Advocaat van de natuur en spreekbuis van het milieu.

Spreeuwen kijken trekroute niet van elkaar af

  •    •  
04-07-2024
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
450 keer bekeken
  •  
spreeuwenzwerm website

© Marnella Verschoor

Jonge, onervaren spreeuwen vinden zelfstandig de weg naar hun overwinteringsgebied. De vogels zijn jaarrond zeer sociaal, maar dat betekent niet dat ze de trekroute afkijken. Door een klassiek verplaatsingsexperiment opnieuw te bekijken en uit te breiden met nieuwe gegevens wist een team van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) en het Zwitsers Ornithologisch Instituut (Vogelwarte) een langlopende discussie na vele jaren op te lossen.

Hoe vinden trekvogels hun weg?

Dat is een vraag die mensen al heel lang intrigeert. Bioloog Albert Perdeck wilde daar het antwoord op vinden, toen hij in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw duizenden spreeuwen vanuit Den Haag per vliegtuig naar Zwitserland en Spanje stuurde. Het werd een beroemd onderzoek over de oriëntatie tijdens de vogeltrek. Perdeck werkte als hoofd van het Vogeltrekstation, bij de voorloper IOO van het huidige onderzoeksinstituut NIOO. Zeventig jaar later hebben collega-onderzoekers zijn onderzoeksresultaten bevestigd en verrijkt, om een langlopende wetenschappelijke discussie op te lossen.

Advertentie
Dit is reclame van STER

Jonge spreeuw versus volwassen spreeuw

De vogels waren individueel herkenbaar via een licht metalen ringetje om de poot met een unieke code – een methode die het Vogeltrekstation nog steeds gebruikt. Terugmeldingen van deze ringen lieten zien dat jonge en volwassen vogels verschillende strategieën gebruiken om tijdens de herfsttrek hun overwinteringsgebieden in Engeland en Frankrijk te bereiken. “Volwassen spreeuwen waren zich bewust van de verplaatsing en pasten hun trekrichting aan om alsnog de normale gebieden te bereiken,” vertelt onderzoeker Morrison Pot van het NIOO. “Maar jonge spreeuwen vlogen door richting het zuidwesten – de richting die ze vanuit Nederland hadden genomen – en bereikten daardoor verkeerde bestemmingen in Zuid-Frankrijk en Spanje.”

Vliegende spreeuwen

Experts zijn de afgelopen decennia verdeeld geweest over de uitleg van Perdecks resultaten. Pot: “Spreeuwen zijn jaarrond zeer sociale dieren en de verplaatste jonge spreeuwen konden zich net zo goed bij een groep lokale soortgenoten hebben aangesloten, vond een deel van de deskundigen.” De spreeuwen zouden dan dus meegevlogen zijn naar de overwinteringsgebieden van hun nieuwe vrienden. “In dat geval zou de trekroute voor een belangrijk deel geleerd in plaats van aangeboren zijn.” Een groot verschil.

Het team onderzoekers heeft de historische gegevens van Perdecks verplaatsingsexperimenten opgezocht in de archieven van het Vogeltrekstation en de trekrichtingen vergeleken met die van lokale Zwitserse en Spaanse spreeuwen. “Die laatste gegevens waren niet beschikbaar tijdens het originele onderzoek van Perdeck.”

Zijn spreeuwen meevliegers?

Door de historische dataset opnieuw te analyseren kon het team aantonen dat de trekrichting van lokale en verplaatste spreeuwen verschillend was. Geen ‘meevliegers’ of ‘copycats’ dus. De alternatieve uitleg van Perdecks resultaten is daarmee ontkracht. Zoals trekvogelonderzoeker Pot het uitlegt: “Spreeuwen reizen dus zelfstandig en lijken hun beslissingen niet te laten overrulen door wat soortgenoten doen.” De collega’s van de Zwitserse Vogelwarte ontdekten pas ook dat spreeuwen ’s nachts trekken. Dat strookt met de bevindingen uit het onderzoek van 70 jaar geleden.

Aangeleerd of aangeboren, maakt dat veel uit?

“In een tijd waarin de wereld voor trekvogels door klimaatopwarming en intensiveringen in landgebruik snel verandert, is het van belang of trekgedrag voor een groot deel is aangeleerd of aangeboren,” stelt hoofdonderzoeker en hoofd Vogeltrekstation Henk van der Jeugd. Als iets aangeboren is, verander je het minder makkelijk. “Hoewel de spreeuw zich door zijn algemene voorkomen in de menselijke omgeving snel lijkt aan te passen aan nieuwe omstandigheden, is dit voor zijn trekgedrag waarschijnlijk niet het geval.”

