Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

GroenLinks-leden mogen stemmen over fusie met PvdA in Eerste Kamer

Ledenreferendum over verdere linkse samenwerking
Joop

Landbouwminister met goede ideeën bij Zomergasten

  •  
24-08-2020
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
Carola-Schouten-in-Zomergasten

© VPRO

De stikstofcrisis moet worden opgelost, maar we willen er niks voor aanpassen en genomen maatregelen lossen niks op
In Zomergasten liet Carola Schouten, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, vorige week zien dat ze weet dat het anders moet en kan. Maar waarom gebeurt dat dan niet? Want het is nu 15 maanden geleden dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) ongeldig werd verklaard door de Raad van State. Maar stappen om de stikstofuitstoot terug te dringen, zijn niet of nauwelijks genomen. Van een voorgestelde veevoermaatregel werd in de week na de uitzending afgezien , omdat die te weinig effect zou hebben.
Een deel van het antwoord is dat minister Schouten (ChristenUnie) met een haast onmogelijke politieke erfenis is opgescheept. PAS klopte niet, want stikstofuitstoot werd er niet mee teruggebracht. Problemen werden er eigenlijk tien jaar mee vooruit geschoven, terwijl boeren en bouwers konden doorgaan zoals voorheen. De politiek negeerde ondertussen waarschuwingen van commissies, advocaten en ecologen.
De directe toekomst ziet er helaas niet veel rooskleuriger uit : de kans is groot dat de Raad van State in september de stikstofplannen, zoals die er nu liggen, zal afkeuren. Het enige dat echt zal werken, is inkrimpen van de veestapel, samengaand met een ‘warme sanering’ van de veesector. Men wil dat nu versneld gaan doen, maar de effecten daarvan zullen pas in 2022 kunnen worden ‘ingeboekt’.
Uit alles blijkt eigenlijk: de stikstofcrisis is niet een algemeen politiek probleem, maar een probleem van politiek gericht op eeuwige groei. En dat was het aardige van de uitzending van Zomergasten, want daarin liet minister Schouten zien dat ze dat doorheeft. Dat deed ze door een fragment in de uitzending te tonen van Sicco Manscholt. Hij was van 1945 tot 1958 minister Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening en van 1958 tot 1972 Europees Commissaris voor Landbouw. Mansholt gaf al in de jaren 70 aan dat de hoge landbouwproductie een gevaar vormt voor de biodiversiteit en ecologie. Maar de andere Europese commissarissen wilden dat niet horen en vroegen hem zelfs of hij soms hippie was geworden (lees dat ook hier terug).
En Schouten liet in de uitzending zien hoe het wél moet, met een fragment van The Biggest Little Farm , over een boerderij gebaseerd op kringloopprincipes. Schouten zegt daarover in de uitzending: “Onze landbouw is hoog efficiënt, maar opgeknipt in stukjes. Zo wordt de bodem verrijkt met kunstmest, maar dat wordt gemaakt van aardgas en dat zorgt voor broeikasgasemissies. Dan heb je dus iets proberen op de lossen door elders een probleem te creëren. In plaats daarvan moeten we uitgaan van natuurlijke processen. En het systeem in zijn totaliteit gaan bezien.”
De reactie van de interviewer Janine Abbring op hetzelfde fragment is veelzeggend: ‘onhaalbaar’ en ‘onrealistisch’. Ze prijst Schouten voor haar plan voor kringlooplandbouw, maar, geeft ze aan, de uitwerking van dat plan is er niet gekomen. En de stikstofcrisis is ook nog steeds niet opgelost.
Dat is veelzeggend, omdat het eigenlijk overeenkomt met het beleid wat we nu hebben: de stikstofcrisis moet worden opgelost, maar we willen er niks voor aanpassen en genomen maatregelen lossen niks op. Wat kunnen we als milieuactivisten en -liefhebbers van de uitzending van Zomergasten leren? Dat we in actie moeten blijven komen, vóór beleid met échte oplossingen.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (21)

Norsemen
Norsemen25 aug. 2020 - 6:38

Schouten wil voor de bühne overkomen alsof ze een minister is met goede, vooruitstrevende ideeën en een moderne alleenstaande vrouw voor wie vrijheid heel belangrijk is. Hoe hypocriet kan het zijn, ze is notabene van de ChristenUnie.

4 Reacties
Middenman
Middenman25 aug. 2020 - 7:59

@Norsemen - waarom zouden er bij de ChristenUnie of überhaupt onder christenen geen moderne alleenstaande vrouwen zijn, met goede vooruitstrevende ideeën, voor wie vrijheid heel belangrijk is? Zo'n uitspraak getuigt van een behoorlijke mate van onwetendheid aan uw kant.

Norsemen
Norsemen25 aug. 2020 - 10:45

@Middenman De onwetendheid zit meer aan jouw kant, je lijkt niet te beseffen dat religie en vrij denken niet samen gaan. Als je voor vrijheid bent kun je niet tegen abortus, euthanasie en homohuwelijk zijn.

