Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

Een spiraal van groot en klein geweld leidt ons naar een catastrofe

  •  
27-03-2022
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
977 keer bekeken
  •  
opslagtanks

cc-foto: GREGOR

Wie zich ingraaft in het eigen gelijk zit ook met zijn hakken in het zand en ziet vaak geen mogelijkheid meer om de ander de hand te reiken. Het hele vermogen om verlangens te delen is weg. Zo lijkt er geen pad naar het licht meer, maar graven we ieder voor zich naar een alles omvattende duisternis.

Al jaren maak ik me grote zorgen over mensen die vooral in hun eigen waarheid geloven en de wetenschap, overheid, politiek, media en rechtspraak in twijfel trekken en daarmee vrijwel de gehele rechtsstaat op losse schroeven zetten. Alle instituten die ons zouden moet informeren, inspireren of sturen en corrigeren worden vleugellam gemaakt. Dit speelde bij de discussie over het klimaat en de boeren, het kwam tot uitbarsting tijdens jaren van corona en gaat nu door met de oorlog in Oekraïne. Er is achterdocht, wantrouwen en heel veel haat. Zoveel haat dat er nauwelijks nog naar oplossingen wordt gezocht, maar vrijwel overal alleen maar olie op het vuur wordt gegooid. Het is te pijnlijk om te zien. Ik vrees dat we recht op een catastrofe afstevenen. Dat gevoel heb ik al langer, maar het gevoel wordt steeds intenser en dat stemt me treurig. Het geweld neemt over vrijwel de gehele linie toe.

Door dat geweld durf ik de laatste tijd amper te schrijven over wat ik denk. Afgelopen jaren deed ik dat vrijwel dagelijks. Ik schreef over corona, de toeslagenaffaire, over Baudet en zijn wonderlijke manier van de waarheid verdraaien en bevolkingsgroepen in een hoek trappen, over mensen en partijen die het debat willen bepalen door uit te maken welke woorden passend zijn en wie mag spreken en juist een toontje lager zouden moeten zingen. En ik schreef over het geweld tegen Palestina, het naar willekeur gebruiken van termen als terrorist en vrijheidsstrijder en over hoe de Verenigde Staten al decennia lang een internationale politiek bedrijven van afzetgebieden creëren voor hun producten en het zorgen voor controle over olie in het Midden-Oosten en hoe ze daar zonder blikken of blozen de CIA, NAVO, Wereldbank en het IMF voor inzetten. De Verenigde Staten sturen er al decennia op aan dat alle landen hun staatsbedrijven privatiseren - en daarmee ook hun grondstoffen als olie en gas beschikbaar stellen voor internationale investeerders en opkopers - en dat ze hun markten open gooien voor producten en diensten van multinationals. Alles en iedereen moet neoliberaal en kapitalistisch worden en er is nauwelijks oog voor het effect daarvan op lokale ondernemers, op de cultuur, het klimaat en de soevereiniteit van mensen en landen. Wie niet mee wil doen wordt letterlijk van zijn troon gestoten. In landen als Vietnam, Chili, Iran, Irak en Afghanistan kunnen ze daarover meepraten. En los daarvan hangt meer dan de helft van de Afrikaanse landen aan de touwtjes van de VS en Europa vanwege een niet af te lossen schuldenlast en zijn tal van andere landen tot voor het westen gunstige hervormingen gedwongen in ruil voor financiële steun.

