Artsen negeren wet: inspectie gaat online verkoop afslankmedicatie onderzoeken
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gaat onderzoek doen naar de commerciële verkoop van geneesmiddelen via websites waar Nederlandse artsen en apotheken aan meewerken die zich niet aan de beroepsregels lijken te houden. Dit zegt de Inspectie in de uitzending van Kassa. Wij laten zien dat afslankmedicatie (Ozempic) eenvoudig online kan worden besteld zonder consult van een arts. “De manier waarop deze aanbieder dit medicijn aan Kassa heeft verkocht lijkt niet volgens de regels te zijn geweest”, meldt de Inspectie dat daarmee doelt op de Geneesmiddelenwet.
Kassa kwam Nederlandse websites op het spoor waar afslankmedicatie wordt aangeboden volgens een opvallend simpele constructie. De koper vult bij de aanvraag voor het medicijn een online vragenlijst in, een Nederlandse arts die met de website samenwerkt schrijft het recept voor en de Nederlandse apotheek die zich aan de website heeft verbonden bezorgt het afslankmiddel vervolgens bij de consument thuis.
Nergens vindt een medische controle plaats om te bepalen of de afslankmedicatie wel zou mogen worden verstrekt aan de persoon in kwestie. En dat mag niet, stelt de Inspectie: ”Je moet in Nederland als je als patient nieuw bent, altijd gebeld of gezien worden door de arts”, aldus een woordvoerder. De Inspectie stelt daarom een onderzoek in naar dit soort online constructies.
Niet aan strenge voorwaarden voldaan
Deze werkwijze, waarbij een patiënt niet door een arts wordt gezien en de voorschrijvend arts de persoon in kwestie niet kent, is in strijd met de Geneesmiddelenwet. Sinds de coronapandemie is het onder bepaalde voorwaarden toegestaan om van de bestaande wetgeving af te wijken, zodat een arts wél op afstand een recept voor een geneesmiddel kan voorschrijven. Dit is bijvoorbeeld bedoelt voor een herhaalrecept of na een e-consult met de eigen huisarts.
De online aanbieders lijken hier gebruik van te maken. Maar daarmee wordt niet aan de strenge voorwaarden voldaan, stelt ook de apothekersorganisatie KNMP: “De beleidsregel ‘voorschrijven via internet’ stelt dat géén handhavend optreden plaatsvindt bij overtreding van artikel 67 van de Geneesmiddelenwet, mits een fysiek consult niet noodzakelijk is én de arts over de actuele medicatiehistorie van de patiënt beschikt. Veel platforms voldoen echter aan geen van beide voorwaarden.”
KNMP: Medicatieveiligheid in gevaar
De KNMP ziet een toename in de online verkoop van receptplichtige geneesmiddelen en constateert: “Er is geen persoonlijk contact tussen arts en patiënt, en de medicatiehistorie wordt nauwelijks geraadpleegd of slechts oppervlakkig nagevraagd (...). Deze werkwijze ondermijnt de zorgvuldigheid die essentieel is voor het veilig voorschrijven en ter hand stellen van geneesmiddelen en brengt de medicatieveiligheid voor de patiënt ernstig in gevaar”.
Het groeiend online aanbod is ook voor de Inspectie reden tot zorg: “Als inspectie maken we ons grote zorgen omdat we zien dat er steeds meer online geneesmiddelen worden besteld, of het nu gaat om afslankmedicatie, pijnstillers, ADHD medicatie, etc. Dat kan een risico zijn voor patiënten.”
De Inspectie kan sancties opleggen aan aanbieders van geneesmiddelen die in strijd met de wet handelen en artsen kunnen tuchtrechtelijk worden aangepakt.
Verantwoording en reactie Goodweigh
Lees hier de volledige reactie van Goodweigh (pdf).
Zorgen over artsen die samenwerken met commerciële sites
In de reportage - zie de video bovenaan de pagina - spreken we huisarts Bernard Leenstra, die zich zorgen maakt om het fenomeen waarbij artsen zich koppelen aan commerciële websites, die op een snelle manier medicatie proberen te verkopen. Niet in de laatste plaats omdat het hier gaat om risicovolle afslankmedicatie, die onder structureel toezicht en begeleiding zou moet worden voorgeschreven. Normaal gesproken, maar voor online kopers ontbreekt die begeleiding door een arts nogal eens.
Ozempic: geen middel om lichtzinnig te gebruiken
Huisarts Leenstra benadrukt dat semaglutide, de werkende stof in Ozempic, geen middel is om lichtzinnig mee om te gaan. Mensen die afslankmedicatie gebruiken moeten daar in veel gevallen levenslang mee door gaan, om niet weer terug te vallen in hun oude gewicht, of zelfs zwaarder te worden dan hun startgewicht. Er is dus geen sprake van een quick fix. Zelf schrijft Leenstra aan patiënten die hij ziet in sommige gevallen ook afslankmedicatie voor, maar belangrijk is dat patiënten goed op de hoogte zijn van de werking én mogelijke bijwerkingen. Leenstra vindt de manier waarop dit soort constructies van artsen die zich aan websites koppelen een zorgelijk fenomeen: “‘Dit is niet hoe de geneeskunde bedoeld is.”
“Apothekers moeten niet zo te werk gaan”
Marloes Dankers van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik en zelf ook apotheker, deelt ook haar zorgen naar aanleiding van de bevindingen van Kassa. “Je hebt middels zo’n onlineconstructie niet goed zicht op de persoon die het middel bestelt en wat er precies bij iemand speelt.” Volgens Dankers zouden apothekers niet op deze manier te werk moeten gaan.
- Reacties op de uitzending:
De apotheker die ons de afslankmedicatie heeft toegestuurd, ApotheekZorg Farmacie uit Bladel, reageert op de uitzending van Kassa. De apotheek stelt: “Als landelijk opererende zorgapotheek heeft veilige en verantwoorde farmaceutische zorg bij ApotheekZorg Farmacie de hoogste prioriteit. Medicatie wordt uitsluitend verstrekt op basis van een geldig recept van een arts.”
De complete reactie van ApotheekZorg Farmacie vind je hier:
De volledige reactie van de branchevereniging voor apothekers KNMP lees je hier:
Artsenfederatie KNMG legt uit dat online medicatie voorschrijven onder strenge voorwaarden mag binnen de Geneesmiddelenwet, de volledige reactie lees je hier:
Novo Nordisk, fabrikant van het afslankmiddel Ozempic dat wij via Goodweigh kochten, reageert ook:
Thema's:
Praat mee
Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?
Meld je snel en gratis aan voor de Kassa nieuwsbrief!
Gerelateerd
