Nieuwe Hongaarse premier Magyar rekent af met tijdperk Orbán en zegt vol in te zetten op EU en rechtsstaat

De aankomende Hongaarse premier Peter Magyar heeft zich op zijn eerste persconferentie na zijn daverende winst op autocraat Viktor Orbán van zijn beste kant laten zien. Hij begon de persconferentie al met de mededeling dat het klaar was met de Orbán-gezinde staatsmedia en dat hij de vragen wilde laten stellen door de nog overgebleven onafhankelijke journalisten.

Vervolgens maakte Magyar duidelijk dat Hongarije onder zijn leiding de EU-miljardenlening aan Oekraïne niet langer zal blokkeren. Die voor Oekraïne broodnodige lening om het Russische invasieleger te weerstaan, werd door Orbán maandenlang geblokkeerd. Wel voegde Magyar eraan toe dat Hongarije, gezien de economische situatie in het land, niet zelf kan bijdragen aan die financiële handreiking van de EU aan Kyiv. Dat meldt ANP.

Een ander kantelpunt vergeleken met de afzwaaiende Fidesz-regering van Orbán, is diens keuze om uit het Internationaal Strafhof te stappen. Hoewel dat al lopende proces formeel niet meer is in te trekken, zei Magyar direct weer te willen toetreden met Hongarije tot het hof.

Ook herhaalde hij, net als in zijn campagne, maatregelen te willen treffen om de door de EU bevroren tegoeden voor Hongarije los te krijgen. Daarvoor wil hij onder meer corruptie aanpakken en de persvrijheid en de onafhankelijkheid van de rechtsstaat verbeteren. Daarnaast wil Magyar de banden met buurlanden aanhalen.

Wat het nieuwe leiderschap van Magyar zal betekenen voor Hongarije, moet nog worden afgewacht. Met de keuze voor Magyar is het land in elk geval bevrijdt van een zestienjaar durende heerschappij van Orbán die in Hongarije de democratische rechtsstaat de facto om zeep heeft geholpen. Magyar koerst af op een twee derde meerderheid in het parlement, waarmee hij grondwetswijzigingen kan doorvoeren en dus in theorie veel van Orbáns ingrepen ongedaan kan maken. Wel bevindt Magyar zich op dezelfde uiterst rechtse flank als Orbán, met het voornaamste verschil dat de aankomende premier meer Europa-gezind is en weinig van Vladimir Poetin moet hebben. Het Kremlin heeft dan ook al laten weten Hongarije niet meer te beschouwen als een bevriende natie. In Europees verband stemde de Tisza partij van Magyar in ruim 50 procent van de gevallen mee met Orbán's Fidesz. Die laatste maakte in Hongarije het leven voor de LHBTQI-gemeenschap ook nagenoeg onmogelijk. Het is volstrekt onduidelijk wat de koers zal zijn van Magyar, aangezien hij zich hier totaal niet over heeft uitgelaten, vermoedelijk om electorale redenen.

Magyar wil per 5 mei het stokje officieel overnemen van Orbán. Tijdens de persconferentie heeft Magyar gezegd grondwettelijk vast te willen leggen dat een premier maximaal twee ambtstermijnen mag dienen. Ook wil hij dat de aan Orbán gelieerde Hongaarse president Tamás Sulyok opstapt. Magyar noemde de president een 'marionet' die 'alleen is aangesteld om zijn handtekening te zetten onder alles wat op zijn bureau werd gelegd. Aan zo iemand hebben wij geen behoefte.'