Het weidevogelparadijs in de achtertuin van Amsterdam

Elk jaar arriveren begin maart grote groepen weidevogels in Waterland. De vogels komen vanuit het zuiden, waar ze de winter doorbrengen. Soorten als de grutto, tureluur, kievit en kemphaan maken allemaal de oversteek speciaal om hier te broeden, onder de rook van Amsterdam. 

In Waterland zet Staatsbosbeheer alles op alles om het gebied klaar te stomen voor de weidevogels. Het weghalen van pitrus is daar een belangrijk onderdeel van. Pitrus is een plant die het erg goed doet bij die wisselende waterstanden en de pollen kunnen zo’n dertig centimeter hoog worden.  

Een grutto die op het nest zit, steekt ongeveer tien centimeter boven de grond uit. Als er overal pitrus staat, kan de vogel geen predatoren aan zien komen. Om het gebied zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor de weidevogels tijdens het broedseizoen, wordt daarom pitrus gemaaid voordat de vogels aankomen.   

Nu het gebied ontdaan is van pitrus en het water hoger staat, is het bedje gespreid. Bij aankomst zoeken de weidevogels meteen de natste hoekjes op: de plasdrasgedeelten van het gebied. Hier vinden ze volop wormen en andere bodemdieren om op te vetten na hun lange reis, voordat ze naar iets drogere percelen trekken om een nest te maken. 

Vogelonderzoeker Camilla Dreef kent het gebied als geen ander en doet hier onderzoek naar het graslandgebruik van de grutto. Een aantal grutto’s zijn voorzien van een zender als onderdeel van Camilla’s onderzoek. Met behulp van de zender volgt ze waar de grutto's broeden en welk graslandbeheer het meeste bijdraagt aan hun overlevingskansen. 

Er komen al wat opvallende resultaten naar voren uit het onderzoek. Zo ziet Camilla dat de natuurgebieden die op papier de meeste variatie hebben het minder goed doen dan meer monotone, agrarische stukken land. Dat komt omdat er in deze agrarische gebieden maximaal wordt ingezet op weidevogelbeheer. 

Kijk zondag 19 april 2026 om 19.25 naar de aflevering over Waterland op NPO 2!