Sfeerfoto van Zembla
Zembla

Zembla

Iedere donderdag om 21.10 uur opnpo2

Hét onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA.

VOLG ONS

Zembla

‘Overheid, leer van het verleden en stop met interlandelijke adoptie’

28 mrt 2018
  •  
leestijd 4 minuten
Adoptiebedrog - Daphne Thomas 3
Adoptiebedrog - Daphne Thomas 1
"Er moet een mogelijkheid zijn om mensen bij elkaar te brengen", dacht Daphne Thomas nadat ze de eerste uitzending van ZEMBLA over adoptiebedrog zag. In de uitzending werd duidelijk dat van de duizenden baby’s die in de jaren tachtig vanuit Sri Lanka naar Nederland zijn geadopteerd, de papieren op grote schaal zijn vervalst. Over hun adopties is gelogen. De uitzending leidde tot de oprichting van de stichting 'Sri Lanka Family Project'. Het project probeert adoptiekinderen uit Sri Lanka te helpen in hun zoektocht naar hun biologische familie. Daphne Thomas is voorzitter van de stichting.
Dat de overheid in het verleden heeft gefaald bij interlandelijke adopties vindt Thomas kwalijk. Ze vindt dat de overheid een verantwoordelijkheid heeft:
"Ik weet dat de overheid ermee bezig is, maar eerlijk gezegd verwacht ik er niet veel van. Er zijn heel veel geadopteerden, ook uit andere landen, die in hetzelfde schuitje zitten. Als ze ons iets toezeggen, moeten ze dat voor al die groepen doen. En hoe druk je de schade die adoptiekinderen door de frauduleuze praktijken hebben geleden uit in geld?"
DNA-bank
Hoewel ze van de overheid geen subsidie verwacht voor het project, laat Thomas zich daardoor niet uit het veld slaan. "We varen onze eigen koers. Of een overheid ons wel of niet steunt, maakt voor ons niet zoveel uit", zegt ze vastberaden.
De stichting bestaat vooralsnog uit een website met aanverwante social media pagina’s.  Mensen die geadopteerd zijn uit Sri Lanka kunnen zich inschrijven op de website en gegevens, zoals adoptiepapieren achterlaten. "Hoewel die gegevens niet altijd kloppen, omdat ze vaak vervalst zijn, hopen we op deze manier toch mensen te kunnen matchen. Biologische broers en zussen bijvoorbeeld." Het belangrijkste doel van het project is het matchen van mensen middels DNA. "Daarom zijn we bezig om te kijken of we een DNA-databank op kunnen zetten."
Adoptiebedrog - Daphne Thomas 2
De eerste uitzending van ZEMBLA maakte veel los bij de betreffende groep adoptiekinderen, vertelt Thomas. "Veel mensen vroegen zich af hoe het bij zichzelf zit." Thomas, zelf ook geadopteerd vanuit Sri Lanka, heeft dezelfde vragen, hoewel het in haar leven geen grote rol speelt. "Eigenlijk omdat ik een prima leven heb. Ik heb mijn adoptie een plaats kunnen geven in mijn leven waardoor ik er geen last van heb. Natuurlijk ben ik nieuwsgierig, heb ik broers of zussen rondlopen? En hoe ziet mijn familie eruit? Iedere geadopteerde heeft die vragen. Alleen zijn ze voor mij niet zo heel sterk."
Vraagtekens
Toch raakten vooral de persoonlijke verhalen in de uitzending haar. Ze bezocht een bijeenkomst met lotgenoten. "Meer mensen liepen met dezelfde vragen rond en er werden verhalen gedeeld. Mensen die op zoek waren naar hun biologische ouders of familieleden, liepen net als bij de mensen in de uitzending tegen allerlei zaken aan waar ze hun vraagtekens bij hebben."
Hoewel Thomas niet heel nieuwsgierig is naar haar eigen achtergrond, vindt ze het wel interessant dat er veel mensen zijn die daar wel naar op zoek zijn. "Ik vind het belangrijk dat mensen die op zoek zijn naar hun biologische familie daar ook de kans toe krijgen." Daarom verenigde ze zich met drie andere geadopteerden en startte de stichting.
De zoektocht van geadopteerden naar hun achtergrond moet makkelijker, zegt Thomas:
"Voor veel mensen is het belangrijk. Daarnaast willen ze dat iemand verantwoordelijkheid neemt en opstaat en zegt: ‘Oké, we hebben het niet goed gedaan. Er zijn dingen gebeurd die niet door de beugel kunnen en we gaan ervoor zorgen dat het niet opnieuw gebeurt."
‘Politiek neemt geen verantwoordelijkheid’
Volgens Thomas neemt de politiek die verantwoordelijkheid nu niet. Daarin voelde ze zich bevestigd toen ze onlangs een Kamerdebat over interlandelijke adoptie bijwoonde. "Ik merk bij veel politici dat ze heel erg het idee hebben dat een kind beter af is als je het adopteert. Ze stralen een soort superioriteitsgevoel uit. Zo van ‘niet moeilijk doen, we hebben je eten gegeven, een dak boven je hoofd, scholing, dus wat klaag je nou?’ Er wordt volledig voorbijgegaan aan de emotionele wereld van het adoptiekind."
Die houding stuit Thomas tegen de borst:
"Als je binnen de groep geadopteerden kijkt zijn er een hoop mensen die er veel last van hebben, identiteitsproblemen krijgen. Daar wordt aan voorbij gegaan. Bovendien weet je helemaal niet of een kind beter af is hier, dan dat het bij zijn of haar biologische ouders was gebleven."
'Hebben we dan niks geleerd?'
Daarom hoopt Thomas dat de overheid stopt met interlandelijke adoptie: "Het verleden kun je niet veranderen. Wel kun je ervoor zorgen dat dit soort dingen niet meer gebeuren. Onbegrijpelijk dat Nederland gewoon doorgaat met interlandelijke adoptie. Hebben we dan niks geleerd van alle fraude en bedrog? Interlandelijke adoptie werkt dit soort praktijken in de hand."
Sri Lanka Family Project
De stichting van het viertal zit nog in de opstartfase. De website bestaat al en er zijn ook al een hoop mensen die zich in hebben geschreven en adoptiepapieren hebben achtergelaten. Maar het matchen moet nog beginnen.
Omdat veel papieren niet kloppen, zo bleek ook uit de ZEMBLA-uitzending, hoopt het viertal de DNA-databank te kunnen starten:
"In die zin is het matchen ook een onderzoek naar hoeveel van de adoptiepapieren kloppen. Maar het hoofddoel is uiteindelijk ook te matchen op basis van DNA dat natuurlijk veel betrouwbaarder is. Maar aan dat plan zitten veel haken en ogen. Daarom moet dit goed uitgedacht worden en kost het veel tijd om dit voor elkaar te krijgen. We doen alles met zijn vieren. We zijn nu bezig met het schrijven van een projectplan en begroting. De volgende stap is het aanschrijven van fondsen en kijken hoe we de financiering rond kunnen krijgen."
Bezoek de website: Sri Lanka Family Project

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.

Sfeerbeeld BNNVARA programma's