Oorlog doodt, vrede heelt

Nico schrijft een serie over oorlog, dit is aflevering 115

Tijdens een zonnige, zomerse maandagmiddag ontstond bij mij plotseling een sterke behoefte aan citaten over oorlog en vrede. Ik zat met mijn laptop in mijn favoriete koffiehuis en ik vroeg mij af wat een goede of misschien de beste manier is om de medemens van de onzin van oorlog te overtuigen. Spontaan sloeg ik aan het googelen en ik werd gelijk enthousiast. Ik tikte als zoekterm ‘citaten over oorlog en vrede’, en ja hoor, ‘355 Citaten met oorlog’: ‘Mooiste citaten en spreuken’; onder de noemer Spirituele teksten ‘Spreuken en citaten over vrede’ en tot slot de afdeling ‘Meer om te vragen’. Mijn oog viel onmiddellijk op de zin: Oorlog is het enige spel waarbij beide partijen verliezen. (Sir Walter Scott)

Een stukje over citaten is vooral aardig, dacht ik, als ik zelf probeer een citaat te verzinnen en als ik vooral de anonieme en boze personen die op deze serie reageren vraag om ook citaten toe te sturen. Veel van hen hebben begrip voor de oorlog en praten die goed. Bij hen denk ik aan het citaat Wie vrede wil moet zich op oorlog voorbereiden.

Ik merk dat zelf een citaat formuleren niet makkelijk is. Er bestaan niet voor niets al zoveel goede woorden en zinnen over dit thema. Mijn probleem is, als we het over oorlog noch vrede hebben, dat ik mensen die begrip voor oorlog kunnen opbrengen meestal niet goed snap. Daar wil ik wat mee doen. Ik probeer: Vredelievende mensen zijn beter te snappen dan mensen die zeggen oorlogen te begrijpen. Dat moet directer en korter kunnen. Je onderdompelen in oorlog is dom, knokken voor vrede is slimmer. Ik ga na waar een goed citaat aan moet voldoen. Het moet krachtig en relevant zijn en correct weergegeven. Plaats het tussen dubbele aanhalingstekens. Auteur en herkomst moeten duidelijk zijn. Dus nog een keer: OORLOG IS DOM, VREDE IS SLIMMER (Nico Haasbroek, 2026) Door mijn citaat cursief af te drukken zijn aanhalingstekens niet nodig. Ik houd mijn hart nu al vast voor de harde reacties. Ook vraag ik mij af of er citaten zijn die in de buurt komen van mijn citaat? Misschien de uitspraak van Dalai Lama: Waar onwetendheid heerst is ware vrede onmogelijk.

Uit de grote hoeveelheid citaten probeer ik een soort top tien te destilleren:

10. Het is roemrijker de oorlog met het woord te doden dan mensen met het zwaard. (Heilige Augustinus, tussen 380 en 430)

09. Beter een onrechtvaardige vrede dan een rechtvaardige oorlog. (Cicero tussen – 80 en – 48)

08. Wat is er zotter dan een zodanige strijd te beginnen, waaruit voor beide partijen meer last dan voordeel spruit? (Erasmus 1495 – 1536)

07 Voor zover het van u afhangt, leef in vrede met iedereen. (Paulus in de Bijbel)

06 Als je ergens vrede wilt brengen neem dan vooral geen wapens mee. (Loesje)

05 Vrede is meer dan de afwezigheid van oorlog. Vrede is overeenstemming. (Laini Taylor)

04 In oorlogen sneuvelt de waarheid als eerste.

03 Vrede is de enige strijd die het waard is om te voeren.

02 Oorlog doodt, vrede heelt.

01 Kies voor vrede, niet voor oorlog.

Wellicht is het leuk om tijdens de vredesweek in september met spreuken en citaten aan de slag te gaan.