Hoe erfelijk is een depressie?

Iedereen heeft een kans op het krijgen van een depressie. Of dat nou komt door je levensstijl, dingen die je hebt meegemaakt of de hoeveelheid stress die je ervaart. Heeft iemand in je familie een depressie gehad? Dan is die kans zelfs iets groter.

De moeder van journalist Sanne van Rij is lange tijd depressief, waardoor Sanne een groot deel van haar jeugd hiermee te maken krijgt. Na het overlijden van haar moeder krijgt ze telkens de vraag: ‘Ben je niet bang dat jij het ook hebt?’ Sanne komt erachter dat de kans dat je een depressie krijgt hoger is als iemand in je familie een depressie heeft gehad.

Genetische informatie heeft invloed op je haarkleur, lengte of gezondheid, die je kan erven van je familie. Ook bepaalt het je kwetsbaarheid voor psychische aandoeningen die je kan doorkrijgen, zoals een depressie. Er is alleen geen specifiek ‘depressiegen’ dat bepaalt of je wel of geen depressie krijgt. ‘Er zijn tegenwoordig zevenhonderd verschillende plekken in het DNA bekend die allemaal een heel klein risicootje voor depressie bij zich dragen. Dus iedereen draagt genetische risicogenen bij zich’, vertelt psychiater en geneticus Wouter Peyrot bij De Rode Draad.

‘De kans is gemiddeld genomen wel iets groter’, legt Peyrot uit. ‘Maar iedereen loopt risico op een depressie.’ Ook mensen bij wie geen depressie in de familie voorkomt, lopen een risico op de stemmingsstoornis. Als een van je ouders depressief is, is het risico wel wat hoger. Toch ligt het voor Peyrot genuanceerder: ‘De kans dat je geen depressie krijgt is groter dan de kans dat je het wel krijgt.’

Veel mensen denken dat je genen niet kan beïnvloeden, maar volgens Peyrot zijn omgevingsfactoren ook erg belangrijk. Zoals een gezonde levensstijl, drugs minimaliseren, sporten en contact met je naasten. ‘Als je je een langere tijd echt somber voelt en het trekt niet bij: zoek bijtijds hulp. Er zijn heel veel dingen waar je wel invloed op hebt en daarmee kan je het risico echt verkleinen’, vertelt Peyrot.

De behandeling voor depressie is niet anders voor iemand bij wie het in de familie speelt. ‘Als je weet dat je kans hebt dat je genetische risico wat hoger is, kan je er voorzichtiger mee zijn’, zegt Peyrot. ‘Dat lijkt me wel passend. Maar ik zou ook gewoon het leven aangaan.’ Volgens hem moet je verstandig leven, maar ook dingen doen die je leuk vindt en fijne contacten onderhouden. Angst hoeft volgens hem geen reden te zijn om het leven niet aan te gaan.

Sanne maakt later pas bewuste aanpassingen in haar levensstijl. Eerst staat ze in haar studententijd vaak genoeg blij op de bar met veel vrienden om haar heen. Nu heeft ze meer last van angstklachten, waardoor ze haar leven hierop aanpast.

Sinds Sanne zich verdiept in de erfelijkheid van depressie, voelt ze zich hoopvoller. ‘Misschien maakt het niet uit dat je wat meer genetisch belast kunt zijn’, zegt ze. ‘Ik denk dat je meer moet leren hoe je je tot een andere psychische werkelijkheid kan verhouden dan andere mensen. Want je zult altijd die erfenis met je meedragen, opgroeiend in een familie waar iemand of meerdere mensen depressief zijn en je dus ook kunt zien hoe dit eruitziet.’ In plaats van te achterhalen wat er in haar lichaam zit, gaat ze haar geschiedenis op een gezonde manier betrekken in haar leven.