Meer over:

spreeuwen
Delen:

Praat mee

Onze spelregels.

Omschrijving *

Typ hier je reactie...


0/1500 Tekens
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (9)

Frits Jansen
Frits Jansen
25 jun. 2024 - 6:17
Het verzwakt het protest tegen Wilders en consorten om eindeloos over het nazi-gehalte van "omvolking" door te gaan. De nazi's hadden bezwaren tegen joden. Hitler haakte in op het antisemitisme dat al veel langer in Duitsland heerste. De PVV waagt zich niet aan rassentheorieën maar suggereert dat we overspoeld worden door buitenlanders. Hun enige tekortkoming is dat ze geen Nederlanders zijn. En dat ze zo talrijk zouden zijn. Voor zover dat echt waar is moet er vooral worden samengewerkt met de herkomstlanden - maar zie je de kribbige Marjolein dat doen? je vangt meer vliegen met stroop dan met azijn. En dan denk ik dat Marjolein niet meer zo poeslief is als ze zich dezer dagen voordoet - want dat verwacht de PVV achterban helemaal niet.
2 Reacties
A little bit of sunshine
A little bit of sunshine25 jun. 2024 - 7:19
@Frits, volgens mij had omvolking weinig met Joden te maken, maar meer dat de Duitsers bijvoorbeeld Tsjechoslowakije wilden omvolken met Arische mensen. De PVV wil niemand omvolken, maar beweert dat Nl omgevolkt wordt door immigranten (en dan met name moslims). Tenminste dat is hoe ik het begrijp (zal ook wel niet kloppen).
DaanOuwens
DaanOuwens25 jun. 2024 - 12:31
@ Frits Jansen Jij schrijft: Het verzwakt het protest tegen Wilders en consorten om eindeloos over het nazi-gehalte van "omvolking" door te gaan. Je schrijft een beetje een raar tekstje omdat jij bezwaar maakt tegen de kwalificatie nazi-partij voor de PVV terwijl je tegelijkertijd het nazisme als PVV-ideologie benoemt. Je benoemt hier de PVV als nazi partij: Hun enige tekortkoming is dat ze geen Nederlanders zijn. En dat ze zo talrijk zouden zijn. En in je eerste zin maak je daar bezwaar tegen. Een kenmerk van de PVV ideologie is dat het geen Nederlanders zijn en nooit zullen worden en dat het er te veel zijn en er nog meer komen. Het is volstrekt logisch dat de PVV het begrip omvolking in dezelfde betekenis gebruikt als de nazi's. En sympathisanten van de PVV en andere rechtse partijen doen dat ook. Zie tekst van A little bit of sunshine. Exact die strekking. Het gaat dus gewoon om een ideologie gebaseerd op het fascisme. Eigen volk, cultuur, bloed en bodem. En de vreemdeling die dit ideaal bedreigd en dus verdreven moet worden. Kortom ik lees iets mafs in je tekst. Waarmee ik jou zeker niet de nationaal socialistische ideologie wil verwijten, maar wel wil wijzen op het feit dat je de ernst van het probleem niet ziet.
MarjoleinS2
MarjoleinS2
25 jun. 2024 - 4:36
Ik denk dat wij de straat niet opgaan omdat we te weinig historisch besef hebben. We zien het gevaar niet, of zijn al te veel gehersenspoeld. Ik reken het vooral de media aan. Vrijwel nergens werd er voor de PVV gewaarschuwd. Voor de dubbele agenda: bij moties bijvoorbeeld tegen de eigen standpunten stemmen dat vooral veel kiezers van de PVV raakten. Niet het ondernemers deel. Zelfs nu lees je weinig over standpunten in de ijskast zetten, maar op podia in het buitenland hardop over declameren door Geert Wilders. Omvolking en de prinsenvlag speldjes of vlaggen, zijn Neo Nazistische uitingen die niet in het parlement thuis horen. Ook al heeft de PVV electoraal een meerderheid, het is vooral duidelijk maken aan de mensen wat de betekenis ervan is. Dat is wat journalistiek inhoudt. De Volkskrant, NRC en Trouw, van origine Linkse kranten, lijken inmiddels wakker. Het AD en RTL Nieuws gelukkig ook. Zelfs af en toe de Telegraaf, maar het liefst niet teveel. Jammer dat de NPO een zomerslaap houdt. Behalve Nieuwsuur weinig uitzending over heel essentiële onderwerpen deze dagen/weken.
