Hoe is het om stemmen in je hoofd te horen?

Sommige mensen hebben dagelijks te maken met meerdere stemmen in het hoofd die elkaar tegenspreken. Hoe is dat?

Een op de tien mensen hoort meerdere stemmen. Bij de een zijn het er twee, bij een ander soms wel negentien. En allemaal willen ze iets anders. Toch geldt over het algemeen dat 'de meeste mensen die stemmen horen daar goed mee om kunnen gaan', aldus psychiater Dirk Corstens. 'Wij zien in de ggz eigenlijk alleen een derde – of misschien zelfs minder – mensen die last van de stemmen hebben. Dus veel mensen hebben gewone, normale levens.'

Tamira is een van die mensen. Ze heeft zes stemmen in haar hoofd. 'De stemmen zijn er elke dag, elk moment.' De stemmen zijn allemaal anders: 'Ze zijn heel verschillend in hoe ze klinken, wat ze zeggen en wanneer ze iets zeggen.'

Ze had een tijd lang veel last van de stemmen en is hiervoor in behandeling geweest bij Corstens. 'Ik ervaar er nu niet zo veel last meer van, omdat ik heb geleerd hoe ik er op een andere manier mee om kan gaan. Maar een paar jaar geleden had ik er heel veel last van en had het ook heel veel invloed op mijn leven. Het was niet zo dat ik mijn leven niet kon leiden, maar wel dat het het te veel ook over kon nemen. De stemmen hadden een grotere invloed dan ik zelf wilde. De stemmen konden zeggen dat ik dingen moest doen waar ik zelf niet achter stond.'

Corstens heeft een behandeling ontwikkeld voor mensen die stemmen horen, met als doel om beter samen te kunnen werken mét de stemmen. 'Het komt erop neer dat ik in gesprek ga met die stemmen. En eigenlijk heel simpel; ze uitnodig om te vertellen wie ze zijn. Hoe oud ze zijn, hoe ze heten, wat ze doen, wat hun taak is. En dan kom je vaak op iets wat veel stemhoorders verrast; dat ze namelijk zeggen: ik wil die persoon bijstaan. Of: ik wil zorgen dat wat die persoon is overkomen nooit meer gebeurt.'

Het stigma rondom dit onderwerp is groot, weet Corstens. Er wordt vaak gedacht dat mensen die stemmen horen gewelddadig zijn, 'want dat komt vooral in het nieuws'. Het wordt vaak niet begrepen. 'Daarom zijn stemmenhoorders vaak terughoudend om erover te vertellen, omdat ze weten hoe anderen daarover denken.'

Er is maar weinig bekend over het horen van stemmen. 'Te weinig hoopvolle informatie, dat vooral', legt Corstens uit. 'Het zou een enorm verschil maken voor mensen die stemmen horen dat ze weten dat dat een menselijke variatie is en dat ze er niet bang voor zijn.'