Advocaat van de natuur en spreekbuis van het milieu.

Regenval en grondwater: in de Kennemerduinen en daarbuiten

  •    •  
01-09-2024
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
8777 keer bekeken
  •  
Grondwater Kennemerduinen

© Jasmijn Godding

De eerste helft van 2024 was het natste halfjaar ooit gemeten in Nederland. Die regenval heeft veel invloed op ons grondwater. Zeker in het Westen van het land zorgt dat regelmatig voor overlast. Toch vertelt hydroloog Niko Wanders dat de gestegen grondwaterspiegel ook belangrijke voordelen heeft. "We hebben de afgelopen jaren juist problemen in grondwater zien ontstaan door de droogte", zegt hij. "Ook in de natuur zie je dat bepaalde soorten er echt bij gedijen." In de Kennemerduinen bijvoorbeeld, waar verslaggever Merlijn Schneiders ging kijken met PWN ecoloog Dick Groenendijk. 

Natte Kennemerduinen

Advertentie
Dit is reclame van STER

Het grondwater in de Kennemerduinen steeg dit jaar flink als gevolg van de langdurige regenval. De duinvalleien waren altijd al vochtig, maar zijn nu veranderd in heuse duinmeren. Duinmeren die direct watervogels direct ontdekte. PWN ecoloog Dick Groenendijk zag voor het eerst in zijn gebied broedende dodaars, meerkoeten en kuifeenden. 

dodaars_02.jpg

Dodaars

© Fotograaf: petervanduijn

De meertjes blijven liggen omdat er onder de duinen een ‘bodem’ van zout water ligt. Daarop blijft het lichtere, zoete regenwater drijven, als een soort bel. De bel is nu zo omvangrijk geworden dat deze boven het oppervlak uitkomt. Hoewel het voor bewoners lastig is dat delen van de duinen nu onder water liggen, pompt PWN het water niet weg. Dat is ten eerste omdat dat het een langdurige opgave zou zijn in zo'n uitgestrekt gebied. En ten tweede omdat het water straks in het voorjaar ook weer nodig is voor de flora en fauna. Zeker als het een droge, zonnige lente wordt.

Grondwater in de rest van Nederland

In de Duinen stroomt grondwater op andere manieren dan in de rest van het land. Hydroloog Nico Wanders vertelt ons dat Nederland, buiten de duinen om, op te delen is in twee delen. Hoog Nederland en laag Nederland. De grens daartussen ligt ongeveer bij Amersfoort.

Hoogtekaart Nederland

Hoogtekaart nederland

© Niko Wanders

In hoog Nederland ligt het grondwater diep onder de oppervlakte, soms tot wel tien meter. Daarnaast bestaat de bodem uit zandgronden, waar het regenwater relatief snel doorheen reist om in verbinding te komen met het grondwater. Er wordt hier veel grondwater opgepompt om drinkwater van te maken.

In laag Nederland zit het grondwater juist veel dichter onder het oppervlak en bestaat de bodem veelal uit klei en veen. Dit gebied is vele malen gevoeliger voor wateroverlast. Het regenwater doet er namelijk langer over om opgenomen te worden en daarnaast stijgt het grondwater eerder naar de oppervlakte.

Belang van grondwater

Maar liefst 99% van de zoetwatervoorraad wereldwijd bestaat uit grondwater. Het speelt een rol in allerlei industrieën, van landbouw tot frisdrank. Daarnaast is het een belangrijke bron van drinkwater, met name in hoog Nederland. Ook beïnvloedt het grondwater de biodiversiteit, de veenlanden, en ga zo maar door.

Jarenlang zijn we kampioen geweest in het wegpompen van grondwater, denk bijvoorbeeld aan de polders in laag Nederland. Inmiddels blijkt echter steeds duidelijker dat we dit water en de natuurlijke systemen waarin het beweegt juist moeten koesteren. Deze studie van Deltares, bijvoorbeeld, hamert erop dat we het natuurlijke grondwaterpeil weer leidend moeten maken.