1 Reactie
Hanjo123
Hanjo12325 jun. 2024 - 7:06
We zijn in Nederland vooral te passief. Of we maken ons druk over wat de buren van ons zullen denken. Om het kwaad te doen slagen heb je alleen maar gehoorzame mensen nodig.
antony2
antony2
24 jun. 2024 - 18:58
De Duitsers gaan massaal de straat op om het fascisme te bestrijden. Laf links hier staart als een haas in de gevaarlijke koplampen van Wilders. Uit de strandstoel en de straat op! De tokkieclub van Geert is enkel te stuiten door een terechte volkswoede.
2 Reacties
Frits Jansen
Frits Jansen25 jun. 2024 - 6:20
In Berlijn maakte ik indrukwekkende demonstraties mee waar een massaal publiek "nazi's raus" ("nazi's eruit") scandeerde, maar als je de stadsgrenzen nadert begint het racisme al toe te nemen.
Zandb
Zandb25 jun. 2024 - 7:36
antony Er zijn, vooral door laf links, argumenten genoeg aangevoerd om duidelijk te maken met wat voor vlees we met de PVV in de kuip hebben. De PVV heeft ook haar uiterste beste gedaan om zo stiekem en zo veel als mogelijk is, haar fundamentele slechtheid door te laten schemeren. Maar u vindt het laf, dat mensen het bij argumenten houden. Als u de straat op wilt, dan is het interessant om te weten: 1. Worden de argumenten daar krachtiger en de feiten anders van? ("Ach wat veel mensen gaan de straat op. Nou die zullen dan vast wel gelijk hebben", sprak hij sarcastisch, "alsof we daar wat aan hebben!".) 2. Of moeten we het zo zien, dat de argumenten blijkbaar niet krachtig genoeg zijn en moeten we dan maar 'het gelijk' afdwingen, desnoods met geweld? Ik ben zeker niet het type (en in uw ogen "laf") om zo lang de democratie aan het woord is, de straat op te gaan.
PVDB2
PVDB2
24 jun. 2024 - 17:37
In landen waar de economie goed draait en er werkgelegenheid is zullen mensen naar toe trekken. Meestal zijn dat westerse democratieën waar men veiligheid kan zoeken of emplooi dat in de regio waar men vandaan komt veel minder is. Geen toekomst ziet, voor zichzelf maar vooral voor de kinderen. Migratie kent dan ook golven, in het eigen land (van dorp naar stad), zoals ook dat in het buitenland gebeurt (urbanisatie). Als een economie slechte draait of zelfs weer opgebouwd moet worden, kunnen mensen hun heil ergens anders zoeken. Als een kolonie onafhankelijk wordt zal een deel gaan emigreren naar het “vaderland”. Of naar andere economische landen zoals dat in dat in de jaren 50 gebeurde. Naar Canada, Australië, Nieuw-Zeeland of Zuid-Afrika. Waar de oude garde nog Nederlands spreekt en eet, en waar Nederlandse verenigen zijn. Zoals een programma over deze migranten enkele jaren geleden liet zien. Waar het land goedkoper was en men een nieuw leven en toekomst probeerde op te bouwen. Waar het ook de economie ten goede kwam om de banen in te vullen die vacant waren. “Immigrants contribute to our economy, not only by filling gaps in our labour force and paying taxes, but also by spending money on goods, housing and transportation. The income tax paid by working Canadians pays for health care, education and other vital services". #ImmigrationMatters: Canada’s immigration track record - Canada.ca
1 Reactie
Frits Jansen
Frits Jansen25 jun. 2024 - 6:26
Dichter bij huis heb je in Spanje hele steden die zijn overgenomen door Nederlandse gepensioneerden. Ze piekeren er niet over te integreren. Nog dichter bij huis heb je vlak over de grens achter Enschede hele Duitse dorpen die zijn overgenomen door Nederlanders die worden aangetrokken door goedkopere huizen en meer ruimte. Als je kwaad wilt kun je dat ook "omvolking" noemen maar wie kun je het kwalijk nemen dat hij goedkoop en comfortabel wil wonen? Van racisme tegen Nederlanders is uiteraard geen sprake. Maar ik zie de PVV er wel voor aan dat die zelfs bezwaar zal maken als er bij Eindhoven ASML kolonies komen waar Engels gesproken wordt.
