Schapen en heide gaan al decennia hand in hand

Wie het heeft over heide, kan niet om het belang van schapen heen. Zij sturen dit landschapstype al duizenden jaren door grassen weg te knabbelen en op die manier dophei en struikhei de ruimte te geven. Maar in tijden van droogte en stikstof valt dat behoud van de heide niet mee, weten schaapsherders Riaan Strijdom en Anne van Rens.

In het ochtendzonnetje schalt de roep van Riaan Strijdom over de Strabrechtse Heide. Riaan komt uit Zuid-Afrika en kwam jaren geleden naar Europa voor de bergen, maar raakte per ongeluk in de ban van de heide en haar schapen. Tegenwoordig is hij eigenaar van Strijdom Landschapsbeheer en heeft hij zo’n 2000 Kempische Heideschapen onder zijn hoede, verdeeld over 10 kuddes.

Anne is schaapsherder in opleiding en loopt deze prachtige ochtend met één van de kuddes door het gebied. Beide herders kennen zowel het gedrag van de schapen als hun invloed op het gebied als geen ander.

Dophei, struikhei en andere soorten die goed groeien op een voedselarme bodem hebben het moeilijk op de heide. Zij raken steeds vaker overwoekerd door soorten als berk en pijpenstro, die erg gedijen bij een bodem met veel stikstof. Gelukkig voor de heide zijn schapen dol op jonge berkjes en pijpenstro. Ze grazen deze soorten dan ook volop weg uit het gebied. Daardoor verdwijnt er netto stikstof uit dit stuk natuur én krijgen voedselarme soorten ook nog eens beter de kans om te kiemen.

“Maar”, nuanceert Riaan “dat betekent niet dat alle grassen zomaar weg moeten uit het gebied. Ze zijn ook een belangrijke kraamkamer voor insecten.” Uiteindelijk gaat het om de balans tussen verschillende plantensoorten die elk hun rol vervullen in het gebied. En aan de herders de taak om dat te sturen.

Kijk zondag 4 oktober 2026 om 19.25 uur naar de aflevering over de Strabrechtse Heide op NPO 2!