'Mijn gedroomde Nederland': een reis door de tijd

In de vorige eeuw waren de Verkade-albums van de hand van Jac. P. Thijsse een waar fenomeen. Maar de illustratoren van de plaatjes die je kon verzamelen en inplakken, waren even goed verantwoordelijk voor de populariteit van de albums. Eén van hen was Jan Voerman Jr., die al vanaf jonge leeftijd talloze gedetailleerde platen maakte van landschappen, vogels en planten. Om dat landschap vast te leggen, trok Voerman Jr. in de jaren rond de Eerste Wereldoorlog per fiets door Nederland. Met schetsboek en camera legde hij uiteenlopende regio’s vast, die later hun weg vonden naar albums als Langs de Zuiderzee, De Vecht, De IJsel en Friesland.

In zijn atelier in Hattem werkte hij deze indrukken uit tot aquarellen die uiteindelijk als Verkadeplaatjes in duizenden huishoudens belandden. Zijn kleinzoon Peter Voerman is aan de hand van de illustraties van zijn grootvader gaan uitzoeken of, en hóe ons landschap in een eeuw tijd is veranderd. Dat heeft geresulteerd in het boek ‘Mijn gedroomde Nederland’. De titel wordt toegeschreven aan een uitspraak van Maarten van Rossem, die vooral liefhebber is van de plaat van de bloeiende dijkhelling, in het album ‘De IJsel’ – inderdaad toen nog geschreven met één ‘s’. Peter Voerman is letterlijk in de voetsporen van zijn grootvader getreden en heeft veel van de plekken bezocht waar Jan Voerman Jr. met zijn schetsboek een eeuw geleden gezeten moet hebben.

Voor zijn zoektocht maakte hij gebruik van het familiearchief, met unieke schetsen, voorstudies en foto’s die zijn opa op locatie maakte, en van de originele aquarellen uit het Zaans Museum. Aan de hand van actuele foto’s wordt in het boek duidelijk in hoeverre Nederland in 100 jaar tijd veranderd is. Is de bloeiende dijkhelling langs de IJssel nog te vinden? Zo ontstond een reis door de tijd. Peter Voerman: “Ik wilde met eigen ogen zien wat er veranderd is, en wat bewaard is gebleven. Foto’s van dezelfde locaties in onze tijd, ruim 110 jaar later, waarop de verschillen met toen zichtbaar zijn, maken dit verhaal compleet.” Kleine spoiler: er zijn plekken waar nauwelijks nog wat terug te vinden is van wat er een eeuw geleden nog was, maar vooral langs de IJssel is er nog veel ongerept gebleven.