Joop

De Tweede Kamer is een burn-out fabriek

  •  
17-10-2022
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
1245 keer bekeken
  •  
51068930582_2e85f52d0b_k

© cc-foto: Petri Damsten

Steeds meer leden van de Tweede Kamer raken overspannen. Pieter Omtzigt (destijds nog CDA, nu onafhankelijk) moest na de verkiezingen lange tijd met werken stoppen omdat hij het tussen de oren had gekregen. Harry van der Molen (ook al CDA) kon de spanning evenmin aan en ging vorig jaar met ziekteverlof. Ook Esther Ouwehand, de fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren, legt haar bezigheden de komende tijd neer wegens werkgerelateerde fysieke klachten. Om het bij deze voorbeelden te houden. 

GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet vindt dat er een einde moet komen aan de overbelasting van parlementariërs. Zij ervaren op dit moment te veel stress en druk, zei ze tegen de NOS. Daar komt nog eens bij dat het politieke klimaat niet echt bevorderlijk is voor het welzijn van degenen die ermee te maken hebben. ‘Wat er naast de extreem lange dagen echt inhakt,’ aldus Ellemeet, ‘zijn de haat, beledigingen, agressie en minachting.’

Tja, echt gezond lijkt me dat allemaal niet. Je kunt natuurlijk wat minder op Twitter en andere sociale media kijken, maar hoe weet je dan nog wat er bij de kiezers leeft? Bovendien nemen Kamerleden elkaar tijdens debatten steeds steviger de maat. Hoe gevoeliger je ziel, hoe groter het probleem dat dit oproept.

De vraag is alleen: wat kun je ertegen ondernemen? Tot 1956 telde de Kamer slechts 100 leden. Kamerlidmaatschap was in veel gevallen een parttime functie, naast bijvoorbeeld bestuurder van een vakbond of raadslid van een grote stad. 

Sindsdien is er veel veranderd. Het aantal Kamerleden werd uitgebreid naar 150. Ze werden almaar belangrijker. Er iets groots naast doen komt nauwelijks nog voor. Kamerleden, die eerst alles in hun eentje hadden moeten afhandelen, hebben nu medewerkers, die hen helpen met het voorbereiden van debatten, uitzoeken van dingen etc. Ook de afdelingen persvoorlichting hebben een gedaanteverwisseling ondergaan. Ik heb nog meegemaakt dat een partij als de VVD één voorlichter in dienst had. Tegenwoordig staat de liberale fractie, hoewel maar een paar zeteltjes groter dan toen, een onafzienbaar woud van PR-medewerkers ter beschikking.

Kortom: het Kamerlidmaatschap is geprofessionaliseerd, zoals dat heet. Keerzijde van de medaille is dat veel parlementariërs er niet meer tegen kunnen. Niet tegen die eindeloze werkweken (80 uur is geen uitzondering). Niet tegen de publicitaire heisa. Niet tegen het gescheld van collega’s (‘U bent een zielig, miezerig, hypocriet mannetje’).

Dit probleem is niet nieuw en diverse partijen hebben al oplossingen proberen te verzinnen. Volgens één theorie moet je de Kamer gewoon weer kleiner maken. Terug naar 100 of zelfs 75 leden. Die hebben dan simpelweg geen tijd meer zich met allerlei details of met de waan van de dag te bemoeien en moeten wel ‘op hoofdlijnen’ debatteren.

De vraag is of deze theorie klopt. Je kunt het aantal Kamerleden wel verminderen, maar de maatschappelijke sfeer blijft hetzelfde. Volksvertegenwoordigers, ook al zijn het er veel minder dan vroeger, zullen bestookt blijven worden met mailtjes en uitgefoeterd op sociale media. Je kunt de klok op één punt wel terugdraaien, maar daarmee verander je niet de tijdgeest. Ik vrees dat als je het aantal Kamerleden met een derde of de helft terugbrengt verder alles hetzelfde zal blijven. De werkbelasting wordt alleen nog veel groter.

Een tweede oplossingsrichting (die waar Ellemeet waarschijnlijk op aanstuurt) is uitbreiding van het aantal Kamerleden, of in elk geval van het personeel dat hen ondersteunt. Hiervan zal, vrees ik, het resultaat zijn dat de Kamer zich nóg meer met de waan van de dag gaat bezighouden. Nóg meer moties en Kamervragen. En, zo voorzie ik, nóg meer parlementariërs die noodgedwongen de pijp aan Maarten moeten geven.