Water-uitdagingen van de toekomst

"Wegens klimaatverandering verwachten we de komende jaren steeds meer extremen te zien. Zowel in regenval als in droogte" ,vertelt Wanders. Dat maakt het best lastig om ervoor te zorgen dat er altijd voldoende drinkwater is, maar er ook geen overstromingen plaatsvinden. Waterschappen, natuurorganisaties en overheden werken al hard om het grondwater te zuiveren en langer vast te houden in bepaalde gebieden. Toch moet er nog veel gebeuren.

Net als de natuur in de Kennemerduinen, zullen we moeten leren om ons zoveel mogelijk aan te passen aan de veranderende omstandigheden.

In 2021 maakte Menno bij BNNVARA de tv-serie Waterman: 'Eeuwenlang verdedigden we ons tegen water, maar inmiddels vechten we ook om iedere druppel'. De serie kan je hier terugkijken.

Delen:

Praat mee

Onze spelregels.

Omschrijving *

Typ hier je reactie...


0/1500 Tekens
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (6)

Sjaakd3bruin
Sjaakd3bruin
30 sep. 2024 - 19:57
Op X stond een reactie van één van de door Zembla benaderde personen. Hij gaf aan dat hij op vele manieren door Zembla benadert was en werdt als leugenaar neergezet. Aangifte gaat volgen volgens deze man.
Gojo
Gojo
30 sep. 2024 - 7:28
Grootste uitstoot glyfosaat in milieu en natuur door de gewone burger met huishoudelijk afvalwater niet de landbouw.
ferdy
ferdy
29 sep. 2024 - 18:26
Zag kortgeleden enkele reclames van de jaren 50 vorige eeuw. Waarin 'Roken is gezond en heeft tevens een genezende eigenschappen' op vermeld werd. Niet alleen nu maar toen ook, voldoen erkende wetenschappers (als het bedrag wat wordt gestort op hun rekening) aan de wens van de fabrikant.
Sandra Leemans
Sandra Leemans
29 sep. 2024 - 17:36
Deze reactie is verwijderd
Anco0588
Anco0588
29 sep. 2024 - 13:47
Ken weinig boeren in mijn omgeving met kanker, terwijl zij met de hoogste concentraties van het middel weken. Weliswaar met beschermingsmiddelen, maar toch. Het vermoeden dat de oversterfte komt door de mRNA-prikken mag je dan weer niet noemen... Het aantal toegenomen gevallen kanker mag je dat ook niet meer in verband brengen. Beetje dubbele standaard, als je het mij vraagt
3 Reacties
Paul 06
Paul 0629 sep. 2024 - 16:54
Er ligt een sterk betoog dat een wetenschapper niet onafhankelijk is en mede op basis daarvan een bestrijdingsmiddel is toegelaten. Dat heeft weinig te maken met mogelijk kankerverwekkende werking van vaccins. Ook dat moet je onafhankelijk onderzoeken. Ook dat is complex en waarschijnlijk niet 100 % weerlegbaar of aantoonbaar. Wat betreft glyfosaat geldt volgens mij het voorzorg principe. Zolang niet is aangetoond dat het niet kankerverwekkend is zou je het alleen op streng gecontroleerde proef projecten moeten toelaten en niet met vliegtuigen over grote mono culturen moeten verspreiden waar ook mensen tussen wonen.
DavidBuitRhee
DavidBuitRhee30 sep. 2024 - 4:20
Ik ken toevallig ook weinig rokers met longkanker in mijn omgeving, en weinig alcohol drinkers met leverproblemen, en weinig suiker eters met diabetes. Zouden die dingen dan toch gewoon gezond voor je zijn....? *Thinking face*
Crunchy Frog
Crunchy Frog30 sep. 2024 - 12:27
Anekdotisch bewijs is geen argument, evenmin als 'ja-maar-hullie' roepen. Wat dacht je @Anco? Was je cherry picking mandje vol, dat je nu de volgende op de lijst van drogredenen ging uitproberen?
Huub53
Huub53
29 sep. 2024 - 13:45
Wat de schandpaalindustrie ook zegt. Leve Glyfosaat.
BNNVARA LogoWij zijn voor