens de woordvoerder van Albert Heijn is het Nederlandse peulenaanbod simpelweg te laag om alle supermarkten te bevoorraden. Dat heeft volgens de woordvoerder van Jumbo te maken met het Nederlandse klimaat, dat niet geschikt zou zijn voor grote peulenproductie. De productie is inderdaad te klein, zo bevestigt de Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO) aan RTL Nieuws. Maar dat heeft niks met het klimaat te maken, maar met de kosten. ‘Ze worden met de hand geoogst, en omdat de kosten daarvoor hoger werden dan de consumenten bereid waren te betalen, worden de peulen tegenwoordig niet meer op grote schaal in Nederland geteeld.’ En dus laten we ze overvliegen uit Zimbabwe, waar mensen bereid zijn de peulen tegen een lager uurloon te plukken. De onzichtbare (milieu)kosten nemen we voor lief.

Lokaal 
De voedselkilometers doen ons geloven dat groente en fruit van Hollandse bodem de beste keuze is, maar dat is niet altijd zo. ‘Het is best ingewikkeld’, weet voormalig Groen Licht-presentator Elena Lindemans. Veel groente en fruit wordt in Nederland in kassen verbouwd, en deze kassen gebruiken veel energie om te verwarmen. ‘Om die reden kan een tomaat uit Spanje dus toch weer duurzamer zijn dan eentje van Nederlandse bodem. Het vervoer met de vrachtwagen heeft dan een kleinere impact op het milieu dan het verwarmen van de kassen in Nederland.’ Maar de vuistregel blijft: ‘Alles wat met het vliegtuig komt, niet doen.’

Afwegingen
Peulen zijn slechts één voorbeeld. Er zijn meer groente- en fruitsoorten die zowel in ons land als in het buitenland groeien en elkaar beconcurreren in de supermarktschappen. In het kader van duurzaamheid is het, volgens de LTO, van groot belang dat producten die in Nederland geproduceerd worden in het oogstseizoen niet uit het buitenland worden geïmporteerd en dat de supermarkten ‘het frame van “altijd de laagste prijs” loslaten’. Daarover willen ze de komende jaren met hen in gesprek.

Supermarkten
Jumbo, Lidl en Aldi zien ook het belang van zoveel mogelijk groent en fruit van Nederlandse bodem. Ze zeggen ernaar te streven zoveel mogelijk uit eigen land te willen halen. Ook Albert Heijn ziet deze behoefte bij Nederlanders groeien en geeft aan dat de helft van hun verse groente en fruit uit Nederland komt. ‘Zo dichtbij als mogelijk, en zo ver weg als noodzakelijk’, aldus Albert Heijn. Bij Lidl is deze keuze afhankelijk van ‘de kwaliteit en beschikbaarheid. Indien deze niet volgens onze (kwaliteits)eisen geleverd kunnen worden, wijken wij soms uit.'
Jumbo heeft een motto in het leven geroepen: ‘Van dichtbij als het kan, verder weg als het moet’. Producten van Hollandse bodem zijn daar te herkennen aan het ‘van Dichtbij logo’, laat de woordvoerder weten. Voor producten die onvermijdelijk uit het buitenland moeten worden gehaald, zoals tropische vruchten, maakt Jumbo ‘zoveel als mogelijk gebruik van vervoer over zee en land’.
Aldi zegt wanneer het in Nederland niet het juiste seizoen is, uit te wijken naar Spanje. Echter blijft het vinden van een juiste balans tussen prijs en milieubelasting lastig: ‘We willen namelijk graag betaalbare groente en fruit beschikbaar hebben voor onze klanten.’
Albert Heijn is van plan de komende jaren samen met de Nederlandse groente- en fruittelers flink te verduurzamen, met als doel: ‘Een langdurig gezond verdienmodel in elk seizoen, nu en in de toekomst.’

Seizoensgroente
Wie tegenwoordig op een willekeurige dag de supermarkt binnenloopt, kan uit het groente- en fruitassortiment niet opmaken welk seizoen het is. Het aanbod is op ieder moment nagenoeg hetzelfde. ‘Wij hadden vroeger een moestuin’, aldus Elena. ‘Ik wist niet beter dan dat we groente en fruit van het seizoen aten.’ Tegenwoordig loopt dat door elkaar. ‘De consument is het contact met de natuur steeds meer kwijtgeraakt en denkt weinig na over de herkomst van voedsel.’ De kennis over seizoensgroenten en -fruit is daarmee weggezakt. ‘Toch zou ook de prijs van een pakje aardbeien in februari al een belletje moeten doen rinkelen. Je betaalt dan wel vier euro per bakje.’

Verantwoordelijkheid
De supermarkten geloven dat de consument ‘ook buiten de Nederlandse zomer graag aardbeien eet’, aldus de woordvoerder van Aldi. Jumbo noemt het ‘kijken naar klantbehoeften’. Onzin, volgens Elena. De supermarkt draagt een verantwoordelijkheid om duurzame keuzes te maken voor de consument, vindt Elena. ‘Zij weten dat wat zij neerleggen, verkocht wordt. De consument staat niet in februari op de barricade omdat zij aardbeien wil hebben. Daarom hoop ik dat supermarkten daar verantwoordelijkheid in nemen.’

Nederland móet eerlijker en gelijkwaardiger. Help je mee? Steun BNNVARA en doneer.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (3)

KM2
KM230 jun. 2022 - 15:22

Niet alleen peultjes...60% van het aanbod in de supermarkt komt zo'n beetje uit het buitenland, veelal producten die hier ook geproduceert worden maar vervolgens voor de export naar het overige deel van de wereld gaat. Dit is al jaaaaren zo, als je dit niet door hebt, leef je wat mij betreft onder een steen.

Broodmolen
Broodmolen28 jun. 2022 - 10:38

"De inhoud van deze reactie voldoet niet aan de spelregels. Het is niet (langer) mogelijk om te reageren."

gera
gera20 jun. 2022 - 12:00

Gisteren was ik bij AH (Amersfoort) en het eerste dat ik zag bij binnenkomst was een kist vol met plastic bakjes KERSEN (land van herkomst: GRIEKENLAND), terwijl de Betuwe vol staat met bomen vol kersen!!. Verderop zag ik AARDAPPELEN (herkomst Israel en Malta). Slechts 1 soort aardappelen komt uit NL. Nu stond er in Weekblad Trouw afgelopen zaterdag een paginagrote advertentie van AH met de titel "beter eten", beter voor NL Natuur&Boer, De fotoos laten een veld met courgettes zien,. De openingszin van het artikel is: "Van courgettes en spinazie tot aardbeien en frambozen, deze weken geniet je van kersverse seizoenoogst van EIGEN bodem." De aardbeien en frambozen komen uit de kassen!! Ook wordt beweerd dat momenteel volop rijpe groenten geoogst worden in NL. Dus geen spercieboontjes, peultjes en nog heel veel meer andere groeten en fruit want die komen nog steeds uit Verweggiestan.

1 Reactie
GHS
GHS20 jun. 2022 - 12:30

En als ze dan uit Nederland komen, dan vaak uit de gestookte kassen, waar weer buitenlandse arbeiders moeten werken, omdat wij die goedkoop laten werken.