Ik ben bang dat er voor deze kwaal geen onfeilbaar medicijn bestaat. En dat we dus moeten blijven doormodderen op de huidige manier. De zorgen van Ellemeet dat er straks niemand meer overblijft om voor Kamerlid te spelen, deel ik wat minder. Een Kamerlid verdient zo’n 120.000 euro per jaar. Ik denk dat voor een dergelijk jaarsalaris altijd wel gegadigden te vinden zullen zijn.

cc-foto: Petri Damsten 

Meer over:

haat, burn-out, politiek, opinie,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (11)

Kuifje3
Kuifje331 okt. 2022 - 21:10

Het lijkt inderdaad een flink probleem. De oplossing zou misschien gevonden kunnen worden in het zorgen dat er wat minder kleine partijen in de kamer kunnen komen zodat de debatten korter kunnen worden en de taken beter verdeeld. Hoe kan dit gedaan worden? Dat kan door bijvoorbeeld een kleine kiesdrempel van twee of drie zetels in te stellen. Dan zou de kamer al een paar splintertjes kwijt zijn. Een andere optie is om kamerleden per provincie of district te laten kiezen. Bijvoorbeeld zou Zuid Holland dan ongeveer 25 zetels mogen kiezen. Zo voorkom je ook splinters. Een partij als SGP hoeft dan overigens niet te vrezen aangezien ze in Zeeland bijvoorbeeld al verzekerd zouden zijn van 1 of 2 zetels. Bijkomend voordeel is dat de provincies zich niet meer achtergesteld hoeven te voelen.

Bouwman2
Bouwman218 okt. 2022 - 13:40

Hard gewerkt wordt er overal. En de werksfeer is vrijwel nergens optimaal. Ook bij mij niet. Er zijn nogal wat medewerkers die bij de secretaresse over me klagen. Dus de frustratie moet ergens anders huizen dan in het werk. Naarmate een medewerker zijn doelen hoger stelt dan hij aankan haakt hij af. De gefnuikte ambitie heeft hoge arbeidsongeschiktheidscijfers veroorzaakt. Stel je ambitie dus bijtijds bij en weet dat er altijd betere arbeiders zijn in de wijngaard. Wees bescheiden, neem Mark Rutte ten voorbeeld. Die man heeft weinig ambitie (visie) anders dan zijn werk als eerste minister goed te doen. Daarin is hij geslaagd. Hij is nu al weer aan zijn vierde termijn bezig. Dan moet je haast wel een on-ge-loof-lij-ke kanjer zijn.

Poeh, poeh
Poeh, poeh18 okt. 2022 - 8:59

Goed verhaal. De Kamerleden zouden zelf ook wat kunnen bijdragen aan het voorkomen van omvallen. De waan van de dag zit stevig verankerd in ons omroepsysteem, met name van de publieke, waar de talkshows en nieuwsprogramma over elkaar heen buitelen. En daar wordt door Kamerleden vaak al te hijgerig naar toe gerend om een punt te maken. Een dosering om daar even te gaan 'scoren' zou misschien ook kunnen bijdragen aan de taak die een Kamerlid heeft, het controleren hoe het land bestuurt wordt en niet denken dat je met een motie de tanker zo maar van koers kunt laten veranderen.

1 Reactie
Bouwman2
Bouwman218 okt. 2022 - 13:48

Ik zag Heerma van het CDA zondag in Buitenhof. Ik dacht: wat een rustige man is dat. Die krijgt echt geen burn out. En die mevrouw Ouwehand dus wel. dat is nou het type dat haar doelen zo hoog stelt, dat ze wel moet bezwijken. Eigenlijk zou je meer gepensioneerden in de Kamer moeten hebben, althans minder opgewonden standjes. Al hoewel.....

Effie2
Effie217 okt. 2022 - 18:50

Bij het zien van die lucifers moest ik meteen aan dominosteentjes denken. Je ziet het overal gebeuren. Overbelasting leidt tot uitval. En die uitval leidt, door de extra overbelasting, die daar het gevolg van is, onvermijdelijk tot nog méér uitval. Een kettingreactie dus. Ik zie hier parallellen met het veranderende klimaat. Het is de toenemende stapeling van té hoge eisen aan de belastbaarheid dat onvermijdelijk tot rampen leidt. Ook winstmaximalisatie, doorgeschoten controledrang, het individualiseren om mensen als elkaars concurrenten tegen elkaar uit te spelen, en een onwerkbare efficiëntie blijken doeltreffende slopers van onze samenleving te zijn. De rek is eruit. Het kan zo niet langer. Neoliberalisme heeft ook óns land systematisch verziekt. Als we niet massaal willen afhaken zullen we de tijd moeten nemen om te ontspannen. Een tandje minder presteren zal een heilzame uitwerking blijken te hebben.

Hann63
Hann6317 okt. 2022 - 15:44

** Een Kamerlid verdient zo’n 120.000 euro per jaar. Ik denk dat voor een dergelijk jaarsalaris altijd wel gegadigden te vinden zullen zijn. ** Nou, voor dat bedrag wil ik best 1 jaartje in de kamer zitten, dat is zo'n 4x zoveel van wat ik nu verdien. Wel graag met alles er op en er aan.

