Als Belastingplan kabinet-Jetten sneuvelt, dreigt 'een tweede Toeslagenaffaire maar dan nog groter'

Het Belastingplan van het kabinet-Jetten blijft een Titanic die afstevent op een monsterlijke ijsberg. Als de Eerste Kamer het Belastingplan 2027 van het minderheidskabinet laat sneuvelen, kunnen miljoenen Nederlanders te maken krijgen met een verkeerde voorlopige aanslag. Dat schrijft de NOS. De Belastingdienst heeft namelijk een harde grens: uiterlijk 20 november om twaalf uur moeten alle wijzigingen in de inkomstenbelasting verwerkt zijn. Daarna worden de voorlopige aanslagen opgemaakt die vanaf december de deur uit gaan. Komt er na dat moment alsnog een andere uitkomst, bijvoorbeeld door een afgewezen plan of een novelle, dan baseren die aanslagen zich op regels die niet meer gelden. De correctie volgt pas bij de definitieve aanslag, ruim een jaar later, met navorderingen of teruggaven als gevolg. In politiek Den Haag wordt al gewaarschuwd voor "een tweede Toeslagenaffaire maar dan nog groter".

Het risico kwam maandag ter sprake in de Tweede Kamer, toen ChristenUnie-Kamerlid Grinwis aan staatssecretaris Eerenberg (D66) van Financiën vroeg wat er gebeurt als de Tweede Kamer wel instemt, maar de senaat niet. Eerenberg noemde dat een scenario dat niemand zou moeten willen. Dat de situatie reëel is, blijkt uit de stroeve gesprekken die het kabinet met de oppositie voert. Het is onduidelijk of er een coalitie van partijen te vinden is die in beide Kamers een meerderheid haalt, en binnen het kabinet wordt nog altijd gesteggeld over de vraag of steun bij PRO en Volt, of bij het (extreem)rechtse blok van JA21, SGP en BBB moet worden gezocht. Het is vooral de VVD van Dilan Yesilgöz die elke mogelijke handreiking naar de progressieve partijen van de hand wijst.

Juist de dreigende chaos kan het speelveld veranderen. Senatoren van oppositiepartijen zullen zich wel twee keer bedenken voordat zij het plan wegstemmen en daarmee het besteedbare inkomen van miljoenen huishoudens in de lucht laten hangen. Het kabinet zou daarom kunnen besluiten te volstaan met een nipte meerderheid in de Tweede Kamer, bijvoorbeeld met CU, 50Plus en Groep Markuszower, en, zo schrijft de NOS: "Erop rekenen dat niemand in de Eerste Kamer verantwoordelijk wil zijn voor chaos met de inkomstenbelasting". Famous last words.