Beter Leven: een doekje voor het bloeden

Ellen Bien, directeur van de Dierenbescherming, zei gisteren bij Eva dat ze ‘ontzettend geschokt’ was door de beelden die onderzoeksgroep Ongehoord maakte in Beter Leven stallen. Te zien is hoe biggetjes tegen een hek worden doodgeslagen en hoe vleesvarkens met klappen en stroomstoten worden ingeladen voor transport. Het gaat om bedrijven waarover de Dierenbescherming eerder nog de loftrompet stak. Zou Bien daadwerkelijk gedacht hebben dat Beter Leven stallen veel verbetering voor varkens bieden?

Bien kondigde extra keurmerk-eisen aan: veehouders mogen hun dieren niet slaan of schoppen. Dit is een maatregel voor de bühne. Tijdens het jaarlijkse bezoekje van de Beter Leven controleur zullen de boeren zich wijselijk netter gedragen. Dit zagen we al bij het verbod op stroomstootwapens, wat al jaren in de criteria staat en wat Ongehoord keer op keer vastlegde bij Beter Leven bedrijven. Veel verontrustender is dat Bien noch de Dierenbescherming heeft gereageerd op de andere misstanden die we hebben gefilmd: ernstige staartbijtwonden, creperende biggen, kreupele en zieke varkens en zeugen met doorligwonden die stereotiep gedrag vertonen. Zijn er voor deze structurele problemen, die het logische en onvermijdelijke gevolg zijn van het fokken van varkens voor de vleesproductie, misschien gewoon geen ‘maatregelen’ te verzinnen?

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Het dierenleed op onze beelden is niet los te zien van het systeem waarin de dieren worden gehouden. Van nature bouwt een moedervarken een nest van takken en bladeren. Haar kinderen blijven minimaal anderhalf jaar bij hun moeder. De familiegroep legt dagelijks kilometers af  tussen de rustplek, voedselrijke plekken waar de dieren samen naar verse hapjes wroeten, modderpoelen om in te baden en vaste plekken waar ze hun behoefte doen.

Het contrast met ‘Beter Leven’ kan haast niet groter zijn. Ingeklemd tussen de buizen van de kraamkooi krijgt het moedervarken een jute doek als nestmateriaal. Uit stress en frustratie ontwikkelt ze stereotiep gedrag, zoals stangbijten. Beter Leven biggen worden op een leeftijd van 25 dagen abrupt bij hun moeder weggehaald. De scheiding zelf en alle onnatuurlijke gebeurtenissen die ermee gepaard gaan veroorzaken bij de biggen ernstige stress. Tijdens het vetmesten zijn verveling en frustratie troef. In het  Beter Leven hok (1 ster) krijgt elk varken één vierkante meter. Doordat de dieren hun natuurlijke gedrag niet kunnen uitoefenen, ontstaan gedragsstoornissen zoals staartbijten. Ook bij varkensbedrijf Livar, een drie sterren paradepaardje van het keurmerk, werden varkens gefilmd met ernstig aangevreten staarten.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Het Beter Leven keurmerk is een wassen neus, de minimale aanpassingen zijn geen relevante verbeteringen voor een varken. Wie er wél beter van worden, zijn de dierindustrie en de Dierenbescherming zelf, die voor elk geslacht Beter Leven dier een financiële bijdrage uit de industrie ontvangt. Met de misleidende dierenwelzijnsclaims van het keurmerk wordt het imago van vlees opgepoetst en blijft de verkoop op peil. Dat bleek onlangs ook uit gedragsonderzoek van Wageningen University & Research naar framing door keurmerken.

Ons recente onderzoek maakt voor de zoveelste keer duidelijk dat het Beter Leven keurmerk geen dierenwelzijn garandeert. Het wordt tijd dat de Dierenbescherming zich gaat richten op het beschermen van dieren, in plaats van op het sussen van het geweten van consumenten. Dierenbeschermers zouden daarom niet de belangen van de vleesindustrie moeten behartigen door haar imago op te poetsen. Echte dierenbeschermers werken aan het afschaffen van de dierindustrie.