Joshua1970
Joshua1970
24 jun. 2024 - 16:24
Dat zo’n Faber daar zo gemakkelijk mee wegkomt geeft eigenlijk al aan hoe het met dit aan rariteiten kabinet zit. In Schoof zie ik weinig tot niks, Galjaard, tja, en de overige PVVrs, tja. We worden zo langzamerhand de risée van Europa.
2 Reacties
Anna R. Chist
Anna R. Chist24 jun. 2024 - 17:49
Dat ze er mee wegkomt zegt iets over de totale lamlendigheid van de Nederlandse politiek, media EN het Nederlandse volk.
Frits Jansen
Frits Jansen25 jun. 2024 - 6:30
Helaas houden de populisten ook in andere Europese landen huis, te beginnen met de AfD in Duitsland.
DeltaNL
DeltaNL
24 jun. 2024 - 16:05
De tragiek van extreemrechts Nederland is, dat ze sterk gemotiveerd zijn om ingebeeld heldhaftig naoorlogs verzet te plegen tegen een ingebeelde invasie door gekleurde immigranten. Omvolking is volgens deze "verzetshelden" dus accuraat en geen historisch beladen term.
Break on through
Break on through
24 jun. 2024 - 16:02
Jaahaha neeej, we hebben nu een variant op Wir haben es nicht gewußt hoor: Want Faber had zo allemaal niet bedoeld natuurlijk. En zoooow had ze het niet moeten zeggen natuurlijk (want dat komt nu zoineens even heel errug slecht uit) Alsof je diep in de nacht in de laatste nog open zijnde kroeg zit man. Wat een kroegpraat! Compleet ongeloofwaardig. Ik zou als ik de pvv was gewoon claimen dat ze eigenlijk een soort van sgp light zijn. Ook compleet gestoord maar dan wel in Gods naam en heel erg vredelievend. Dat je als rechtse partij er voor leent om met dit soort halve garen in zee te gaan om maar niet met GroenLinks-PvdA in zee te gaan zegt dat alles….
bv-user-82519
bv-user-82519
24 jun. 2024 - 15:47
Ze weten bij de PVV donders goed wat die term inhoudt. Waar ze bij de PVV nu mee bezig zijn, is het normaliseren ervan. Ze willen het begrip salonfähig maken. Net zoals ze het hele extreemrechtse gedachtegoed salonfähig willen maken. Daarom willen ze van de publieke omroep af. Daarom willen ze van onafhankelijke rechters af. En daarom willen ze van wetenschappers af. Die staan alleen maar in de weg aan de verspreiding van het extreemrechtse gedachtegoed. En het lukt ze verdomd goed. Wilders heeft Faber en Klever niet voor niets naar voren geschoven. Wat je ook van Wilders vindt, hij is één van de meest geslepen politici in Den Haag, misschien zelfs wel dé meest geslepen politicus van het hele stel. Faber en Klever zijn heel bewuste en weloverwogen keuzes van Wilders geweest. Vice-premier Hermans zegt dan wel een "buitengewoon lage tolerantie" te hebben voor uitspraken van PVV'ers zoals die over omvolkingstheorieën, en Meneer Rechtsstaat Omtzigt wijst dan wel de godganse dag naar de rechtsstaatverklaring, maar ik heb daar inmiddels geen enkel vertrouwen meer in. Ook zij doen mee aan het normaliseren van de extreemrechtse idioterie die de wereld op het moment teistert. Let maar op, over een maandje of 2 hoor je ze bij VVD en NSC niet meer over PVV'ers die over omvolking zitten te krijsen. Dan is het inmiddels genormaliseerd.
4 Reacties
Joshua1970
Joshua197024 jun. 2024 - 18:52
We maken in ons leven best fouten, dat moet ook kunnen en je leert ervan. Dat wij, een behoorlijk uitgebreid clubje vrienden met aanhang voor Omtzigt hebben gekozen daar hebben we simpelweg spijt van. Persoonlijk excuseer ik mij daarvoor.
E w T
E w T24 jun. 2024 - 22:08
