Met deze concrete en haalbare voorstellen wordt Amsterdam weer betaalbaar

Door: Chris de Ploeg (lijsttrekker van De Vonk, onderzoeksjournalist, auteur, grassroots organizer en is o.a. mede-oprichter van Stichting Aralez en Arts of Resistance festival) en Jazie Veldhuyzen (raadslid en fractievoorzitter van De Vonk in de Amsterdamse gemeenteraad en is als activist betrokken geweest bij o.a. Dekolonisatie Netwerk voormalig Nederlands Indië  en Wij Zijn Hier)

Op 7 januari publiceerde David Hielkema in Het Parool over het kiesprogramma van De Vonk, waarin hij ons programma presenteerde als een “principiële aanval op eigendomsrecht en kapitaal” en niet als “uitvoerbaar beleid.” Daarmee gaat hij echter voorbij aan een reeks concrete voorstellen die De Vonk doet om Amsterdam betaalbaar te maken voor bewoners, die heel goed uitvoerbaar zijn en een volgend college direct zou kunnen oppakken. Sterker, wij bieden daarvoor de best onderbouwde begroting van alle linkse partijen in Amsterdam.

De Vonk wil bijna een miljard extra investeren in Amsterdammers: een gemeentelijk woonbedrijf dat massaal betaalbare woningen gaat betalen; gratis en uitgebreid OV; grootschalige subsidie voor bewonerscollectieven, stadstuinen, voedselparken en aanpak voedselverspilling, en voor betaalbare, groene en coöperatieve energie. Dat zijn voorstellen die binnen de gemeentelijke wetten en begrotingsregels vallen. Wij doen concrete voorstellen voor verhoging van lokale belastingen die, zonder context, extreem klinken, maar eigenlijk heel redelijk zijn.

Zo wordt benoemd dat we de OZB verdriedubbelen. Concreet betekent dit, dat een huisbezitter met een huis van een miljoen euro 100 euro per maand meer gaat betalen. En hoe minder het huis waard is, hoe minder de huisbezitter betaalt. Bij een half miljoen, is het 50 euro per maand. Binnen onze plannen worden woningcorporaties bovendien volledig vergoed, zodat de sociale huur niet wordt geraakt.

Er wordt benoemd dat de toerismebelasting fors omhoog gaat, naar 50 procent per nacht. Dat klinkt extreem, maar is het niet. Zelfs daarmee zal de stad Amsterdam, op basis van de prognoses van de Gemeente Amsterdam en de rekenmethoden van de ambtenaren van financiën zelf, nog bijna twintig miljoen toeristen per jaar verwelkomen. Dat ligt net onder de doelen die de Gemeente Amsterdam zichzelf heeft gesteld om massatoerisme tegen te gaan. Wij voldoen daarbij beter aan de doelen van het college dan de coalitiepartijen zelf.

Hierbij geldt ook: het zijn percentages, dus hoe duurder het hotel, hoe groter de impact. Een hostelbed van 20 euro per nacht, wordt bijvoorbeeld maar 7,50 euro duurder. Aangezien toeristen ook profiteren van gratis OV en een dagkaart al 8,50 euro is, zal de toerist met een kleine portemonnee hier zelfs op vooruit gaan.

Voor gewone Amsterdammers is de impact nog veel groter. Als het mogelijk is om een sociale huurwoning te krijgen in plaats van een middenhuur of vrije sectorwoning, als er gratis voedsel verkrijgbaar is bij buurtkeukens, de energie groen en gesubsidieerd en het OV gratis is, zullen veel Amsterdammers al snel honderden euro’s per maand besparen. Voor velen betekent dit dus feitelijk een lastenverlaging.

Hielkema heeft natuurlijk ergens wel een punt. Wij doen zeker ook voorstellen die een regelrechte aanval zijn op het ‘eigendomsrecht’, beter vertaald als het uitbuiting recht, van kapitalisten. Dat doen we inderdaad expliciet, omdat dat ook hoognodig is. We hebben meer lege huizen in Amsterdam dan daklozen. We leven in een wereld waar iemand als Elon Musk miljoenen keer zoveel verdient als iemand op voltijds minimumloon. Een Amerikaanse vastgoedspeculant als Blackstone kan onze stad opkopen, en genocidale wapenbedrijven via onze Zuidas kunnen massaal belasting ontwijken. Dat terwijl de hardwerkende Amsterdammer de rekening betaalt.  

Het zijn dat soort bedrijven die nu bepalen hoe we onze economie vormgeven. Het resultaat is een systeem dat dood en verderf zaait, in plaats van voorspoed voor gewone burgers. Een recent wetenschappelijk onderzoek van Jason Hickel en Dylan Sullivan laat zien dat we met slechts 30 procent van de huidige productiecapaciteit iedereen op aarde van een goed leven kunnen voorzien. In een rijk land als Nederland, is dat nog vele malen eenvoudiger. 

Het kapitalisme stelt de belangen van het grote geld altijd boven de belangen van mens, dier en planeet. Dat er in Nederland ruim een half miljoen mensen voedselhulp nodig hebben, terwijl tientallen miljarden worden geïnvesteerd in extra wapens, is een regelrechte schande. Als we daarmee doorgaan heeft onze planeet geen toekomst.

Elke grote verandering ging ooit tegen de regels in. De afschaffing van de slavernij, van de apartheid, van het kolonialisme. Stakingen werden ooit verboden. Er moest worden gestreden voor vakantie, voor weekend, voor de 8-urige werkdag en voor de publieke volkshuisvesting die met bloed, zweet en tranen is opgebouwd, om later weer te worden geprivatiseerd. Door een ministerie in handen van D66 en PvdA, overigens.

Zolang onze economie een dictatuur is, in handen van een klein clubje bedrijven, miljardairs en multimiljonairs, kunnen we de grote problemen van onze tijd niet aanpakken. En lopen we het risico dat elke kleine winst van sociale bewegingen later weer wordt teruggedraaid. Het is tijd dat we de macht terugpakken. Dat we de economie democratiseren. Daar zijn zowel concrete als korte termijn voorstellen voor nodig, maar ook de visie om nog veel verder te gaan. De Vonk biedt het allemaal. Zo is elke winst voor de bewoners van Amsterdam, een vonk die het vuur van systeemverandering doet oplaaien.