
Nu de kruitdampen van het politieke debat van gisteren zijn opgetrokken, kunnen we kijken wat daar nu precies gebeurd is. Misschien zijn de woorden van Mirjam Bikker van de CU wel het meest waar; de VVD heeft de consequenties van het amendement van PRO en VOLT tot mythische proporties opgeblazen.
Laten we eerst eens kijken wat het amendement inhoudt en dan richt ik me met name op de extra belasting op het rendement op vermogen dat boven de 60.000 euro uitkomt. Er zijn mensen, rond de 70.000, die verdienen 60.000 euro of meer op hun vermogen, daar hoeven ze dus helemaal niets voor te doen, bijvoorbeeld als je 5 miljoen op de bank hebt staan of 1 miljoen in aandelen. Perspectief; er zijn in Nederland 1,66 miljoen mensen die iedere dag hard moeten werken om per jaar de helft, dus 30.000 euro, te verdienen. De VVD die hardnekkig het beeld wil ophouden op te komen voor deze laatste, hardwerkende groep, valt volledig door de mand als ze nu dreigt het kabinet op te blazen door op te komen voor een groep die geen seconde wakker zal liggen om een paar procent meer belasting op hun rendement boven de 60000 per jaar. Ontluisterend, om de woorden van Brekelmans te herhalen die hij gisterenavond in pakweg 5 minuten tijd zeker 10x herhaalde. Nadat duidelijk werd dat het nieuwe belastingplan het met 1 stem meer zou halen.
De VVD lijkt al jaren op een voetbalspeler die enkel uit is op eigen succes, nooit de bal overspeelt, niet samenwerkt met zijn medespelers. Sterker nog; zijn eigen medespelers het leven voortdurend zuur maakt. De VVD haalt het slechtste bij zichzelf en bij anderen naar boven. En schroomt niet om daarbij de waarheid behoorlijk geweld aan te doen. Ook nu weer. Het was van levensbelang voor dit minderheidskabinet om het belastingplan aan een meerderheid te helpen. Na periodes van onderhandelen met links en met rechts leek men daar in eerste instantie niet uit te komen. Dus besloot men een paar weken voor de deadline een open huwelijk aan te gaan, waarbij het dus was toegestaan om los van elkaar vreemd te gaan met partijen in de oppositie. Hetgeen geschiedde toen D66 en CDA avances maakte met PRO en VOLT om aan de hand van een uitgekleed amendement het belastingplan te redden. Ze hielden de VVD hier keurig van op te hoogte, wat opvallend is. Welke partner houdt de ander op de hoogte als hij of zij loopt te zoenen met een andere minnaar? Als we goed luisteren naar alle betrokkenen, lijkt het erop dat de VVD wel degelijk op de hoogte is gesteld van het moment dat de liefdesdaad gepleegd was en er een overeenkomst was bereikt met PRO en VOLT. Yesilgöz echter kwam haar verontwaardiging woensdagavond breed uitmeten. Met uitpuilende ogen van boosheid verkondigde ze dat ze zich volledig voelde overvallen. Wederom een leugen.
De emoties van de VVD kunnen onmogelijk zo hoog oplopen, puur aan de hand van de consequenties van dit amendement. Ik hoorde iemand gisteren zeggen klein bier, het is nog minder dan klein bier. Waarom dan wel deze enorme commotie? Ten eerste is de VVD voor het eerst in een groot aantal jaren de regie kwijt. Vooral de laatste twee kabinetten heeft de partij zich opgesteld als de solistische voetbalspeler die ik eerder noemde, asociaal, een pain in the ass voor iedereen. Dilan Yesilgöz liet het kabinet Rutte IV vallen door de leugen van nareis op nareis. Zij is geen volwaardige partijleider, maar een straatvechter, die uit machtswellust krabt en om zich heen slaat. Ze sleurt de rest van de partij de afgrond in met haar onverantwoordelijke gedrag.
De tweede reden van de hoogoplopende emoties met bewoordingen als; linkse staatsgreep, ramp voor Nederland, desastreus, slecht voor heel Nederland, is dat alles wat tegenwoordig maar ruikt naar links of sociaal wordt gezien als bijna crimineel. Ik schreef daar eerder dit artikel over, Nederland is een over het algemeen rechts en wat mij betreft behoorlijk radicaal rechts land. Dat betekent niet dat iedereen dat is, getuige de 200.000 rode lijn demonstranten vorig weekend, maar de algemene tendens is wel zo. Dit is het gevolg van een 40 jaar lange neoliberale ideologie met als uitgangspunt het recht van de sterkste. Dat betekent dat Nederland steeds meer in de greep is van de mentaliteit ik en mijn eigen belang eerst. De ander is daarbij of een concurrent of een vijand. Dit resulteert in een steeds grotere groep mensen die niet meer wil betalen voor de groep kwetsbare mensen die moeite heeft om de neoliberale ratrace bij te benen. Eigen schuld, dikke bult, zoek het maar uit. Hiermee dreigen er in onze samenleving eerste en tweederangsburgers te ontstaan. Ik moet denken aan een van mijn favoriete films Elysium, waar de welgestelden naar een kolonie in de ruimte vertrokken zijn en de anderen op een onleefbare aarde voor deze elite blijven werken. Het logische gevolg van een neoliberale economie die de oorzaak is van de grote kloof tussen arm en rijk plus de grote schade aan de natuur.
De VVD is in mijn ogen de vleesgeworden neoliberale mentaliteit. Het recht van de sterkste, ik en mijn eigen belang eerst. De rest zoekt het maar uit. Voor de duidelijkheid, ik ben niet antirechts. In mijn ideale politieke beeld werken rechts, links en levensbeschouwelijke partijen juist met elkaar samen. Het is belangrijk dat er voor het individu ruimte is om zich te ontwikkelen (het ik van rechts), zoals het net zo belangrijk is dat we als samenleving mensen bij elkaar houden (het wij van links). En dat vanuit het contact met een dieperliggende essentie, basis, hoe je dat ook noemt (de levensbeschouwelijke component).
Deze drie kwaliteiten vormen samen een evenwichtige politiek die door met elkaar samen te werken, richting kunnen geven aan de maatschappij. Dat vraagt dus inderdaad, zoals met name Bikker gisteren regelmatig herhaalde, dat je over je eigen gelijk heen stapt, in staat bent om compromissen te sluiten en met elkaar samen te werken. Dat betekent ook dat inhoud voor macht gaat. Dat macht dienstbaar wordt gemaakt aan de inhoud en aan het geheel van de samenleving. Dat vraag een volwassenheid van bestuurders die ik gisteren niet zoveel zag in het debat over het nieuwe belastingplan.
We dienen als mens eerst volwassen te worden, voordat de democratie naar behoren kan werken. Het vervolg van het huidige minderheidskabinet hangt aan een zijde draadje, door het toedoen van de VVD die zijn liberale gedachtegoed volledig kwijt is. Die de afgelopen jaren onder leiding van Dilan Yesilgöz is geradicaliseerd tot een partij die iedereen liever kwijt is dan rijk.