De rosse grutto heeft de slijkgarnaal ontdekt

De rosse grutto heeft steeds meer haast om in zijn broedgebieden in Siberië te komen. Om de tank op tijd gevuld te krijgen, lijken de vogels in de Waddenzee nu over te schakelen op een nieuwe bron van voedsel: slijkgarnaaltjes!

Rosse grutto's overwinteren in West-Afrika. In het voorjaar komen ze even in onze Waddenzee bijtanken, voor ze doorvliegen naar het Siberische schiereiland Tajmyr, waar ze broeden. Maar in Siberië verandert het klimaat sneller dan waar ook op aarde. Daardoor komen de insecten daar in het voorjaar steeds vroeger uit de bevroren bodem en dreigen de kuikens van de rosse grutto's de boot te missen.

In reactie op het veranderende klimaat hebben de vogels hun reisschema al een beetje aangepast. Ze vertrekken tegenwoordig een dag of tien eerder uit de Waddenzee dan in 1995. Maar hun aankomst uit West-Afrika is niet noemenswaardig verschoven. Met andere woorden: ze moeten in minder tijd de tank gevuld zien te krijgen voor de laatste vierduizend kilometer van hun reis.

Sinds een aantal jaren ziet onderzoeker Roeland Bom van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee en het centrum BirdEyes van de Rijksuniversiteit Groningen een opvallende verschuiving in het gedrag van de rosse grutto's. "Waar ze vroeger vooral wadpieren aten, zien we nu dat vooral de kleinere mannetjes overschakelen op slijkgarnaaltjes. Op het Balgzand zagen we voorheen hooguit een paar duizend rosse grutto's in het voorjaar. Nu zien we daar letterlijk tienduizenden vogels opeengepakt op de plekken waar veel slijtgarnaaltjes leven."

Wanneer de rosse grutto's eind april in Nederland arriveren, wegen ze nog maar twee ons. Twee of drie weken later vertrekken ze twee keer zo zwaar naar het noorden. "Als je het tempo ziet waarmee ze slijkgarnaaltjes naar binnen werken en je weet hoeveel energie daarin zit, dan kan dat volgens onze berekeningen net uit."

Bom maakt zich wel zorgen over de nieuwe rijkdom die de rosse grutto's blijkbaar hebben ontdekt op het Balgzand. "Er liggen al heel lang plannen voor een toeristische fietsroute over de dijk. Dat zou de rust voor de foeragerende vogels kunnen verstoren." Nog meer zorgen maakt Bom zich over de plannen die landbouworganisatie LTO onder uit een lade heeft getoverd. "Ze willen het Balgzand inpolderen, wat natuurlijk een ramp zou zijn voor deze en heel veel andere wadvogels."