Joop

Er is meer mis met de sleepwet dan alleen het sleepnet

  •  
30-03-2018
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
37877019731_da92e7d46f_o
Er zijn nog meer zaken niet goed geregeld in de huidige wet, waardoor de wet onze privacy en vrijheid bedreigt in plaats van beschermt
Door Bas van Weegberg en Emma den Brok
Op 21 maart gaven de Nederlandse kiezers een duidelijk signaal: de nieuwe wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten is niet oké. De meest genoemde problemen met de wet zijn het sleepnet, waarbij de diensten hele wijken en groepen mogen afluisteren, en het delen van ongelezen informatie met buitenlandse inlichtingendiensten. Deze problemen worden aangepakt in de voorgestelde reparatiewet van GroenLinks, maar die gaat niet ver genoeg. Er zijn nog meer zaken niet goed geregeld in de huidige wet, waardoor de wet onze privacy en vrijheid bedreigt in plaats van beschermt. Zo krijgen de inlichtingendiensten blijvende toegang tot databases, lopen miljoenen mensen gevaar door het niet vrijgeven van kwetsbaarheden in software en is het toezicht op de wet slecht geregeld. GroenLinks en de rest van de kamer moeten deze problemen onderkennen en oplossen in een nieuwe wet.
Informant Ten eerste mogen de geheime diensten volgens de nieuwe wet informanten benaderen om toegang tot databases te krijgen. Hier is geen toestemming van de minister voor nodig. Zo zou een geheime dienst bijvoorbeeld een medewerker kunnen benaderen om toegang te krijgen tot de database met reishistorie van ov-chipkaarten. Daarmee kunnen ze van iedereen inzien wanneer ze waar naartoe gingen met het openbaar vervoer. De medewerker kan zo’n verzoek weigeren, maar weet diegene wel dat dat mag? En zou de medewerker het wel weigeren als er een materiële beloning tegenover staat? Daarnaast kan de dienst toegang houden tot de database, en daarmee ook al je nieuwe reizen inzien. In de nieuwe wet zou moeten staan dat er ministeriële toestemming nodig is voor het benaderen van informanten. Daarnaast moet het niet mogelijk zijn om voor langere tijd toegang te houden tot een database: de diensten moeten voor elke nieuwe uitdraai van de database opnieuw toestemming vragen.
Ten tweede staat in de nieuwe wet niets over het melden van bestaande kwetsbaarheden in software. Bestaande en bij de inlichtingendienst bekende kwetsbaarheden worden gebruikt om gegevens te verzamelen. Maar inlichtingendiensten zijn niet de enigen die daarvan gebruik kunnen maken. Ook cybercriminelen kunnen hun slag slaan zo lang de kwetsbaarheid niet is opgelost. Het beveiligingslek in Windows dat een jaar geleden ziekenhuizen in Engeland platlegde was bijvoorbeeld al bekend bij de Amerikaanse inlichtingendiensten. Pas toen cybercriminelen het lek van de inlichtingendienst hadden gestolen, werd het lek bij Microsoft gemeld. Hoewel Microsoft al snel met een oplossing kwam, hadden grote bedrijven zoals ziekenhuizen geen tijd meer deze te installeren. Als gevolg van het lek konden duizenden mensen niet terecht bij hun ziekenhuis voor hun afspraken en operaties. Als de veiligheidsdiensten het lek al eerder met Microsoft hadden gedeeld, had dit voorkomen kunnen worden. Daarom is het nodig om met de nieuwe wet de inlichtingendiensten te verplichten deze kwetsbaarheden na het ontdekken meteen te melden aan de softwareontwikkelaar.
Toezicht Ten slotte zijn er problemen met het toezicht op de veiligheidsdiensten. Voor de toetsing van de speciale bevoegdheden die de diensten krijgen is een nieuwe commissie opgericht, de Toezichtscommissie inzet Bevoegdheden (TIB). Die commissie kan een verzoek om (bijvoorbeeld) iemand af te tappen weigeren. Maar als een onderzoek eenmaal loopt, dan heeft de TIB er niks meer over te zeggen. Het toezicht gaat dan over op een andere commissie, de commissie van toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (CTIVD) en hun oordeel is niet bindend. Ze kunnen de minister wel adviseren als een dienst te ver gaat, maar de minister mag dat advies naast zich neerleggen. Alleen de Tweede Kamer kan de minister dan nog tot verantwoording roepen. Hierdoor maakt de nieuwe wet het toezicht op de diensten tot een politiek spel, want om een Kamermeerderheid tegen de minister te krijgen, moeten de coalitiepartijen zich tegen de regering keren. Daarom willen wij dat de CTIVD de mogelijkheid krijgt om een bindend negatief advies aan de minister te geven.
Het mag duidelijk zijn: de nieuwe wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten zit niet goed in elkaar. Nu heeft de Kamer de kans om een betere wet in elkaar te zetten. Door het sleepnet en het delen van ongelezen informatie te voorkomen, maakt GroenLinks een goed begin, maar een goed begin is maar het halve werk. De tweede helft is het beter in de wet regelen van de toegang tot databases, het melden van kwetsbaarheden en het toezicht op de uitvoering. Alleen dan krijgen we een wet waar iedereen beter van wordt.
Bas van Weegberg is voorzitter DWARS, GroenLinkse Jongeren en Emma den Brok is voorzitter DWARS commissie Privacy & Technologie

