Vroege Vogels
theme-icon
Klimaatverandering

Oceaanleven kan niet zonder metalen

  •  
30-10-2022
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
843 keer bekeken
  •  
oceaan_09.jpg

© Fotograaf: TillyMeijer

Ze komen in extreem lage concentraties voor in het zeewater. Metalen als ijzer, mangaan, zink en nikkel. Deze mineralen zijn belangrijke bouwstoffen voor het leven in de oceaan. Zo kan fytoplankton, de basis van het voedselweb in zee en de grootste producent van zuurstof op aarde, niet groeien zonder metalen als ijzer. Chemisch oceanograaf Rob Middag van het NIOZ houdt deze week zijn oratie als hoogleraar bij de Rijksuniversiteit Groningen over het belang van sporenmetalen voor het leven in de zee.

Net als de mens heeft de oceaan ook ijzer nodig

Volgens Middag zou je de oceaan met het menselijk lichaam kunnen vergelijken. Voor beiden zijn metalen van vitaal belang. Bij bijna alle belangrijke processen in je lichaam spelen kleine stukjes ijzer of andere metalen een rol. Krijg je te weinig ijzer binnen dan krijg je bloedarmoede. Bij de oceaan geldt hetzelfde: metalen spelen een cruciale rol.

Overigens gaat het om zogeheten ‘sporenmetalen’. Het geeft iets aan over de dichtheid. Op sommige plekken is de hoeveelheid ijzer te vergelijken met één paperclip opgelost in vijftien zwembaden van olympische afmetingen.

Marien fytoplankton

Marien fytoplankton bij Antarctica

© Prof. Gordon T. Taylor, Stony Brook University

Klimaat

De beschikbaarheid van sporenmetalen als ijzer en mangaan heeft dus invloed op fytoplankton, piepkleine eencellige algen, die cruciaal zijn voor het leven in de zee. Als voedselbron, maar ook vanwege het vastleggen van koolstofdioxide. Verandering van de beschikbaarheid van sporenmetalen heeft daarom niet alleen invloed op het oceaanleven, maar ook op de koolstofopname van de oceaan, en dus op het klimaat.

Volgens Middag wordt de oceaan sterk beïnvloed door klimaatverandering en staat het onder toenemende druk door vervuiling en exploitatie. Deze factoren kunnen gevolgen hebben voor de biogeochemische kringlopen van sporenmetalen. Hij pleit in zijn oratie voor meer ‘oceaangeletterdheid’. We weten nog veel te weinig over de wereld onder water. Terwijl die oceaan zo bepalend is voor het leven op aarde, aldus Middag.

Thema's:

theme-icon
Klimaatverandering
  •  theme-icon
Natuur

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (2)

Tiemen Folkers
Tiemen Folkers31 okt. 2022 - 12:38

Beste redactie, Zouden jullie bij dit artikel de link willen plaatsen naar de full text van Rob Middag zijn oratie. Deze is hier te vinden: https://doi.org/10.21827/632b4c89397b4 mvg Tiemen Folkers

1 Reactie
vroegevogels
vroegevogels1 nov. 2022 - 15:03

Beste Tiemen, Bedankt voor de suggestie! De link is nu verwerkt in het artikel. Mvg, Vroege Vogels redactie