Moet je een arts spreken voordat je de abortuspil krijgt?

Via Thuisabortus.nl regel je een recept voor de abortuspil met een online formulier, zonder ooit een arts te spreken. Wat betekent dat voor de zorg rondom abortus?

Via Thuisabortus.nl kun je sinds maart een recept voor de abortuspil aanvragen zonder dat je ooit een arts hebt gesproken. Voor sommigen voelt dat als een enorme stap vooruit: eindelijk toegankelijke zorg. Anderen vinden het juist link. Is dit nou top of ronduit riskant?

De abortuspil bestaat uit twee medicijnen die samen een miskraam op gang brengen. Let op: dit is dus iets heel anders dan de morning-afterpil, die alleen je eisprong uitstelt. De abortuspil kan een zwangerschap tot negen weken afbreken.

Normaal gesproken schrijft een abortusarts in een kliniek de pil voor. Maar sinds 1 januari 2025 mag ook de huisarts dit doen, mits die een verplichte scholing heeft gevolgd. Op dit moment heeft nog maar 4,75 procent van de huisartsen in Nederland die cursus afgerond.

Op Thuisabortus.nl vul je een vragenlijst in over onder andere je gezondheid en hoever je zwangerschap is. Twee artsen bekijken jouw antwoorden en beoordelen of je in aanmerking komt voor een recept. Een (telefoon)gesprek is dus geen vast onderdeel, al gebeurt dat wel als er twijfel is over bijvoorbeeld de duur van de zwangerschap. Dat is bij ongeveer een derde van de aanvragen het geval. Sinds de start in maart zijn er via de website al 1600 recepten uitgeschreven.

'Wij horen juist dat het heel fijn is dat er niet een verplicht contact is met een arts, fysiek. Dat als ze het besluit eenmaal hebben genomen, dat ze dat dan in hun eigen omgeving privé kunnen doen', vertelt arts Julia Tankink, die nauw betrokken is bij Thuisabortus.nl, in Kassa. Ook wijst ze erop dat zelfs bij een reguliere abortuskliniek een groot deel van het proces thuis gebeurt: alleen de eerste pil neem je in bij de kliniek, de tweede altijd thuis.

Meteen na de lancering kwamen verschillende artsenorganisaties in het geweer, waaronder artsenfederatie KNMG, de Landelijke Huisartsen Vereniging en het Nederlands Genootschap van Abortusartsen. Hun belangrijkste kritiekpunt: een vrouw ziet of spreekt in principe geen arts.

Abortusarts Anneke van Soest, bestuurslid bij het Nederlands Genootschap van Abortusartsen, snapt de keuzevrijheid van de vrouw, maar maakt zich toch zorgen: 'Laten we heel duidelijk zijn: wij vragen nooit aan een vrouw om zich aan ons te verantwoorden. Daar hoeven we allemaal helemaal niet aan te twijfelen. Maar je wil wel heel graag weten of een vrouw goed geïnformeerd is. Maar ook wat de andere behandelopties zouden zijn.' Tankink benadrukt dat vrouwen die keuze prima zelf kunnen maken, zonder dat een arts dat nog even hoeft te bevestigen.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd startte een onderzoek naar Thuisabortus.nl. De kern van de vraag: botst hun werkwijze met de Wet afbreking zwangerschap, waarin staat dat een gesprek met een arts verplicht is voordat de abortuspil mag worden voorgeschreven? Het antwoord: Thuisabortus.nl moet iets aanpassen. Vanaf 1 september 2026 belt de website alle vrouwen die een aanvraag doen.

Opvallend genoeg staat abortus in Nederland nog steeds gewoon in het Wetboek van Strafrecht. Dat het toch mag, komt door de aanvullende Wet afbreking zwangerschap. Tweede Kamerlid Lisa Vliegenthart van PRO vindt dat abortus daar helemaal niet in thuishoort en werkt aan een initiatiefwetsvoorstel om dat te veranderen. Ze hoopt dit voorstel komend najaar bij de Tweede Kamer in te dienen.