Middenman
Middenman25 aug. 2020 - 16:14

@Norsemen - uw antwoord bevestigt het. Er zijn genoeg religieuze mensen, inclusief christenen, die een vorstander zijn van abortus, euthanasie en het homohuwelijk. Zeker zijn er ook christenen die daar niet voor zijn, maar die kunnen ook vrij denken en vrij bepalen waar ze voor en tegen zijn. Ik zie net zo veel vrije denkers in religieuze hoek als daarbuiten. Hetzelfde geldt andersom voor mensen die gevangen zitten in hun aangeleerde denkpatronen en groepsdruk.

Norsemen
Norsemen25 aug. 2020 - 17:36

“ Er zijn genoeg religieuze mensen, inclusief christenen, die een vorstander zijn van abortus, euthanasie en het homohuwelijk.” Niet bij de CU.

FransAkkermans1947
FransAkkermans194725 aug. 2020 - 6:38

De Groenlinkser Breman laat weinig heel van het kringlooplandbouwconcept. Op foodlog is een samenvatting te vinden en een link naar zijn rapport. "Onder het gezag van Rutte III introduceerde minister Carola Schouten het begrip kringlooplandbouw. Ze werd daartoe mede geïnspireerd door D66 Kamerlid Tjeerd de Groot. Het beleid is nooit eenduidig concreet gemaakt of consequent cijfermatig doorgerekend. Breman laat in zijn notitie zien dat de Nederlandse landbouw niet eens als een schim van zichzelf zal kunnen overleven als de importen van veevoer en het gebruik van kunstmest worden gestaakt. Daarnaast zal het resulteren in minder natuur, een slechter boereninkomen, negatieve klimaateffecten en uitgeputte bodems. Dat is het gevolg van een agronomisch en biologisch onsamenhangend concept, toont hij aan. "(https://www.foodlog.nl/artikel/vergeet-kringlooplandbouw-vervang-maximale-productie-door-optimale/). Schouten zal als minister wel niet meer terugkomen denk ik en kringlooplandbouw blijft een idee dat vooral tot positieve gevoelens leidt zoals ook visies als geïntegreerde landbouw, natuurvriendelijke landbouw enz. maar de gangbare landbouw niet wezenlijk verandert. Maar Breman's begrip 'optimale productie' is natuurlijk even vaag.

1 Reactie
Vrije Geluiden
Vrije Geluiden25 aug. 2020 - 18:21

"Maar Breman’s begrip ‘optimale productie’ is natuurlijk even vaag." Temeer daar niet duidelijk wordt of productiemethodes die sommigen beschouwen als dierenmishandeling voor de ‘optimale productie’ nodig en/of aanvaardbaar worden geacht. Eveneens wordt niet duidelijk of het niet beter zou zijn het natuurlijk verloop van de bevolkingsafname te laten plaatsvinden, in plaats van werkgelegenheid te scheppen die een aanslag vormt op het milieu, waarvoor de inzet van arbeidskrachten "van buitenaf" noodzakelijk is. Het grote probleem is en blijft de noodzaak tot economische groei binnen een kapitalistische economisch model. Ook het probleem van de "vergrijzing" zullen we zelf moeten oplossen.

Leontrotsky
Leontrotsky24 aug. 2020 - 17:02

In Nederland is geen plaats meer voor boeren. Het is jammer maar het is de waarheid. Of we het nu leuk vinden of niet als Nederland nog toekomst wil hebben dan moeten de boeren verdwijnen. En niet alleen de boeren, ook de zware industrie, Schiphol en de Rotterdamse haven zullen moeten inkrimpen en veranderen of ze zullen moeten verdwijnen. Dit is niet erg, maar dit is juist goed. Om een gezond en welvarend Nederland voor de toekomst te bouwen, een Nederland met een goed klimaat zonder stikstof hebben we geen boeren, luchtvaart en industrie nodig. We moeten bouwen aan een Berlijn aan de Rijn, een nieuw land met een diverse slimme bevolking van 24 miljoen mensen, een land waarin Nederlanders met migratieachtergrond de ruimte hebben en zich thuisvoelen, alleen dan kunnen we welvaart creeëren. Een Nederland waarin de klimaattransitie een succes is geworden, een Nederland dat een voorbeeld is voor de hele wereld.

4 Reacties
Middenman
Middenman25 aug. 2020 - 8:00

@LeonTrotsky - en welke sectoren moeten dan gaan zorgen voor het inkomen van die 24 miljoen mensen?

Norsemen
Norsemen25 aug. 2020 - 10:48

@Middenman Wat is dit voor onnozele vraag.

Lars Voorberg
Lars Voorberg25 aug. 2020 - 11:48

En voor die 24 - 17 = 7 miljoen nieuwe mensen is wel plek?

Middenman
Middenman25 aug. 2020 - 16:19

@Norsemen - Als je zoals Leontrotsky aangeeft drie sectoren wilt opdoeken die nu een groot deel van onze economie vormen én 7 miljoen mensen meer dan nu werk, inkomen, scholing en zorg wilt geven, dan is dat de meest logische vraag die je maar kunt bedenken.

