Stoppen als donateur? Goede doelen maken het bijna onmogelijk

Lid of donateur worden van een goed doel is zo gepiept. Veel mensen zijn donateur geworden nadat ze op straat zijn aangesproken of na werving aan de voordeur. Maar als je vervolgens van je donateurschap af wilt, of je wilt je gegevens laten verwijderen uit de database? Dan sta je voor een vrijwel onmogelijke opgave, zo blijkt. Kassa vraagt zich af: waarom wordt het donateurs zo moeilijk gemaakt?

De goede doelen hebben nota bene op 1 januari 2025 met elkaar afgesproken: het opzeggen van een goed doel moet net zo makkelijk gaan als aanmelden. De toezichthouder op de goede doelen, het CBF, heeft de honderden goede doelen die ons land telt hier een jaar de tijd voor gegeven.

In januari 2026 controleerde Stichting Donateursbelangen, een club die opkomt voor de belangen van donateurs, de websites van 119 grote goede doelen. Alle onderzochte goede doelen hadden een CBF-keurmerk en zetten jaarlijks minimaal 7,5 miljoen euro om. Het werd een speurtocht naar hoe op te zeggen.

- Bij ruim 60 procent van de onderzochte goede doelen kon je niet of nauwelijks vinden hoe je een donatie kon opzeggen.

- Bij geen van de goede doelen kon je je naam, adres en woonplaats laten verwijderen.

Volgens Stichting Donateursbelangen is dat wel de afspraak bij het eenvoudig kunnen beëindigen van de relatie met een goed doel. Want de relatie behelst meer dan alleen de donatie, aldus Jordan van Bergen van Donateursbelangen.

“Het gaat niet alleen om het stopzetten van de financiële bijdrage, maar ook dat je vervolgens geen mail, post of telefoon meer wilt ontvangen. Dat geen enkel goed doel hieraan voldoet, is niet goed voor donateurs”, verklaart Van Bergen tegenover Kassa.

Dat goede doelen niet happig zijn op het eenvoudig stopzetten van donaties en het laten verwijderen van de persoonsgegevens, zou deels te maken kunnen hebben met de kosten die goede doelen maken om donateurs te werven. Hiervoor worden commerciële bureaus ingehuurd. De kosten daarvan zijn dusdanig (80 tot 120 euro per donateur) dat goede doelen er alle belang bij hebben dat minimaal de kosten teruggehaald worden bij de donateur. Dat betekent dat doorgaans minimaal één jaar aan donaties nodig is, om uit de kosten te komen.

De toezichthouder CBF en Goede Doelen Nederland leggen het eenvoudig opzeggen van de relatie uit als het eenvoudig kunnen stopzetten van de donatie, niet het eenvoudig kunnen verwijderen van persoonsgegevens. Maar dat is wel de bedoeling, aldus Stichting Donateursbelangen.

Een heel vervelend gevolg van moeilijk kunnen vinden hoe je een goed doel kan opzeggen, is dat mensen gaan Googlen en dan bij opzegsites terechtkomen waar je moet betalen om op te zeggen. Terwijl opzeggen gewoon gratis is, als je het via het goede doel aangeeft.

De meeste opzeggers geven aan dat ze "erin geluisd zijn", dat de donatie "eenmalig zou zijn" maar toch maandelijks bleek, dat ze zich "overrompeld" voelden aan de deur en achteraf spijt hadden.

Deze opdringerige manier van werven is strijdig met de normen die gelden voor goede doelen en werven. Daar staat dat werven zodanig moet gebeuren dat het ‘geefvertrouwen’ en de ‘geefbereidheid’ van gevers aan goede doelen niet wordt geschaad.

Goede doelen geven zelfs trainingen om opgestapte donateurs terug te krijgen. Deze zogenoemde winback journeys, om oud-donateurs terug te winnen, adviseren goede doelen onder andere om geduldig te zijn met donateurs en ‘een communicatiestilte' in te bouwen.

Branchevereniging Goede Doelen Nederland geeft goede doelen tips in het kader van hun winback journeys: hoe werf je een oud-donateur? Tekst loopt door onder afbeelding.

Een van de donateurs die in de reportage van Kassa na veel moeite een goed doel opzegde (het Liliane Fonds) en haar gegevens liet verwijderen, ontving een dag later mail van datzelfde goede doel. Daarin stond de bevestiging dat haar gegevens verwijderd waren, maar ook dat men nu niet wist of ze haar nog mochten benaderen… Terwijl ze juist haar gegevens liet verwijderen om níet benaderd te worden.

Ook gaf het Liliane Fonds aan dat ze niet konden garanderen dat deze mevrouw niet alsnog post van het goede doel zou ontvangen omdat “adresbestanden worden aangekocht en er opnieuw post wordt verzonden.”

Het Liliane Fonds laat aan Kassa weten dat ze gaan kijken of ze de bevestigingsmails die ze versturen na een verwijderverzoek kunnen verbeteren.

Het voelt een beetje als Hotel California, de song van The Eagles: You can check out anytime you want, but you can never leave. Ofwel, je kunt altijd uitchecken maar je kunt nooit vertrekken.

“Hier ligt voor onze sector echt een kans.” Hieronder zie je een interne e-mail van Goede Doelen Nederland aan leden. Hierin worden, naar aanleiding van de aandacht van Kassa, goede doelen opgeroepen om opzeggen net zo eenvoudig te maken als aanmelden. Zoals het hoort.