Kees van Bemmelen
Kees van Bemmelen17 okt. 2022 - 14:34

Het is wel vreemd dat EN het inkrimpen EN het uitbreiden van het aantal kamerleden als oplossing voor hetzelfde probleem geopperd worden. Uitbreiden lijkt me het meest voor de hand liggend. "Hiervan zal, vrees ik, het resultaat zijn dat de Kamer zich nóg meer met de waan van de dag gaat bezighouden. Nóg meer moties en Kamervragen." Dan doen ze het ook zichzelf aan. Het probleem zal zijn dat als jouw partij zich wel met de inhoud bezig houdt ipv de waan van de dag en de concurrenten doen dat niet, zij er met de verkiezingswinst vandoor gaan. Slecht gedrag wordt wel eens vaker beloond, zie dat gedoe met de app ­Debat Direct, waarmee je gelijk een screenshot van stemmingsuitslagen over moties kunt publiceren. De Volkskrant heeft die praktijken aardig beschreven: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/de-twitter-motie-het-nieuwe-politieke-wapen-in-handen-van-kamerleden~b0e7a79a/ Zoiezo is het aantal moties enorm toegenomen, en ook het aantal dertig-leden-debatten: https://nos.nl/artikel/2281956-vorig-jaar-ruim-4100-moties-in-de-tweede-kamer-kan-dat-niet-anders Misschien is het een idee om het ondersteunend personeel uit te breiden. Het aantal fracties verminderen door een kiesdrempel helpt misschien ook, grotere fracties kunnen het werk beter verdelen. Anders zou ik het ook niet weten.

1 Reactie
Kuifje3
Kuifje331 okt. 2022 - 21:01

@Kees: Uitbreiden zal leiden tot nog meer partijen en dus nog langere debatten omdat iedere partij nou eenmaal recht heeft op spreektijd. Langere debatten leiden tot nog langere werktijden en dus nog meer stress. Nee ik denk dat dit geen oplossing biedt.

Gerygrr
Gerygrr17 okt. 2022 - 14:32

Democratie is uiteraard niet het paternalistisch uitdragen van de partijlijn zonder rekening te houden met de achterban. De kiezers spreken zich uit voor een bepaalde politieke richting en de inhoudelijke besluiten, die daarbij horen Waar de kiezer bij het grof vuil werd gezet is zijn geloof in het functioneren van de democratie kwijt. Hij, zij werd genegeerd en zijn mening al helemaal niet gerespecteerd. Dat is de PvdA overkomen, het trauma Samson dus. Wat Ellemeet moet doen is de mening van de achterban vertegenwoordigen. Dan kun je je misschien minder persoonlijk aangevallen voelen en selecteren welke mening ertoe doet.

Jozias2
Jozias217 okt. 2022 - 12:38

"Je kunt natuurlijk wat minder op Twitter en andere sociale media kijken, maar hoe weet je dan nog wat er bij de kiezers leeft?" Los van het feit dat je vooral NIET op Twitter moet zijn om te weten wat er onder de kiezers leeft komen er natuurlijk wel een aantal knelpunten naar voren. - Heel veel en kleinere fracties ten door oa afsplitsingen. Grotere fractie ties kunnen het werk beter verdelen; - Minder hijgerig inspelen op de waan van de dag. Als je de voorpagina's van de grote kranten bekijkt dan weet je wat de kamervragen van die dag worden; - De controle taak concentreren op een select aantal belangrijke zaken. Wat belangrijk is mogen fracties natuurlijk zelf bepalen maar als je alle kamervragen ziet dan slaat het vaak nergens op. En dat betreft nog geen eens de schriftelijke vragen maar ook alle onderlinge vragen tijdens talloze commissie vergaderingen etc. - de tweede kamer zou zich moeten beperken tot de kerntaken: controleren van de regering en (mede) wetgever. Ik krijg regelmatig de indruk dat kamerleden willen besturen, - de eerste kamer zou minder politiek moeten worden en zich moeten focussen op de kwaliteit en uitvoerbaarheid van de wetgeving en minder de wenselijkheid daarvan (die vraag is in de tweede kamer al aan bod gekomen) aan de hand van de politieke kleur. - Fracties zouden zich moeten richten op de inhoud van het debat en niet een populistisch effect door punten te maken voor de achterban via filmpjes op twitter maar wat in de kamer geen waarde heeft.

1 Reactie
Bouwman2
Bouwman217 okt. 2022 - 14:30

Warempel, een reactie waar ik het grotendeel mee eens ben. Minder populisme in 'lands vergaderzaal en bij degenen die daar hun onderwerpen vandaan halen. . Je zult zien, daar knapt een mens echt van op. Maar ja, Fortuin, niet waar?? De grootste Nederlander aller tijden.