Op pad met Menno: Spoorzoeken

Met een dun laagje sneeuw wordt er plotseling een hele nieuwe wereld zichtbaar: de sporen van dieren in onze tuinen, wijken en natuurgebieden. "Plots krijg je het besef: ze zijn onder ons. Zonder dat we er dagelijks bij stilstaan delen we onze leefwereld met talloze andere schepsels", aldus Menno Bentveld. Wekelijks schrijft Menno een column voor de Varagids.

Lees hier de gehele column:

Een tekort aan sneeuw dus. Ja, ik weet het, vorige keer ging het er ook over. Sorry! Hoelang kun je daarover jeremiëren, hoor ik je denken. Nou, toch zeker twee hele columns. Don’t try me.

Een andere reden om totaal verslingerd te zijn aan een vers pak sneeuw en goed argument ook om de sneeuwhaters onder de natuurliefhebbers in het winterkamp te trekken is: spoorzoeken! Of eigenlijk spoorvinden, want zodra er ook maar een paar millimeter sneeuw is neergedaald op stoep, zandpad of bosbodem hoef je niet lang te speuren naar afdrukken van muizenpootjes of teentjes van roodborsten. Na een nachtje met winterse neerslag openbaart zich een complete dierenwereld die gewoonlijk voor ons verborgen blijft.

Muizen, egels, vossen, reeën, otters, insecten, dassen, wasbeerhonden, je kunt het zo gek niet bedenken of het scharrelt ’s nachts ergens in je buurt rond, afhankelijk van waar je je in het land bevindt uiteraard. Een parallelle wereld van dieren die jaarrond door onze tuinen, wijken, natuurgebieden struinen, maar die slechts enkele nachten per jaar (als we het ultieme geluk hebben dat het weer een keertje sneeuwt!) massaal hun sporen achterlaten.

Tuurlijk, er poept gewoonlijk ook wel eens een wolf op het zandpad en er schuurt wel eens een Schotse hooglander tegen een berkje, waarbij er een pluk rossig haar tussen de plooien van de bast blijft zitten. En als je dat dan met je adelaarsblik opmerkt en de betreffende drol of pluk óók nog eens kunt determineren, ja dan ben je een heel grote, een natuurvorser van de buitencategorie en heb je zo’n sneeuwpakket helemaal niet nodig. Maar voor gewone stervelingen is een vers, wit laagje een regelrechte uitkomst.

Op zo’n ochtend waan je je een geoefend spoorzoeker, al is het maar voor heel even. Je stapt de deur uit, loert wat rond, zakt misschien even op een knie, een vorsende blik. Zigzaggend gekronkel van een reptiel, gesnuffel van een rat, urinesporen van een wezel, de slepende staart van een bunzing, trappelende pootjes van een winterkoning. Plots krijg je het besef: ze zijn onder ons. Zonder dat we er dagelijks bij stilstaan delen we onze leefwereld met talloze andere schepsels. Waar wij ’s nachts liggen te slapen in de veronderstelling dat alles pais en vree is buiten, krioelt het van het leven. Dieren die zich in het donker de plekken toe-eigenen waar wij overdag heer en meester zijn.