Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen.

Gif in de open wond van Gaza

16-02-2026
leestijd 5 minuten
1419 keer bekeken
ANP-363501182

Joop publiceert wekelijks artikelen over de situatie in Gaza en op de West Bank. De woede en ontzetting over het lot van de Palestijnse bevolking spat van die artikelen af. De discussies tussen lezers onder de publicaties zijn in toenemende mate fel en polemisch.

De voor velen onaanvaardbare situatie in Gaza en de West Bank is een open wond in de Nederlandse en Europese politiek. Dat is een vruchtbare bodem waarin op internet en elders rondzingende oude en nieuwe antisemitische vooroordelen zich ongemerkt kunnen nestelen en genormaliseerd raken. Algoritmen verspreiden antisemitische ideeën, zoals het oproepen tot volkenmoord als Joodse religieuze plicht. Wellicht ook als je op internet informatie zoekt over de desastreuze situatie van burgers in Gaza.

Je merkt de werking van die digitale processen niet totdat je ermee geconfronteerd wordt, zoals ik die naar informatie over een loopsteun zocht en daarna reclames kreeg voor motorisch verstelbare comfortstoelen en trapliften.

Gods opdracht aan Joden om te doden
De afgelopen week is op Joop in de discussie een grens overschreden waardoor ik aan desinformatie via internet moest denken. Het doden van Palestijnen in Gaza werd in de discussie op Joop rechtstreeks in verband gebracht met Joodse religieuze geschriften waarin wordt opgeroepen tot het vernietigen van het volk in Kanaän. Het voorbeeld op Joop betreft Deuteronomium 20:13.

De uitspraken verschenen in de discussie naar aanleiding van het artikel 'Israël bombardeerde Gaza met thermobarische wapens: duizenden Palestijnen letterlijk verdampt. Enkele citaten, woordelijk overgenomen citaten uit deze discussie:
-Lees ook eens de Bijbel, dat gruwelijke boek dat heel veel mensen als morele leidraad hebben gekozen. Met Google gemakkelijk te vinden. Met name Deuteronomium 20 vanaf vers 13. God geeft opdracht tot het vermoorden van niet-Joden.
-En dat is precies de Bijbelse opdracht die Israël nu 4000 jaar later bezig is tot voltooiing te brengen. Heb het al eerder geschreven: Het geschiedenisboek van de mens is druipt bladzijde na bladzijde van het bloed, uit naam van religie vergoten.
-Je hebt in zoverre gelijk dat god geen opdrachten geeft, want god bestaat niet. Maar gelovigen zijn er zeker wel van overtuigd dat hij bestaat. In het boek de bijbel geloven ze ook (weliswaar zeer selectief). In de betreffende tekst geeft god de opdracht om te moorden. “Het staat geschreven…”
Ik heb het niet bedacht.
-Een staat die gruwelijkheid op gruwelijkheid als beleid heeft, is het bestaan niet waard. Laat de diaspora deze natie maar weer het lot zijn. Zij verdienen de toorn van hun god.
-
U doet net alsof het allemaal Joodse filosofie is terwijl de tekst letterlijk claimt dat het ge- en verboden van gods wil zijn. God gebood zijn verkoren volk de Amalekieten totaal uit te roeien, incluis kinderen en vee. In strijd met zijn eigen gebod dat men niet mag doden/moorden.

Ongemerkte invloed van antisemitische theorieën
Ik weet natuurlijk niet hoe de mensen die bovenstaande citaten opschreven tot die uitspraken zijn gekomen. Wellicht woede over wat er in Gaza gebeurt.

Algoritmen die antisemitische ideeën verspreiden, vergroten de kans dat oude en moderne antisemitische beweringen over het immorele en zelfs moorddadige karakter van het religieuze Jodendom onopgemerkt in politieke discussies over Israël/Palestina sluipen.

