Vroege Vogels

De os en de ezel in de kerststal: waren ze er wel echt? | Podcast

  •  
17-12-2021
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
670 keer bekeken
  •  
Fotograaf: Suzanne Vink

Jezus in de kribbe met daarnaast Maria, Jozef, de wijzen uit het oosten met kamelen, een os en een ezel: de kerststal is compleet. Maar waren de os en ezel wel echt aanwezi of zit er een andere betekenis achter?

Hoe zit dat nou met de dieren in het kerstverhaal? Wat voor rol spelen dieren in verhalen? Waarom worden dieren vaak als symboliek gebruikt? Antwoord op deze vragen hoor je in de kerstspecial van de podcast Vroege Vogels en Andere Dieren (vrijdag vanaf 19:15 online). Te gast zijn Bert-Jan Lietaert Peerbolte, hoogleraar Nieuwe Testament bij de Vrije Universiteit, en Henny van Rij, conservator van het virtuele Dierenmuseum, dat volledig in het teken staat van de symboliek van dieren in verhalen, kunst en religies.

De os en de ezel

Volgens Bert-Jan Lietaert Peerbolte is het erg onwaarschijnlijk dat de os en de ezel daadwerkelijk in de stal waren waar Jezus geboren zou zijn. In de bijbel komen de dieren ook niet voor, ze zijn later aan het verhaal toegevoegd. Hij vertelt dat de dieren eerder een symbolische verwijzing zijn: “Het is een zin uit het boek Jesaja: ‘de os kent zijn eigenaar, een ezel de krib van zijn meester'. Het verwijst naar Israël, waar Jezus niet wordt erkend.”

De ezel en de os heeft in verschillende contexten, verschillende betekenissen. Henny van Rij noemt een aantal voorbeelden: “Ezels worden soms dom en koppig genoemd, maar de ezel staat ook vaak voor nederigheid. Mensen die vroeger geen paard konden aanschaffen hadden namelijk een ezel. Verder staat de os vaak voor welvaart, vruchtbaarheid en kracht.” 

kerststal

Dieren en symboliek

In de Bijbel komen dieren vaker voor. Denk aan het scheppingsverhaal waarin dieren op volgorde worden geschapen, met de mens als laatste. En de Ark van Noach, waarbij Noach en zijn familie dieren redden van de overstroming. Bert-Jan Lietaert Peerbolte vertelt dat dat vooral komt doordat de mensen die de Bijbel schreven, deel uitmaakten van agrarische samenlevingen: “In het dagelijks leven hadden de mensen veel met dieren te maken.”

Ook in andere godsdiensten zie je vaak dieren terugkomen. Henny van Rij noemt het hindoeïsme als voorbeeld: “Elke god wordt met een dier geassocieerd. Bijvoorbeeld Ganesha, de god voor wijsheid en succes, berijdt zijn rat en heeft het hoofd van een olifant.” 

Alles weten over het kerstverhaal en dierensymboliek? Luister de kerstspecial van de podcast Vroege Vogels en Andere Dieren. in je favoriete podcastapp. 

Bij de kerstdagen hoort natuurlijk een kerstboom. Maar als je de boom in huis haalt, krijg je een heel scala aan onverwachte gasten in je huis:

Meer over:

ezel, os, kerststal,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (1)

schilderes
schilderes24 dec. 2021 - 15:56

Een kerstboom heb ik nooit, maar wel een stal. Mijn stal noem ik de mooiste van Nederland. Daar komen bij het kerstkind en zijn ouders alle dieren schuilen die het gevaar lopen met kerstmis gegeten te worden. Ik heb een hele tuin gemaakt waar die dieren asiel hebben gevonden. Tellen lukt me niet echt: het zijn er ongeveer honderd. Het enige diertje dat ik nog niet heb kunnen vinden voor erbij is een kwarteltje. De meeste dieren zijn van het merk Schleich. Dit zeg ik voor het beeld. Dus niet groot. Ik kan wel een uur zitten kijken naar mijn stal: vrede. Dat hoop ik ook altijd weer voor ons vee, de stakkerds.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Maandag, woensdag en vrijdag versturen wij je alle informatie uit de radio en tv-uitzending en het laatste internetnieuws.