Pater
Pater24 aug. 2020 - 16:10

Schackmann verbaast me. "Uit alles blijkt eigenlijk: de stikstofcrisis is niet een algemeen politiek probleem, maar een probleem van politiek gericht op eeuwige groei." De eeuwige gerichtheid op Groei is nu juist het algemene politieke probleem. Op het moment dat Schouten een verplichte vermindering van de veestapel, met maatregelen daartoe, in de plannen opneemt is het stikstofprobleem wat betreft de Raad van State voldoende aangepakt. Dat doet ze dus niet. Waarbij onduidelijk blijft of ze dat niet mag van CDA en VVD of dat ze het zelf ook niet wil. Ik denk eigenlijk beide.

7 Reacties
Vrije Geluiden
Vrije Geluiden24 aug. 2020 - 18:08

Pater: "De eeuwige gerichtheid op Groei is nu juist het algemene politieke probleem." Dat is een andere manier om te zeggen dat de ondernemingsgewijze productie binnen een kapitalistische vorm van economie het "algemene politieke probleem" is. Daar ben ik het wel mee eens, maar bedoelt Pater dat ook zo?

Middenman
Middenman25 aug. 2020 - 8:06

@Pater - lees het programma van de ChristenUnie en je weet dat ze niet mag van CDA en VVD. Die beschermen samen met de SGP de boetenlobby die tegen verandering is. Bij de CU achterban zitten ook boeren, maar van een ander slag. Een heel interessant standpunt van de CU waar je helaas weinig over hoort is de Europese regionalisering van de voedsel- en veevoerproductie. Als de EU daar nu eens echt werk van zou maken.

Pater
Pater25 aug. 2020 - 15:57

@Middenman Nieuwsgierig gemaakt door jouw verwijzing heb ik het CU-programma er inderdaad op nageslagen. M.i. is dit een sleutelzin: "De Nederlandse land- en tuinbouw is toonaangevend in de wereld en is van groot belang voor de Nederlandse economie. Dat willen we graag zo houden." Die stelling is niet te verzoenen met een landbouw die niet meer grootschalig veevoer invoert en werkelijke kringlooplandbouw af wil dwingen. Er staan ook tal van sympathieke voorstellen in, maar die hebben weinig zin als je de huidige landbouw niet aan durft te pakken. Kortom, dank voor de tip, ik weet nu zeker dat Schouten niet alleen door VVD en CDA gedwongen wordt maar dat ze ook gevangen zit in haar eigen prisoners dilemma. @Vrije geluiden De Here verhoede een staatseconomie zonder ondernemingsgewijze productie. De overheid moet die productie dusdanig sturen en reguleren dat kapitaal niet de doorslag geeft maar natuur, milieu, klimaat en grondstoffen en sociale rechten worden gerespecteerd en beschermd. Groei is daarin voorbehouden aan sectoren die de maatschappij echt nodig heeft, zoals duurzame energie, (infrastructuur voor) OV, isoleren van woningen en heel goed geïsoleerde sociale woningbouw. Ongewenste sectoren, zoals de bio-industrie, worden juist afgebouwd.

Middenman
Middenman25 aug. 2020 - 16:29

@Pater - dat is een kwestie van interpretatie. Alleen door die sector totaal anders in te richten kan deze ook in de toekomst toonaangevend in de wereld en van groot belang voor de Nederlandse economie blijven. Dat is de lijn van de CU volgens mij. Hoe moeilijk dat ook blijkt te zijn in de praktijk, toch willen ze dat proberen om samen met de boeren te doen, zo begrijp ik uit het verhaal van Schouten. Dat is volgens mij ook het zwakke punt, want bij een flink deel van de boeren gaat dat niet lukken. Zoals Cees Veerman in zijn afscheidsrede zei: we hebben een normatieve politiek nodig. De boer staat met zijn anonieme en homogene producten steeds verder af van de samenleving af, het heersende neoliberale beleid laat essentiële maatschappelijke krachten buiten beschouwing en onverantwoordelijke bankiers en consumenten ontberen een moreel kompas, aldus Veerman. https://resource.wur.nl/nl/show/Veerman-oordeelt-voor-de-laatste-keer-.htm. Het CDA zou wat meer naar deze man mogen luisteren.

Pater
Pater26 aug. 2020 - 15:35

@Middenman Veerman is inderdaad andere koek. De CU spaart helaas kool en geit; handhaving van de huidige exportpositie is vanwege de dan noodzakelijke enorme import van veevoer echt onverzoenbaar met kringlooplandbouw.

Vrije Geluiden
Vrije Geluiden26 aug. 2020 - 16:44

Pater trekt daaruit gelijk de conclusie dat het enige alternatief een dictatuur naar het voorbeeld van USSR zou zijn, wat wijst op een enorm gebrek aan fantasie en/of ideologische gedrevenheid.

Vrije Geluiden
Vrije Geluiden26 aug. 2020 - 16:46

Wat dacht Pater overigens van de ideeën van Sicco Mansholt?

Fredje3
Fredje324 aug. 2020 - 15:35

Naast inkrimping van de veestapel moeten we ook denken aan inkrimping van de mensenstapel want als we de gewonnen stikstof ruimte meteen weer opmaken aan meer woningen voor meer mensen dan ben je wel heel erg dom bezig.