Op pad met Menno Bentveld: Doe mij ook maar zo'n vacht

De mooiste bescherming tegen de kou is volgens Menno Bentveld de wintervacht. "Zo’n luxueuze, wollige jas, feest van zachtheid en kleur. En dat het lichaam dat gewoon regelt! Puur natuur!" Wekelijks schrijft Menno Bentveld een column voor de Varagids.

Lees hieronder de gehele column:

Schraal. Guur. You name it. De een loopt het af te niften, de ander vindt het gewoonweg pokkekoud. Hoewel het lijkt of de lente zich soms al even laat zien in de vorm van wat bloesem, een omhoog piepend sneeuwklokje of een verdwaalde achtstegroeper in korte broek – pas op, kan altijd een challenge zijn – is Koning Winter nog lang niet met de noorderzon vertrokken. Op dagen dat ik wederom zonder handschoenen rondfiets of besef dat ik mijn winterjas alwéér te vroeg heb opgeborgen, kijk ik met scheve ogen naar dieren die lachen om de kou. Tuurlijk, ook zij zijn kwetsbaar, moeten zelf zorgen voor voedsel en beschutting, maar over het algemeen zijn zij die overwinteren in eigen land prima toegerust op lage temperaturen. Er zijn legio strategieën om de kou te weerstaan waarbij de één nog jaloersmakender is dan de ander.

Zo hebben eenden en andere watervogels een soort warmtewisselaar in hun poten. Het bloed dat door de aderen omlaag loopt, geeft zijn warmte af aan het koude bloed dat vanaf de voetzolen omhoogkomt. Het omlaag stromende bloed verliest dus niet al zijn warmte aan het koude ijs en het omhoog stromende bloed wordt alvast opgewarmd voordat het in het lichaam terecht komt. Daarbij doen koude poten het ijs niet smelten waardoor ze ook niet vast kunnen vriezen.

Insecten beschikken over een totaal andere vinding: antivries. Inderdaad, ongeveer het spul dat je voor de ruitensproeier van je auto gebruikt om te voorkomen dat het hele zaakje bevriest. Insecten maken het zelf aan op basis van glucose en het zorgt ervoor dat de cellen in het insectenlijfje niet kapotvriezen. Bevroren water vormt immers stekelige kristallen die dwars door de celwand heen kunnen prikken, waardoor het binnenste van een insect verandert in snot. Ze overleven er de vorst mee en besparen veel energie voor als er in het voorjaar weer van alles van ze verwacht wordt.

Maar de mooiste bescherming tegen koude vind ik toch wel de wintervacht. Zo’n luxueuze, wollige jas, feest van zachtheid en kleur. En dat het lichaam dat gewoon regelt! Puur natuur! Niks geen gedoe met gore-tex of dubbel geweven wol en dan maar hopen dat het een heel seizoen niet doorlekt of dat je met je kapotte rits naar de Gouden Schaar moet.

Nee, stel je voor: na de herfstvakantie begint het te groeien, rond Sinterklaas heb je al een lichaambedekkende donslaag, en eenmaal in januari is er echt sprake van een dikke wintervacht, glanzend en heerlijk zacht. Geen te dunne of te dikke kleding meer, maar hup, enkel in die nieuwe vacht op de fiets of naar kantoor. Naakt en toch ook weer niet. In bed gewoon onder een dun dekentje. En dan in maart lekker ruien, stofzuigen en klaar! Ik teken ervoor.