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (15)

Hiltermann
Hiltermann3 apr. 2018 - 15:06

De verhouding tussen meer bevoegdheden en betere controle op het gebruik van die bevoegdheden is zoek. Die controle zou in handen moeten liggen van de rechter, nu is dat een commissie met onduidelijke status en signatuur. Het dumpen van niet geëvalueerde grote bestanden bij buitenlandse inlichtingen diensten is helemaal een absurde zaak. Dat duidt feilloos aan waar straks de schoen gaat wringen. De inlichtingen clubs zijn nooit in staat alle data zorgvuldig te analyseren. Zelfs al zou dat deels opgelost worden middels speciale software dan blijft het probleem wat doen de inlichtingen diensten met die informatie. Te vaak lezen we dat de aanslagpleger bekend was bij de mannen in regenjassen. Alleen waren er niet genoeg regenjassen om de potentiële aanslagpleger te volgen.

johannn2
johannn231 mrt. 2018 - 13:40

M.n. het niet melden van lekken in software en het zo in stand houden van kwetsbaarheid van ons,gebruikers, ten bate van eigen toegang tot die informatie bewijst overtuigend, dat die diensten er niet zijn voor onze veiligheid. I.p.v. ons te beschermen door die lekken zo snel mogelijk te melden gebruiken "de diensten" ze voor hun eigen predatorische activiteiten. Het zijn predators, geen beschermers. Wie beschermt ons tegen onze eigen veiligheidsdiensten ?! .

1 Reactie
johannn2
johannn231 mrt. 2018 - 13:41

Het zijn predators, en wij zijn de prooi. .

Break on through
Break on through31 mrt. 2018 - 8:23

Sleepwet is afbraak van de universele mensenrechten. Ben benieuwd hoe het huidige kabinet gaat zitten draaien en marchanderen om toch vooral datgene te doen wat de MIVD en AIVD graag wil. Namelijk een politiestaat invoeren waarbij volledige transparantie van Nederlands staatsburgers het doel is. Zodat een dystopie (bijzonder trouwens dat spellingcheck dit woord niet kent) als uit 1984, brave new world, hand maid tale, animal farm fijn geïnstalleerd kunnen worden. Ik bedoel, we hebben al partijen als de VVD, CDA, SGP, PVV en FvD.....

LaBou
LaBou 31 mrt. 2018 - 5:33

Misschien moet onze "IT-specialist" toch eens een serieuze poging wagen e.e.a. duidelijk uit te leggen i.p.v. nietszeggende kreten te slaken. Dan zijn er twee mogelijkheden: de "specialist" valt door de mand of wij snappen het veel beter dan hij/zij denkt. Ik gok op de eerste mogelijkheid.

Perezoso
Perezoso30 mrt. 2018 - 21:37

Sorry Tina, maar dit is een wel heel erg naief verhaal. Geef die kids niet teveel eitjes.

Silvio Dante
Silvio Dante30 mrt. 2018 - 21:09

Quote ‘Alleen dan krijgen we een wet waar iedereen beter van wordt.’ Nee, de sleepwet zou er sowieso niet mogen komen in welke vorm dan ook. Een wet moet een doel hebben, voor welk probleem is deze wet dan een oplossing? Behalve schending van privacy en vrijheid van het individu. Dat wat we zo ‘trots’ de wereld verkondigen te zijn het westen. ‘Privacy niet belangrijk vinden omdat je niets te verbergen hebt, is hetzelfde als niet geven om vrijheid van meningsuiting omdat je niets te zeggen hebt.' – Edward Snowden. Wie zijn overheid vertrouwd, heeft niet goed opgelet tijdens de geschiedenis lessen op school.

Spelchecker2
Spelchecker230 mrt. 2018 - 21:09

Wie benoemt die controlecommissies? Waarom niet de onafhankelijke rechterlijke macht belasten met die controles. Die is tenminste onafhankelijk van de wetgevende én van de uitvoerende macht. Me dunkt dat de zittende macht en inlichtingendiensten samen een notoir onbetrouwnare combinatie zijn. Dus veel werk maken van echt onafhankelijk toezicht, vooraf én achteraf!

