Wij zijn voor een open, rechtvaardig en gelijkwaardig Nederland.

Anna werd slachtoffer van online seksueel geweld: ‘Ik heb nooit toestemming gegeven'

Seks

•

Vandaag

•

leestijd 2 minuten

•

Als puber stuurde Anna via MSN een pikante foto naar iemand die ze leuk vond. Een aantal jaar later werd die foto zonder haar toestemming en medeweten verspreid. Hoe was dat voor haar?

‘De foto lekte een paar jaar later uit, met eigenlijk alle gevolgen van dien', vertelt Anna over een eerder gemaakte pikante foto. 'Ik werd ‘s nachts opgebeld door onbekende nummers, gestalkt en bedreigd. Maar ik kreeg vooral heel veel negatieve reacties.’

Hoeveel jongeren doen aan sexting?

Het sturen van naaktfoto’s of -video’s van jezelf naar iemand anders, bijvoorbeeld iemand op wie je verliefd bent of een vriend of vriendin, wordt sexting genoemd. Uit onderzoek van kenniscentrum Rutgers blijkt dat vijftien procent van de jongeren tussen de 14 en 24 daar in de eerste helft van 2024 aan deed. Ook Anna stuurde als puber een pikante foto. ‘Dat beeld deelde ik met iemand die ik toen leuk vond. Het was iets spannends en flirterigs.’
Veel jongeren ontdekken hun seksualiteit online. Die periode gaat vaak gepaard met nieuwsgierigheid, maar ook met onzekerheid. ‘Op die leeftijd zocht ik ook wel een beetje naar bevestiging. En naar: wie ben ik eigenlijk? Seksualiteit wordt dan op een gegeven moment ook heel interessant.’

Wat zijn de gevolgen voor slachtoffers van doorgestuurde naaktfoto's?

De impact op slachtoffers is vaak groot. Veel van hen trekken zich terug, willen niet meer naar school en durven het niet aan hun ouders te vertellen. ‘Toen het uitlekte, dacht ik: ik wil niet dat mijn ouders erachter komen, dus ik steek mijn kop in het zand. Ik heb me heel lang heel alleen, vernederd en naar gevoeld. Vooral door de reacties die erop kwamen: “Hoer” en “slet”. Ik werd echt gezien als hoer van de stad’, vertelt Anna.

Die schaamte wordt vaak versterkt doordat slachtoffers de schuld bij zichzelf gaan zoeken of vanuit hun omgeving veroordelende reacties krijgen. ‘Ik kreeg heel erg het gevoel van: doe ik nou iets verkeerds, raars of vies? Omdat mensen zulke nare dingen over je roepen. Dat je echt wordt achternagezeten door auto’s en mensen uit het raam roepen: “Anna, we willen je verkrachten. Wat doe je voor geld?”’

Wanneer wordt het problematisch?

Sexting kan heel leuk en spannend zijn, maar het gaat ook regelmatig mis. Uit hetzelfde onderzoek van Rutgers blijkt dat 33.000 jongeren in datzelfde halfjaar slachtoffer werden van het ongewenst doorsturen van naaktbeelden, ook wel shame texting genoemd.

Veel slachtoffers van shame texting krijgen te maken met angst, depressie, PTSS of zelfs suïcidale gedachten. Dat de beelden op elk moment opnieuw kunnen opduiken, zorgt bovendien voor voortdurende onzekerheid.

Wiens schuld is het?

Pas jaren later, toen Anna ging werken bij een jeugdhulporganisatie rond seksueel grensoverschrijdend gedrag, kwam ze tot de realisatie. ‘Dit is online seksueel grensoverschrijdend gedrag. Pas toen realiseerde ik me dat de schuld niet bij mij lag en dat ik niets geks had gedaan. Experimenteren op die leeftijd hoort erbij of kan erbij horen’, vertelt ze.

Daardoor durfde ze het uiteindelijk ook met haar ouders te delen. ‘Mijn ouders reageerden daar supergoed op. Daar ben ik tot op de dag van vandaag heel dankbaar voor. Voor mij is dat echt een voorbeeld van hoe je hoopt dat je als slachtoffer wordt opgevangen. Niet met een beschuldigende vinger, maar met: wat rot dat je dit hebt moeten meemaken. Dit is niet jouw schuld geweest.’

Sexting zelf is dan ook niet het probleem, maar het doorsturen wel. ‘Ik heb nooit toestemming gegeven van: hier zijn mijn borsten. Ik vond sexting ergens ook leuk, maar ik was ook onzeker en nieuwsgierig’, zegt Anna. ‘Des te belangrijker vind ik het wel om het onderwerp aan te kaarten.’