Die beweringen over de religieuze plicht van Joden tot het doden van hun vijanden gaan rond op internet en worden niet als antisemitische verdraaiingen in de huidige betekenis herkend. Ruim 2500 jaar oude Joods-religieuze teksten worden gepresenteerd als nog steeds geldige opdracht en drijfveer tot het doden van Palestijnen vandaag de dag. Bijvoorbeeld in Gaza. En dat terwijl die teksten, zoals in Deuteronomium 20:13–20, binnen de dominante rabbijnse traditie al eeuwenlang als niet praktisch toepasbaar en niet-geldend terzijde zijn geschoven.

De antisemitische teksten blijven echter circuleren en vervuilen de meningen van mensen die geen haters van Joden zijn. Dat digitale proces werkt systematisch versterkend. Voor alle duidelijkheid: ik beweer niet dat elke verwijzing naar Deuteronomium of een andere Bijbelse tekst automatisch leugenachtig is. De perverse leugen begint daar waar gesuggereerd of expliciet gezegd wordt dat er een actuele religieuze opdracht voor Joden tot uitroeiing en volkerenmoord zou zijn.

Religieuze discussies
De Joodse religieuze rechtsontwikkeling wordt al sinds de 1e–2e eeuw van de gewone jaartelling gestuurd door discussies over voorschriften tussen rabbijnen. Rabbijnen discussiëren over de interpretatie, reikwijdte en geldigheid van Bijbelse voorschriften.

Teksten worden beperkt, terzijde geschoven, aan voorwaarden gebonden, of in samenhang gelezen met teksten die precies het tegengestelde voorschrijven: het beschermen en accepteren van vreemdelingen, solidariteit met kwetsbare mensen, het streng begrenzen van geweld en profetische idealen van vrede, rechtvaardigheid en barmhartigheid.

Binnen de dominante rabbijnse tradities worden deze gewelddadige Bijbelse voorschriften al eeuwenlang als niet-toepasbaar beschouwd; dit standpunt wordt daar breed gedragen. Zowel orthodoxe, conservatieve en progressieve hoofdstromingen binnen het Jodendom erkennen geen enkele religieuze plicht tot uitroeiing of volkerenmoord. Dat is in het Jodendom geen punt van discussie.

Territoriale zionistische claims op gebied in Eretz Israël, het Bijbelse land Israël, zijn wel deels religieus gemotiveerd. Het ene leidt niet automatisch tot het andere.

Israël: Amalek
Israël is formeel een Joodse seculiere staat, maar religieuze taal en symboliek spelen er een belangrijke rol in het publieke en politieke leven. Bij het uitbreken van de Gaza-oorlog vergeleek Netanyahu de aanval van Hamas met de aanval van de belangrijke Bijbelse erfvijand Amalek (3300 jaar geleden). (Deuteronomium 25:17-19 en Exodus 17:8–16).

De herinnering aan de lafhartige aanval van Amalek op de zwakke achterhoede van de Israëlieten in de Sinaï, na de uittocht uit Egypte, leeft nog steeds. In Israël wordt 'Amalek' als een metafoor voor een existentiële vijand gebruikt. Voor velen was met Netanyahu’s verwijzing naar 'Amalek' duidelijk dat er een lange, zware oorlog met verstrekkende gevolgen zou komen, anders dan eerdere oorlogen met Hamas.

Bijbelse begrippen leven in Israël. De oude voorschriften over oorlogsvoering, uitroeiing of volkerenmoord gelden echter niet meer. Wel zijn er rechts-nationalistische politici en extremistische rabbijnen die verwijzingen zoals naar Amalek gebruiken om hun achterban te mobiliseren en daarmee eventueel vijandbeelden of haat aan te wakkeren.

Alert
Veel Joden in Nederland voelen de druk van het oververhitte klimaat over Israël/Palestina. Als er op een linkse, onverdachte site als Joop beschuldigingen over een religieuze Joodse plicht tot volkenmoord rondgaan, is er reden om alert te zijn op digitale processen die antisemitische desinformatie onopgemerkt normaliseren.

Delen:

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

Al 100 jaar voor