Kamsalamander kampt met droogte in de Oostelijke Mijnstreek

Vroeger zat het in de hangvennen van de Oostelijke Mijnstreek vol met kamsalamanders en de andere drie soorten watersalamanders. Maar vandaag de dag is er nog slechts 1 poel over waar alle vier de soorten voorkomen. Goed ontsmet en met zijn fototoestel in de aanslag neemt salamanderkenner Hans Moonen ons mee op pad.

Hans houdt de watersalamanderstand op de Breukberg en in de Schinveldse bossen al veertig jaar bij, met een focus op de zeldzame kamsalamander. Hij vangt de beestjes in fuiken en voert op de NDFF verspreidingsatlas in welke soorten hij tegenkomt. Daarnaast maakt foto’s van de onderbuik van de kamsalamander. Die onderbuik fungeert als een soort vingerafdruk, met een uniek patroon. Aan de hand van die foto’s houdt Hans bij hoe het gaat met de zeldzame soort.

Vlak na de sluiting van de Staatsmijnen zat het vol met salamanders in de Oostelijke Mijnstreek. Het terrein was toen goed open, met overal plasjes en poelen. Gunstige omstandigheden voor de zeldzame kamsalamander en andere watersalamanders. Maar verdroging sloeg flink toe in dit gebied en tegenwoordig is de kamsalamander nog maar in één poel te vinden. Dat is volgens Hans slecht nieuws, omdat dit het risico op inteelt vergroot. Een beter scenario zou zijn dat de kamsalamanders zich langs een netwerk van verschillende, geschikte poelen kunnen verplaatsen.

Één van de oorzaken van de verdroging was de aanleg van de N300. Die moest de bereikbaarheid, economie en leefbaarheid van de omgeving verbeteren na de sluiting van de Staatsmijnen. Maar bij de aanleg van de weg werd een grondwaterlaag aangesneden, waardoor kwelwater wegstroomt uit het gebied. Onlangs heeft Natuurmonumenten daar een ondergronds kwelscherm geplaatst om het grondwater beter in het gebied vast te houden. De hoop is dat onder andere de kamsalamander daarvan gaat profiteren.

Kijk zondag 20 september 2026 om 19.25 uur naar de aflevering over de Oostelijke Mijnstreek op NPO 2!