Ik schrijf en praat dus al jaren over deze dominantie van de westerse waarden en normen - of het gebrek daaraan - maar de laatste weken durf ik dat niet meer. En ik durf wat ik eerder schreef al helemaal niet in verband te brengen met de agressie die Poetin nu laat zien. Ik durf amper te schrijven dat Rusland, ook al onder Gorbatsjov, Jeltsin en Medvedev, bang is voor de dominantie van het neoliberalisme, dat ze de onafhankelijkheid van de NAVO op dit vlak in twijfel trekt en daarom huiverig is voor militaire basissen aan de landsgrenzen, steun zoekt bij meer dan dubieuze bondgenoten en de veiligheidssituatie van Rusland en voormalige Sovjetstaten al jarenlang in internationaal verband probeert te bespreken. En ik durf ook amper te schrijven dat ik vanuit zorg in woede ontstak toen ik de Amerikaanse president Biden vloeibaar gas hoorde aanbieden aan Europa. Het gebaar lijkt mooi, maar het kan door Rusland ook gezien worden als een zoveelste provocatie en vooral als de zoveelste uiting van de Amerikaanse neiging om overal de markt te domineren. In feite drukt Amerika nu het gas van Rusland uit de markt en brengt het daar zijn eigen gas voor in de plaats. Vanuit westers perspectief is dat misschien fijn, maar in de ogen van Poetin is het waarschijnlijk olie op het vuur. Zo wordt ook dit een handelsoorlog op hoog niveau en massa’s mensen zijn daar al tijden lang het slachtoffer van. In dit geval de onschuldige en machteloze inwoners van Oekraïne en Rusland.

Ik houd voor dit alles mijn hart vast, maar ik durf mijn grote zorgen dus amper te delen. Op plekken waar ik het deed werd ik aangevallen en een extreemrechtse dwaas genoemd die de oorlog in Oekraïne bagatelliseerde en dweepte met Poetin en Baudet. Een normaal gesprek was niet mogelijk. Ook in reacties op wat ik zei zag ik enorm veel geweld. Een geweld dat dus al jaren op verschillende manieren rondom verschillende thema’s groeit. We graven ons meer en meer in in ons eigen gelijk en wie iets anders zegt of schrijft is per definitie een slecht mens die compleet gek geworden is. Op de man spelen is normaal geworden en inhoudelijk reageren lijkt een uitzondering. De drogredenen hebben vrij spel. Een nuance of kanttekening mag of kan amper gemaakt worden. Ik maak me daar grote zorgen over. Wie zich ingraaft in het eigen gelijk zit vaak ook met zijn hakken in het zand en ziet vaak geen mogelijkheid meer echt van gedachten te wisselen en de ander de hand te reiken. Het vermogen om verlangens te delen is weg en daardoor kan nauwelijks gezocht en gebouwd worden naar oplossingen. Op deze manier lijkt er geen weg naar het licht meer, maar graven we ieder voor zich naar een alles omvattende duisternis. Ik maak me daar grote zorgen over en het stemt me bedroefd. Het geweld lijkt aan de winnende hand. Zowel in het groot, als in het klein. Het lijkt me tijd voor bezinning op wereldschaal.

cc-foto: GREGOR

Delen:

Praat mee

onze spelregels.

avatar
0/1500
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (9)

DaanOuwens
DaanOuwens27 mrt. 2022 - 21:08

Op zich prima verhaal. Ik vind de analyse van de mondiale verhoudingen vol missers zitten maar de kern van zijn verhaal dat er geen dialoog ontstaat is terecht. Ik denk dat ik ook weet hoe het komt. Er is namelijk geen overeenstemming meer mogelijk over de feiten. Dan wordt het onmogelijk om een discussie te hebben over een verschil in visie. Corona en Poetin hebben die parallelle werkelijkheden mogelijk gemaakt. Ik heb een aantal eigenlijk zinloze reactie geschreven naar aanleiding van teksten van mensen die beweerden dat het corona beleid werd bepaalt door farmaceuten en mensen die beweerden dat het Oekraïense leger verantwoordelijk is voor 15.000 gedode burgers in de Dombass en dat de corrupte westerse pers geen aandacht besteed aan de doden. Ik kan dat soort standpunten niet serieus nemen en dus kan je de dialoog vergeten. Dat deel van de analyse van de schrijver is correct. De rest van zijn verhaal is nogal ongeloofwaardig.

Deugkeizer
Deugkeizer27 mrt. 2022 - 15:57

Tja het is ironisch eigenlijk. Zonder ideologie betekent inweze dat we altijd tegen macht zullen opboksen met ideologie. Het zal geheid een keer fout gaan. Maar aan de andere kant het is al zo vaak erg fout gegaan en naderhand altijd weer goed gekomen. De vraag is echter welk zin heeft het bestaan verder als het alleen het voortplanten is en het vergaan en opkomen van machthebbers.

