Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen.

Van ‘omvolking’ tot kooigevecht, dit is de ladder van rechtsextremisten naar geweld

•
Vandaag
•
leestijd 4 minuten
•
2385 keer bekeken
•
zembla 3

Op dezelfde dag dat Nieuwsuur liet zien hoe vaak FVD de termen 'omvolking' en 'remigratie' gebruikt, onthulde Zembla banden tussen mensen in en rond deze partij en een gewelddadig neonazistisch netwerk. In mijn onderzoek naar extremisme beschrijf ik een ladder naar geweld.

De eerste trede is taal. Gelijkgestemde mensen vinden elkaar via woorden die een signaal afgeven: zo laten ze zien waar ze ideologisch staan. Deze fase geeft hen de mogelijkheid om met elkaar in contact te komen, van elkaar te leren, en gedachtengoed te delen.

De tweede trede is identiteit, en via die taal en die signalen ontstaat een “wij”, met een eigen grens tussen binnen en buiten. Omstanders die extreme ideologieën wegwuiven of goedpraten, dragen bij aan de normalisering, doordat het minder kost om erbij te horen. Zo noemde FVD-voorvrouw Lidewij de Vos het extremistische verleden van gemeenteraadskandidaten in februari “onderdeel van de normale volwassenwording van jongeren om radicale standpunten uit te proberen en te bediscussiëren.”

De derde trede is geweld, en vooral ook de verheerlijking ervan. Wanneer geweld wordt gevierd en er samen voor wordt getraind, wordt het eerst normaal om erover te praten, en daarna om ernaartoe te werken. 

Nieuwsuur meldde dat FVD in de Tweede Kamer het vaakst woorden gebruikt die volgens de AIVD en NCTV worden ingezet door extreemrechtse groepen om toegankelijker en acceptabeler over te komen. Het woord “remigratie” werd de afgelopen tien jaar 115 keer in de Tweede Kamer uitgesproken, waarvan 96 keer sinds 2024. In 53 gevallen was het een FVD’er die het zei.

In extreemrechtse kringen verwijst remigratie naar de gedwongen deportatie van mensen met een migratieachtergrond die in Nederland wonen. Ook “omvolking” wordt het vaakst door FVD’ers gebruikt in de Kamer, en inmiddels zijn zij de enige partij die het nog gebruikt. Het woord omvolking verwijst naar de complottheorie dat een elite bewust de witte, Westerse bevolking vervangt door immigranten. Ik schreef al eerder over de normalisering van deze complottheorie. Volgens FVD-fractievoorzitter Ralf Dekker is omvolking een “feitelijke beschrijving”. Het gebruik van deze woorden geeft een complexe, extreme complottheorie een toegankelijke naam, en dat maakt het makkelijk te herhalen. Dit is de taaltrede van de ladder. 

Zembla deed onderzoek naar een gewelddadig neonazistisch netwerk dat kooigevechten organiseert, onder meer via Active Club Dietsland. Deze active clubs zijn al langer onderdeel van het extreemrechtse ecosysteem, en het trainen van leden in de vechtsport en het organiseren van gevechten draagt bij aan het verspreiden van de neonazistische ideologie en de normalisering van geweld. Volgens de NCTV zijn zulke gevechten ook bedoeld om de fysieke weerbaarheid van het “blanke ras” te vergroten en te beschermen.

Het onderzoek van Zembla toonde banden aan tussen sommige van deze active clubs en mensen in en rond FVD. Ramon van Asch, fractievoorzitter in de gemeenteraad van Den Bosch, was aanwezig bij een kooigevecht waar ook de Hitlergroet werd gebracht, en twee JFVD’ers deden zelf mee aan een gevecht. Van Asch gaf later aan dat hij door een kennis was uitgenodigd voor het kooigevecht “zonder te weten wat precies de toedracht was”. In de documentaire is te zien dat Dekker reageert met “och jee alsjeblieft” op de mededeling dat Zembla onderzoek doet naar connecties tussen FVD en neonazistische bewegingen. Als Zembla vervolgens zegt dat Van Asch aanwezig was bij een neonazistisch vechttoernooi, zegt Dekker dat het hem zou verbazen, “maar goed, zou kunnen. Iedereen moet gaan waar die wil.” Tegen de NOS noemt hij het later “helemaal niet problematisch” dat jonge mensen “experimenteren”. Daarmee bagatelliseert hij de deelname met hetzelfde frame als De Vos in februari: extreme en radicale opvattingen zijn een levensfase. Dit is de identiteitstrede van de ladder. 

Het geweld zit ook in de beelden zelf. Vechters raken bewusteloos, maar een ambulance bellen is uit den boze, omdat de bijeenkomsten geheim moeten blijven. In sommige gevallen zijn er ook jonge kinderen aanwezig bij de kooigevechten. Bij de jaarlijkse Hitlerherdenking in Luxemburg, georganiseerd door de neonazistische groep Wolvenrad, waarvan volgens Zembla twee JFVD’ers lid zijn, werd geweld verheerlijkt. Hier werden boeken van Joodse schrijvers verbrand, waar ook een JFVD’er aan meedeed. Ook vroeg een man bij het kampvuur: “Ik kan toch politici gaan jagen met mijn gun?”

Zweedse deelnemers aan het kooigevecht in Finsterwolde werden maanden later in eigen land aangehouden voor de mishandeling van migranten en drie van hen kregen celstraffen tot vier jaar. Hoewel de NCTV in Nederland “vooralsnog” geen geweldsdreiging ziet, geeft zij ook aan dat dit soort bijeenkomsten wel de potentie hebben om de geweldsbereidheid te vergroten. Dit is de geweldstrede van de ladder.

Inmiddels heeft FVD de twee JFVD’ers geroyeerd, en is Van Asch op aandringen van de partij opgestapt. Dekker liet weten dat hij ten tijde van het interview “geen kennis” had van “de ernst van de situatie,” terwijl de partij wist dat Zembla zou uitzenden.

Nu deze leden weg zijn, rijst de vraag wat er nu nog overblijft. Op de eerste trede blijven de woorden over: FVD gebruikt nog altijd als enige partij het woord “omvolking” in de Tweede Kamer. Op de tweede trede: de bagatellisering. De reactie op de onthullingen van Zembla was dat experimenteren niet problematisch is. En op de derde trede blijft het netwerk zelf, dat door het royement en het opstappen niet verdwijnt. De ladder blijft bestaan, en zolang de onderste treden van de ladder nog toegankelijk blijven, is er altijd wel iemand die omhoog wil klimmen. 

Reacties (0)

Joop

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

Je kunt je op elk moment uitschrijven. Bekijk of beheer hier alle nieuwsbrieven.

Wil je meer weten over de manier waarop wij met jouw gegevens omgaan? Lees dan ons Privacy statement.

BNNVARA wij zijn voor