Volkskrant betrapt Jetten op liegen over zijn AI-verslaving

Wie met Jetten communiceert weet nooit of de ontvangen boodschap van een mens of een robot afkomstig is. Dat is geen flauwe grap maar werkelijkheid. De premier maakt veelvuldig gebruik van AI en laat zich door de software zijn woorden voorschrijven. Zelfs als dat gaat om gevoelige zaken als het betuigen van emotionele steun aan getroffen burgers. Of de premier dat doet uit ordinaire gemakzucht of dat zijn eigen denkvermogen daadwerkelijk tekortschiet is niet helemaal duidelijk.

Toen de Volkskrant de premier betrapte op het plaatsen van honderden door AI verzonnen teksten als zijn eigen bijdragen maakte hij ter verdediging van zijn laakbare gedrag onderscheid tussen ‘officiële’ en ‘privé’ socialemediakanalen. Op de 'officiële' kanalen zou hij nooit AI-gebruiken bezwoer de Rijksvoorlichtingdienst - of wellicht een AI-chatbot. Daarom hoefde hij er ook geen verantwoording over af te leggen. De ‘overheidshandreiking’ voor AI-gebruik, die in 2025 is opgesteld en waarin integrale overname van AI-producties wordt verboden en AI-berichten voorzien moeten worden van een label zodat de ontvanger weet dat ze niet van mensen afkomstig zijn, zou daarom ook niet van toepassing zijn.

De Volkskrant meldt:

De stelling dat AI niet werd gebruikt op de officiële accounts blijkt nu onwaar. Vijf berichten uit het afgelopen half jaar zijn volgens detectiemodel Pangram door AI gegenereerd. Het gaat om posts van gemiddeld zo’n tweehonderd woorden. Volgens twee geraadpleegde AI-deskundigen is het bij vijf teksten met een dergelijke lengte ondenkbaar dat Pangram ze allemaal ten onrechte als AI bestempelt. (...) Twee deskundigen beoordeelden de vijf berichten van de officiële accounts op verzoek van de Volkskrant ook inhoudelijk, en herkenden door een AI-model gegenereerd taalgebruik. Zo hebben de betreffende posts allemaal hetzelfde ritme en worden relatief veel loze woorden gebruikt om een boodschap over te brengen. ‘Het is steeds dezelfde cadans en structuur’, concludeert AI-onderzoeker Marijke Van Vlasselaer. De berichten beginnen met generieke zinnen als ‘Nederland en Duitsland zijn buren’, ‘De wereld is onrustig’, ‘Iedereen kent het wel’ en ‘Nederland heeft iets bijzonders’.

In een reactie aan de krant wil de RVD niet ontkennen dat er in de aangetoonde gevallen sprake is van AI-gebruik maar wordt gesteld dat het niet gaat om integrale overname. De input voor de posts ‘wordt aangeleverd vanuit diverse bronnen zoals beleidsdossiers, gespreksnotities of eerder gebruikte teksten’, schrijft de RVD, mogelijk als verklaring voor de AI-tekst in de berichten.

De RVD bestaat het ook om ter verdediging te wijzen op een nieuwe richtlijn waarin het verborgen gebruik van AI ruimer wordt toegestaan. De krant achterhaalde dat die nieuwe richtlijn echter dateert van 17 september, een week nadat Jetten op zijn AI-vemommingen werd betrapt.

Door glashard te ontkennen dat hij AI gebruikte heeft Jetten zichzelf in een lastig parket gebracht constateren deskundigen. De vraag is of AI erin zal slagen hem daar opnieuw uit te redden.