Georg Groenegaard
Georg Groenegaard30 mrt. 2018 - 16:16

Het gaat om deze link: https://haveibeenpwned.com/ De voorbeelden uit het AD komen daar zo te zien niet vandaan.

Hiltermann
Hiltermann30 mrt. 2018 - 15:19

Helaas kunnen we niet meer zonder al deze IT. Het is wel verstandig het gebruik tot een minimum te beperken, geen apps, geen sociale media. Ik heb mijn facebook account gewist. Wat heb ik aan wildvreemde mensen die ineens vriend willen worden. Weg met die rommel. De enige app die ik nu en dan gebruik is de bank app op mijn tablet, verder niets. Te zot voor woorden dat hele ziekenhuizen plat komen te liggen door veiligheidslekken in systemen. Dat die lekken al langer bij veiligheidsdiensten bekend waren maar niet gemeld werden maakt het nog triester. Het graai belang van veiligheidsdiensten is kennelijk belangrijker dan het welzijn van patiënten.

1 Reactie
LaBou
LaBou 31 mrt. 2018 - 5:30

Een "Urban myth" (jouw woorden) beantwoorden met nietszeggende termen bewijst natuurlijk helemaal niets. Maar is natuurlijk voor een zelfverklaarde "IT-specialist" wel erg gemakkelijk.

Pompei
Pompei30 mrt. 2018 - 14:25

Het engste aan de sleepwet is nog wel de informatie uitwisseling met het buitenland. Informatie kan bijvoorbeeld met de Amerikanen uitgewisseld worden, waardoor de Nederlandse wet volledig buitenspel gezet wordt. En privacy-gevoelige informatie (je contacten, je netwerk, interesses, bewegingspatronen) kan daardoor onbeperkt opgeslagen worden. Iedereen zal bij de geheime diensten dus voor altijd achtervolgt worden door zijn geschiedenis. En als hele wijken tegelijk geprofileerd worden, wat eigenlijk al via het mobieltje gebeurde en niet via de kabel, brengen ze dus de netwerken van iedereen in de wijk in kaart. Daardoor kan je guilty by association zijn. Dat soort informatie moet je niet in het buitenland opslaan.

Zapata
Zapata30 mrt. 2018 - 14:19

/De wet zelf werd aangenomen door een grote meerderheid in de Kamer. Alleen de SP, GroenLinks, D66, Partij voor de Dieren, Groep Kuzu/Öztürk en Klein stemden tegen. De rest van de partijen stemden voor.feb. 2017)/ Het is om je te bescheuren, D66 nu opeens voor en pleitbezorger en de PvdA tegen. En dan vinden ze het vreemd dat mensen ze onbetrouwbaar vinden.

Bouwman2
Bouwman230 mrt. 2018 - 14:09

De bekende historica Jolanda Withuis beschrijft in haar laatste boek hoe beducht haar vader, een overtuigd communist, was voor de eigen privacy. Zorg dat niemand je herkent als verzetsstrijder, want dan loopt het net zo slecht af met jou als met de communisten die zich verzetten tegen de nazi's. Blijf altijd onder de radar en binnen het eigen sektarisch verband. De dochter heeft daar achteraf beschouwd zeer onder geleden. De geschiedenis herhaalt zich altijd, zij het in versluierde vorm. Dezelfde paranoïde angst van de CPN zien we hier terug in dit stukje dat gaat over gevolg geven aan de wens van AIVD, de MIVD en gesteund door het kabinet om meer armslag. Maar die vorm van waanzin is wel direct herleidbaar tot GL. Ook GL is een verzetspartij , nu niet tegen de fascisten maar tegen het kabinet. Samen met de SP dichten ze de ruimte af die ontstond na het vertrek van de communisten, die geleid werden door Marcus Bakker naar wie een zaal in het parlement genoemd is. Bakker was ook hoofdredacteur van De Waarheid en een uitstekend redenaar. Hij was als gezegd een communist in hart en nieren en een liberaal was hij niet. Oude sentimenten en irreële angsten spelen nog steeds een rol. Ook al dragen de lieden van de oude ideologie nu broeken met nauwe pijpen en moderne kapsels en schrijven ze tegenwoordig wel hun naam onder hun brochures en epistels, ze zijn nog steeds wantrouwend en met de mouwen opgestroopt nog immer in verzet. En samenwerken met de vijand beschouwen ze nog steeds als verraad.

1 Reactie
Perezoso
Perezoso30 mrt. 2018 - 18:40

Kalmeer even. Het is weekend. Het samenwerken met een vijand is verraad, of op zijn minst collaboratie. Daar ga je nu GL van beschuldigen, dat ze daar geen zin in hadden?