BMC, Jeugdzorg Nederland en de achterdeur van het jeugdbeleid

Naar aanleiding van mijn opinie op Joop.nl van afgelopen zaterdag over een nieuwe bijbaan van Jeugdzorg Nederland voorzitter Ahmed Aboutaleb werd ik getipt door een lezer over een van zijn andere bijbanen: associé bij BMC. BMC is in 1986 opgericht vanuit de overtuiging dat de bedrijfsvoering binnen de overheid kon worden verbeterd. In 40 jaar is BMC uitgegroeid tot een gerenommeerd adviesbureau en hebben wij samen met onze opdrachtgevers veel bijzondere verbeterpraktijken ontwikkeld. BMC voert hoogwaardige onderzoeks- en adviesopdrachten uit binnen de domeinen Bestuur en organisatie, Financiën en Control, Data en dienstverlening, Fysiek domein, Jeugd en Onderwijs, Sociaal domein en Wonen en Woningcorporaties en werkt domeinoverstijgend aan uiteenlopende maatschappelijke opgaven. BMC adviseert gemeenten over de vele grote maatschappelijke opdrachten waar ze voor staan. En dus ook over de Jeugdzorg.

En hier wordt de lijn rond BMC, Jeugdzorg Nederland en Ahmed Aboutaleb pas echt interessant. BMC publiceerde een artikel over de Wet reikwijdte Jeugdwet onder de titel: wat je als gemeente nu al kunt doen.

Dat klinkt behulpzaam. Maar juist daar begint het probleem. Want de Wet reikwijdte Jeugdwet ligt nog zwaar onder vuur. De consultatie leverde forse kritiek op van ouders, professionals, belangenorganisaties, adviesorganen en deskundigen. Er is juist veel discussie over rechtsbescherming, eigen kracht, lokale teams, huisartsverwijzingen, toegang tot specialistische hulp en het risico dat kinderen en gezinnen tussen wal en schip raken.

En dan zegt BMC feitelijk: wacht niet op de wet, ga alvast verder met de onderdelen waar consensus over zou bestaan. Maar wie goed leest en snel kan denken ziet dat juist dáár de achterdeur opengaat. Een achterdeur naar Jeugdzorg Nederland.

Stevige lokale teams. Normalisering. Integraliteit. Afwegingskaders. Verordeningen. Beleidsregels. Basishulp. Toegang. Regie. Precies de bestuurlijke taal waarin de meest ingrijpende verschuivingen in de jeugdzorg worden verpakt. En precies op dat terrein biedt BMC zich aan als adviseur van gemeenten.

Dat zou al vragen oproepen. Maar het wordt veel gevoeliger wanneer je weet dat Ahmed Aboutaleb sinds 1 februari 2026 associé is bij BMC. Diezelfde Aboutaleb is voorzitter van Jeugdzorg Nederland, de brancheorganisatie van jeugdzorgaanbieders. En Jeugdzorg Nederland heeft zelf stevig gereageerd op de Wet reikwijdte Jeugdwet. Samen hebben de Branches Gespecialiseerde Zorg voor Jeugd een uitgebreide brief als reactie ingediend . De branche wil scherpere landelijke afbakening, meer regie bij gemeenten en lokale teams, stevige beperking van de huisartsroute en ruimte voor gecertificeerde instellingen om breder passende hulp in te zetten.

Dan wordt de vraag onvermijdelijk. Want als BMC gemeenten adviseert over de praktische invoering van precies deze beweging, krijgen gemeenten dan onafhankelijk advies? Of schuift via consultancy alsnog de agenda van Jeugdzorg Nederland het gemeentelijk beleid binnen? Dat hoeft niet te betekenen dat Aboutaleb persoonlijk aan die adviezen werkt. Maar dat is niet de enige relevante vraag. De vraag is of deze combinatie bestuurlijk zuiver is.

Een commerciële adviesorganisatie adviseert over jeugdbeleid. Een associé van die organisatie is voorzitter van de brancheorganisatie met een direct belang in datzelfde beleid. En gemeenten, die formeel democratisch verantwoordelijk zijn, kunnen zo via beleidsadvies worden gestuurd richting oplossingen die vooral de sector goed uitkomen.

Dat is geen detail. Dat raakt aan de vraag wie de jeugdzorg in Nederland eigenlijk bestuurt. Gemeenteraden? Wethouders? Het Rijk? Of een bestuurlijk netwerk van brancheorganisaties, aanbieders en adviesbureaus dat via de achterdeur beleid schrijft voordat de wetgever klaar is?

Aboutaleb noemt zichzelf graag een democraat, echter aan deze vermenging van belangen is niets democratisch. En kunnen er vragen gesteld gaan worden of de adviezen van BMC de belangen van kinderen, jongeren, ouders en samenleving en overheid gaan dienen of dat sec alleen de belangen van Jeugdzorg Nederland en haar leden worden gediend. Dit verdient Kamervragen.

Niet later. Maar nu.