Over salaris onderhandelen met je werkgever: hoe doe je dat?

Je hebt hard gewerkt en vindt dat je een stuk waardevoller bent geworden voor je werkgever. Toch merk je daar nog weinig van in de portemonnee. Onderhandelen met je werkgever over je loon is niet bepaald gemakkelijk. Je wilt natuurlijk niet te veeleisend zijn, maar tegelijkertijd wil je jezelf ook niet tekortdoen. Hoe zorg je voor het best mogelijke salaris voor jezelf? Onderhandelcoach Merel van der Wouden deelt vijf praktische tips. Neele Boelens (FNV Young & United) legt het belang van een cao uit.

In een vroeger leven was Merel van der Wouden werkzaam als jurist en consultant in het bedrijfsleven. Tegenwoordig is ze onder meer actief als auteur en spreker. Als onderhandelcoach leert ze vrouwen hun waarde te claimen en met zelfvertrouwen te onderhandelen over geld. Hoe kom je goed beslagen ten ijs als je beter wilt verdienen? Van der Wouden deelt deze tips.

Een goede voorbereiding is het halve werk, geeft de onderhandelcoach aan. Voordat je gaat onderhandelen, is het belangrijk om eerst voorwerk te verrichten. Achterhaal wat je waard bent op de markt. Een handige tool die daarbij helpt, is het Salariskompas van Intermediair. Hierbij vul je gegevens in zoals je leeftijd, jaren werkervaring, functie en opleidingsniveau. Je kunt ook website van de FNV raadplegen voor informatie over de verschillende loonschalen per sector.

“Vroeger gebruikte ik zo’n soort tool ook toen ik bij een internationaal bedrijf ging werken”, geeft Van der Wouden aan. “Je krijgt dan een range van je loon te zien. Wat daar zo fijn aan is, is dat je werkgever dan niet kan zeggen dat dit geld er niet is in de sector.”

Maak in je in voorbereiding ook gebruik van je netwerk, raadt ze aan. “Zorg ervoor dat je in contact komt met mensen die al in die functie of sector werken. Zij kunnen je dan een indicatie geven van hoeveel je hoort te verdienen.”

Van der Wouden heeft een eigen methode ontwikkeld die zich richt op een win-winsituatie. “Het is belangrijk om voordat je aan tafel gaat in je hoofd te houden dat zowel jij als je werkgever tevreden uit de onderhandeling moeten komen. Anders zit je straks met een loon dat je te laag vindt of een baan die je niet leuk vindt.”

Belangrijk bij deze methode is dat je in het gesprek het eerste bod doet. Je bent dus niet alleen proactief in je onderzoek naar je marktwaarde, maar ook tijdens het onderhandelen zelf.

Goed, je hebt je marktwaarde-onderzoek gedaan en weet wat je waard bent. Nu is het belangrijk om minimaal drie scenario’s voor jezelf uit te schrijven waarmee jij bereid bent akkoord te gaan. “Het belangrijkste om te onthouden tijdens het opstellen van je opties is dat je marktwaarde je ondergrens is. Je gaat niet voor minder werken dan je waard bent.”

Ter verduidelijking omschrijft onderhandelcoach Van der Wouden drie pakketten. De namen ervoor (diamond-, gold- en silverpakket) heeft zij zelf bedacht. Het idee is om hoog in te zetten:

• Diamondpakket: Hier ga je de onderhandelingen mee in. Dit is het hoogst mogelijke bod op basis van je marktwaarde. Dit ligt ongeveer 20 procent hoger dan je marktwaarde en zorgt ervoor dat je ruimte hebt om te onderhandelen.
• Goldpakket: De kans dat je met het diamondpakket naar huis gaat, is relatief klein. Daarom heb je een ander bod klaarstaan dat ongeveer 10 procent hoger ligt dan je marktwaarde.
• Silverpakket: Dit is je ondergrens. Dat is de marktwaarde die je hebt berekend. Hierbij is het ook handig om secundaire arbeidsvoorwaarden mee te nemen, om te zien of je daar aanspraak op kunt maken. “Als je merkt dat je je loon niet hoger kunt krijgen, is het goed om te kijken naar zaken als vakantiedagen, een scholingsbudget voor cursussen en faciliteiten zoals een laptop of auto van de zaak."

Deze tip is bedoeld voor mensen die op zoek zijn naar een nieuwe werkplek en dus ook opnieuw moeten onderhandelen voor een goed loon. Mocht je dan tijdens de onderhandeling onder je ondergrens uitkomen, dan is het goed om een plan B achter de hand te hebben. “Ik zie dat mensen die een plan B hebben veel vaker hun plan A krijgen. Dat komt omdat deze mensen veel sterker in hun schoenen staan.”

Het is handig om al een aanbod achter de hand te hebben voordat je gaat soliciteren. Je kunt dit bereiken door eerst één of twee sollicitaties bij andere werkgevers te doen. Lukt het niet om voordat je de sollicitatie start al een aanbod te hebben, dan is dat ook geen probleem. Deze tip is vooral bedoeld om te voorkomen dat je al je kansen inzet op slechts één werkgever.

Het is goed om zelfverzekerd te zijn en te weten wat je kunt, maar loop jezelf niet voorbij, raadt Van der Wouden aan. “Een veelgemaakte fout is dat mensen tijdens het onderhandelen gaan bluffen. Niet iedereen zal het met mij eens zijn, maar ik zie dat totaal niet als een goede strategie. Uiteindelijk ga je een langetermijnrelatie aan en als blijkt dat je je beloftes niet kunt waarmaken, snijd je jezelf alleen maar in de vingers.”

Weet jij wat je rechten zijn? Zorg ervoor dat je daar goed van op de hoogte bent als je gaat onderhandelen over een salaris. Dat raadt Neele Boelens aan. Zij is voorzitter van vakbond FNV Young & United. In veel bedrijfstakken geldt een Collectieve Arbeidsovereenkomst (cao) waar je onder valt als werknemer. “Als je merkt dat je meer verantwoordelijkheden hebt en ook meer kunt dan eerst, is het altijd handig om je cao te checken. Daarin staat namelijk wat je kunt verdienen (minimum en maximum) en vaak ook een functieomschrijving.”

Hierdoor kun je nagaan of je taken bij je huidige loonschaal passen. Soms kan het ook zo zijn dat je werkgever hier niet nauw op let en daardoor 'vergeet' dat je een schaal omhoog moet. Juist dan is het goed om op de hoogte te zijn van je cao, zodat jij je recht kunt halen.

FNV'er Boelens benadrukt wel dat onderhandelen over loon geen recht is. Je leidinggevende is verplicht zich aan de cao te houden en je te betalen naar je functie, maar alles wat je daarboven verdient, valt daarbuiten. Ondanks dat je leidinggevende niet verplicht is om met je te onderhandelen over loon, sta je niet compleet machteloos.

“Mocht je samen met meerdere collega’s erachter komen dat jullie te weinig verdienen, dan kunnen jullie daar een punt van maken. Bij de vakbond zien wij dat als collega’s samen optrekken voor een beter loon, de werkgever uiteindelijk wel bereid is om in gesprek te gaan.”

Boelens geeft daarom de boodschap mee: wees niet te bescheiden en praat gerust over wat je verdient. “We weten dat in veel bedrijven de cultuur heerst dat praten over loon taboe is. Een bedrijf mag jou juridisch gezien niet verplichten om te zwijgen over je loon, ook al staat het in je contract. Sterker nog: bedrijven mogen niet in je contract zetten dat je stil moet zijn over je salaris.”