Joshua. En hoe gaat het vanaf hier verder ? Sinds Pim zitten we nu al met de vijfde redder des Vaderlands die op z'n muil gaat. Eigenlijk de zesde wanneer je Eerdmans ook in dat rijtje plaatst. Wanneer de volgende rattenvanger zijn opwachting maakt loopt u daar dan weer achteraan?.
E w T
E w T24 jun. 2024 - 22:13
Joshua. Nog een ding. Ik bewonder wel uw moed om een verkeerde keuze te erkennen. Dat doen er niet veel in dit land. Vaak komt men niet verder dan geen actieve herinnering aan foute keuzes te hebben.
DaanOuwens
DaanOuwens25 jun. 2024 - 17:01
@ Joshua1970 Jij schrijft: Persoonlijk excuseer ik mij daarvoor. Volgens mij is dat helemaal niet nodig. Inderdaad maakt iedereen fouten. Maar beter is goed te doordenken op basis van welke analyse en welke afwegingen je een keuze maakt. In wat voor land wil je wonen. Wat willen anderen? Hoe verhoudt jouw ideaalbeeld zich met dat van anderen? Is er nog iets gemeenschappelijks of juist helemaal niet? Ik denk als je dat soort vragen aan jezelf en anderen stelt dat er eigenlijk fout kan gaan. Je kan misschien tot het inzicht komen dat de tegenstellingen niet meert te overbruggen zijn. Maar dat hoeft niet erg te zijn.
Noam Salomon II
Noam Salomon II
24 jun. 2024 - 15:22
De term omvolking bij de Nazi's had als betekenis het actief door de Duitsers vervangen van de oorsponkelijke bevolking in veroverde gebieden, om te voorzien in Lebensraum voor de Duitsers. Partijen als de PVV gebruiken het in een andere betekenis, nl. dat juist de eigen bevolking vervangen wordt door nieuwkomers. De Nazi's zetten in op omvolking, de huidige partijen willen het juist voorkomen. Gebruik van dit woord an sich lijkt me derhalve geen reden om een partij als de PVV te vergelijken met de Nazi's.
4 Reacties
DaanOuwens
DaanOuwens24 jun. 2024 - 18:29
@ Noam Salomon II Jij schrijft: Gebruik van dit woord an sich lijkt me derhalve geen reden om een partij als de PVV te vergelijken met de Nazi's. Als je dit opschrijft als aanhanger van het nationaal socialisme is het een logische uitspraak. Immers nazi Duitsland wilde het eigen uber volk exporteren. Maar de PVV stelt dat zij het uber volk gewoon binnen de grenzen wil houden en het unter volk erbuiten houden. Als je je echter geen aanhanger bent van het nationaal socialisme zijn er veel redenen om de PVV te vergelijken met de Nazi's, immers de ideologie blijft gelijk maar de toepassing is anders.
Noam Salomon II
Noam Salomon II24 jun. 2024 - 19:08
@DaanOuwens, Ik ben geen aanhanger van het nationaal socialisme. Wat Nazi's, maar ook andere extremisten, doen, is alles en iedereen verdacht maken, door ze bij voorbaat al in een bepaalde hoek te plaatsen.
Olav Meijer
Olav Meijer24 jun. 2024 - 21:13
@ Noam Salomon II: [Partijen als de PVV gebruiken het in een andere betekenis, nl. dat juist de eigen bevolking vervangen wordt door nieuwkomers.] De PVV c.a. gebruiken het niet echt in een andere betekenis. Ze doelen immers op een (duister) plan om de "autochtone" bevolking geleidelijk te doen vervangen door "niet-autochtonen". Dat is ook in de oorspronkelijke betekenis het geval, zij het dat de rollen nu omgekeerd zijn. De "wij-groep" is geen dader, maar "slachtoffer" geworden.
DaanOuwens
DaanOuwens25 jun. 2024 - 10:34
@ Noam Salomon II Jij schrijft: Ik ben geen aanhanger van het nationaal socialisme. Jij bent wel een aanhanger van het Nationaal Socialisme. Je beschrijft zelfs exact de nationaal socialistische visie: de huidige partijen willen het juist voorkomen. Daarmee onderschrijf jij het nationaal socialistische gedachtegoed. Je legt zelfs impliciet een relatie tussen volk en land in de zin van grondgebied waar vreemden niet welkom zijn. Je hele tekst en je reactie is doordrenkt met het klassieke fascisme.
BNNVARA LogoWij zijn voor