Pater
Pater27 mrt. 2022 - 15:41

Wie graaft zich nu eigenlijk in in het eigen gelijk? Rusland bang voor militaire basissen van de NAVO langs de grenzen (die er voor de oorlog tegen oekraïne trouwens niet waren) vanwege het neoliberalisme? Poetin vooral niet provoceren? Het lijkt inderdaad of er een Poetinversteher aan het woord is.

1 Reactie
Déjà vu
Déjà vu28 mrt. 2022 - 9:10

Met deze reactie laat je zien dat Rutger gelijk heeft.

Frans Akkermans
Frans Akkermans27 mrt. 2022 - 13:57

Rusland vreest al tijden het neoliberalisme en is mede daarom met geweld grenzen aan het wijzigen. Ik weet dat je van bijna alle kwalijke zaken op de wereld het kapitaal en het neoliberalisme de schuld kan geven maar dit is nieuw voor me.

thedevelmoene
thedevelmoene27 mrt. 2022 - 12:03

Meneer van Eijken schrijft meer dan 40 regels om te melden dat hij niets durft te schrijven en wat hij allemaal al wel heeft geschreven. Daarna volgt een betoog van een paar regels dat Biden geen vloeibaar gas moet leveren omdat Poetin anders boos wordt en dan nog iets met duisternis, haat geweld en bezinning (een van die dingen was niet goed, zo haal ik uit de woordenbrei). Een interessant punt wat kort even wordt aangestipt is: Hoe ga je als niet gewelddadig persoon om met bedreigingen en geweld van andere personen? De auteur gaat even snel over het punt heen dat Rusland toch echt de Oekraine is binnen gevallen en daar huishoudt, maar gaat vervolgens los op het gemene neolibarale Amerika en de al die arme burgers die er last van krijgen (dit in tegenstelling tot al die soldaten en burgers die nu bommen op hun hoofd krijgen.). Ik denk dat je best kritisch mag zijn op sancties of op neolibarlisme, maar dan moet je er wel bij melden hoe het beter zou kunnen of zeggen dat je het wel ok vindt, om niks te doen als een dictatoriaal regime een land binnenvalt. Je in een slachtofferrol drukken terwijl je eigenlijk niks onderbouwds te melden hebt, werkt dan niet.

2 Reacties
Olav Meijer
Olav Meijer27 mrt. 2022 - 14:37

@ thedevelmoene: Je hebt kennelijk bar weinig begrepen van het punt, wat de schrijver in essentie aan de orde stelt: de "eigen waarheden" van groepen mensen, het gebrek aan werkelijk open en degelijke discussies, en het aanwakkeren van wantrouwen, haat en geweld. De zorgen van de schrijver zijn helaas volkomen gerechtvaardigd.

EenMening3
EenMening327 mrt. 2022 - 17:07

@Olav Het is toch wel een beetje dom om het gedrag van Poetin min of meer te vergoelijken en de aandacht af te leiden naar de VS, omdat die vloeibaar gas gaat leveren aan Europa. Poetin kon wel eens boos worden... En dat op het moment dat Rusland Oekraine terugbombardeert naar de steentijd. Dit gedrag roept herinnering op aan Munchen 1938. Het Westen heeft Poetin veel te lang zijn gang laten gaan. En heeft door de afhankelijkheid van Russisch gas en olie, Poetins krijgskas gespekt en Europa chantabel gemaakt. Europa kan zichzelf niet meer goed verdedigen tegen de Russische agressie. Daarom hebben we de hulp van de VS zo hard nodig.

Pindaklaas
Pindaklaas27 mrt. 2022 - 11:04

Ik begrijp je angst wel. En ja, als je je uitspreekt tegen de dominantie van de VS word je al snel weggezet als een aluminiumhoedje dragende extreemrechtse complot wappie, terwijl elk weldenkend mens moet kunnen zien dat de VS al sinds de 2de wereldoorlog haar eigen plan trekt en dat heeft alles te maken met grondstoffen en water. Poetin heeft ons overigens proberen te waarschuwen en het westen een andere richting getoond. De oorlog in Oekraïne komt de VS net even iets te goed uit.