‘Miniatuurwereld’ brengt wonderlijke korstmossen dichtbij + filmpje

De regenbaankorst, het iepenzonnetje en zomersneeuw. Onze duinen staan vol korstmossen met de meest spectaculaire namen, maar je loopt er zo aan voorbij. In hun nieuwe boek ‘Miniatuurwereld: de kracht en pracht van korstmossen’ brengen Harold Timans, Henk-Jan van der Kolk en Ron Poot deze wonderbaarlijke microkosmos dichterbij.

In ons land komen honderden soorten korstmossen voor op de gekste plekken. Je ziet ze vaak op bomen, muren en regenpijpen, maar ze zitten dus ook op open duinzand. Elk korstmos overleeft op z'n eigen manier en heeft zo z'n eigen kleuren en structuren. Vaak worden deze pas zichtbaar met een zoomlens of microscoop, want de meeste soorten zijn erg klein.

"Korstmossen zijn een samenlevingsverband tussen een alg en een schimmel", legt Harold Timans uit. Hij is gastonderzoeker bij Naturalis Biodiversity Center en betrokken bij onderzoek naar korstmossen. "De algen geven de schimmel suiker en de schimmel vormt een beschermend huisje om de alg. Zo profiteren ze allebei."

Om deze ‘miniatuurwereld’, zoals de auteurs het zelf noemen, in beeld te brengen, besteedt Ron Poot uren aan één foto. Met een speciale macrolens gaat hij het veld in. Zo wordt het kleine populierenspeldje, waar je eerder zo aan voorbij liep, een wonderlijk schouwspel.

De duinen zijn een fantastische plek om verschillende korstmossen te bekijken, maar kostmossen komen eigenlijk overal wel voor. “Er is geen plek ter wereld waar ze niet leven, van de woestijn tot Antartica”, legt Henk-Jan van der Kolk uit.

Juist door die bijzondere samenwerking, duiken korstmossen op de meest specifieke plekken op. De regenbaankorst leeft bijvoorbeeld alleen tussen boomschors waar regenwater langs sijpelt. Zomersneeuw kan juist op heel droog duinzand overleven. Zo kent elk plekje wel een unieke soort.