Knipperende remlichten, rijstrookassistentie en een ‘afleidingscamera’: dit verandert er in nieuwe auto’s

Europa wil auto’s veiliger maken, zodat er minder verkeersslachtoffers vallen. Dat gaat wel gepaard met steeds meer digitale bemoeienis in de auto. Nieuwe modellen zitten vol camera’s, sensoren en systemen die meekijken, waarschuwen of ingrijpen. Per 1 juli 2026 komt daar opnieuw een set veiligheidssystemen bij, variërend van noodremtechniek tot bestuurdersmonitoring. Waar moeten nieuwe auto’s verplicht over beschikken? 

Bij hard remmen bij snelheden boven de 50 kilometer per uur moeten remlichten snel gaan knipperen om achterliggers te waarschuwen. Deze technologie werkt volledig automatisch. Sensoren meten hoe snel en krachtig er wordt geremd en bepalen direct of het noodsignaal moet gegeven worden.

Volgens de ANWB is het goed dat dit systeem verplicht wordt. “Het is een prima hulpsysteem vanwege de waarschuwende functie als er heel hard geremd wordt”, zegt een woordvoerder.

We kennen inmiddels al de camera’s en sensoren rondom de auto die je helpen met parkeren of afstand houden. Maar met de Advanced Driver Distraction Warning (ADDW) komen er binnenin de auto camera’s en sensoren. Deze houden de bestuurder scherp in de gaten: is die niet afgeleid?

Aan de hand van de positie van je hoofd en gezicht controleert de auto of je je aandacht wel bij het verkeer hebt. Denkt het systeem dat je je hoofd er niet goed bij hebt? Dan worden er audiovisuele signalen en waarschuwingen jouw kant op gestuurd. Dit systeem zal telkens automatisch aangaan zodra je je auto start.

Moet je je uit het oogpunt van privacy zorgen maken over de registratie van dit soort gegevens? “De data worden continu overschreven; alleen de laatste momenten worden bewaard om bij een ongeval meer te weten te komen”, zegt de ANWB. “Dit laatste gebeurt overigens maar zelden en kan alleen als een auto door de politie in beslag wordt genomen voor technisch onderzoek.”

Wel is er al de nodige kritiek op dit systeem, omdat de techniek sinds 2024 al door autofabrikanten wordt gebruikt. In sommige gevallen piept de auto namelijk al wanneer je even over je schouder kijkt om te zien of er verkeer aankomt of wanneer je even op het scherm in je auto je navigatie probeert in te tikken.

Ook heeft een aantal fabrikanten de camera’s achter het stuur geplaatst, waardoor het systeem soms onnodig afgaat. Dit komt doordat het systeem jouw hoofd niet ziet, als je de hand op het stuur hebt of omdat je stuur ingedraaid staat.

Autonomous Emergency Braking (AEB) is een automatisch noodremsysteem dat helpt om ongelukken te voorkomen. Automatische noodremsystemen zijn al een paar jaar verplicht, maar de wettelijke minimumeisen worden aangescherpt.

Wat doet het? Waar de eerdere verplichte variant uit 2024 primair moest remmen voor andere (stilstaande of rijdende) motorvoertuigen, moet het noodremsysteem vanaf juli 2026 verplicht ook kwetsbare verkeersdeelnemers zoals voetgangers en fietsers feilloos kunnen detecteren en geheel autonoom een noodremactie kunnen inzetten om een aanrijding te voorkomen. Het systeem staat standaard ingeschakeld tijdens het rijden.

ELKS is een nieuw, verplicht noodsysteem dat actief ingrijpt om een ongeval te voorkomen. Het is krachtiger dan de waarschuwingen en lichte correcties die sinds 2024 verplicht waren, zoals de Lane Departure Warning en Lane Assist.

Het aangescherpte systeem helpt de bestuurder om het voertuig binnen de rijstrook te houden en binnen een veilige afstand van de wegmarkeringen te blijven, vooral wanneer er risico bestaat dat het voertuig onbedoeld de rijstrook verlaat en een botsing kan ontstaan.

Wat ELKS anders maakt: het grijpt actief en krachtig in als je de rijstrook verlaat op een manier die gevaarlijk is. Het stuurt zelfstandig terug richting het midden van de rijstrook. En het moet ook reageren als de bestuurder geen stuurinput geeft, als deze is ingedut of afgeleid.

Kun je de verplicht systemen uitzetten als je ze storend vindt? “Het handmatig uitzetten van functies geldt slechts voor een aantal rijhulpsystemen”, geeft de ANWB aan. “Het gaat dan om systemen zoals de ADDW en bijvoorbeeld ISA (dat de maximumsnelheid in de gaten houdt en piepjes geeft als je deze overschrijdt). Ondanks dat het kan worden uitgezet, moet het wel iedere keer opnieuw gebeuren na het starten.”

Goed om te weten: sommige verzekeringsmaatschappijen stellen in de polisvoorwaarden bepaalde systemen “verplicht”. Als deze handmatig uit zijn gezet en je krijgt een ongeluk, dan kan de verzekering weigeren te betalen.

Dat mensen hun rijhulpsystemen (figuurlijk) liever willen parkeren vanwege de piepjes en signalen, merkt de ANWB ook op. “We krijgen vragen hierover van onze achterban. De systemen kunnen namelijk wat overactief zijn en situaties verkeerd beoordelen. Als dat veel gebeurt en de bestuurder krijgt onnodige waarschuwingen, dan kan dat zeker irritant en zelfs afleidend zijn.”

Daarom geeft de ANWB als advies mee om een goede testrit te maken voordat je een nieuwe auto koopt. “De werking verschilt nogal per auto, daarom is het goed om bij de aanschaf van een andere auto een uitgebreide proefrit te maken om te beoordelen of je de systemen een aanvulling vindt of als storend ervaart.”

Denk je 'dit komt me bekend voor'? In juli 2024 werden ook al een aantal rijhulpsystemen verplicht op nieuwe auto’s. Lees meer: