René stalkte en mishandelde zijn ex-partner: ‘Ik had een beest in mezelf gecreëerd’

René geeft een zeldzaam inkijkje in zijn verleden, waarin hij zijn ex-partner mishandelde en stalkte. Waar komt dit gedrag vandaan? En waarom begint iemand met stalken?

In de Radio BOOS-podcast spreekt René met Tim Hofman openhartig over zijn verleden. Hij blikt terug op zijn tweede huwelijk, dat ondanks alles ook liefdevol was. Het gesprek biedt een unieke inkijk in hoe de situatie kon escaleren en wat we daar als samenleving van kunnen leren. Recht uit het perspectief van iemand die het zelf heeft meegemaakt.

‘Ik heb als kind veel meegemaakt. Ik was een lastig kind en werd weggestopt in een kindertehuis. Daar moest ik vechten voor mijn eigen plek en mijn eigen speelgoed. Daarna ging ik naar speciaal onderwijs, waar dat vechten opnieuw begon. Zo heb ik geleerd dat agressie een wapen kan zijn. Dat heb ik uiteindelijk geperfectioneerd tot mijn vijftigste. Het heeft me veel opgeleverd, maar ook heel veel gekost.’

‘Zolang een relatie goed is, kan ik iemand sturen. Maar als diegene zegt: “Ik stop ermee”, dan verlies ik controle. En toen begon ik met appen. Met die blauwe vinkjes van WhatsApp begon de ellende. Ik zie dat ze het gelezen heeft, maar niet reageert. Toen werd ik gek.’

‘Controle. Het leven van de ander willen blijven bepalen. Ik dacht: we praten erover, we zoeken hulp, dan komt het goed. Maar als er een definitieve breuk komt, sta ik er alleen voor. Ik wilde antwoorden. “Geef even antwoord, ik zie dat je het gelezen hebt.” En dat ging in no time van een aantal appjes naar soms honderd tot driehonderd berichten.’

‘Heb je een ander? Is hij bij je? Ben je thuis? Waarom reageer je niet? Het idee dat iemand mij negeerde maakte me volledig gek. Toen begon het fysieke stalken: ik ging naar haar huis, keek door ramen en via de achterom. Maar hield ook bij waar haar nieuwe partner woonde, welke auto hij reed en waar hij werkte. Het ging ongelooflijk ver.’

‘Achteraf wel. Toen niet. Mijn sociale netwerk had ik tot een nulpunt teruggebracht. Mensen die me konden terugfluiten, luisterde ik niet meer naar. Ook isoleerde ik het slachtoffer. Dan wordt haar wereld heel klein en ontstaat afhankelijkheid. Als ik het nu zo zeg, denk ik: mijn God, waar was ik mee bezig?’

‘Absoluut. Ik had een beest in mezelf gecreëerd. Dat zag geen mensen meer, alleen objecten. En dat object moest vernietigd worden. Dat was mijn wake-up call. Ik dacht: als ik nog een keer zo boos zou worden, dan kan het zijn dat ze niet meer beweegt… maar ook nooit meer beweegt. Dat ik dus een moord bega.’

‘Dat heeft te maken met intieme terreur: angst, machtsongelijkheid en het niet durven maken van haar eigen keuzes. Ze was bang voor mijn reactie. Uiteindelijk heeft haar dochter haar meegenomen naar het politiebureau.’

‘In 2013 werd ik veroordeeld door een meervoudige kamer. En daar kom je niet zomaar. Ik kreeg een verplichte behandeling en reclasseringstoezicht, onder andere voor het mishandelen van mijn partner. Je wil niet weten wat ik haar heb aangedaan. Bedenk het allerergste en dat heb ik gedaan.’

‘Een van de eerste vragen was: “Hoe zie jij jezelf?” Ik dacht altijd dat ik een vervelend kind was, want dat zeiden mijn ouders. In therapie kwam dat negatieve innerlijke kind naar boven. Een van de dingen die ik mezelf had aangeleerd was: ik ben geen watje en ga de confrontatie aan. De therapeut kwam met het idee: “Je kan ook weglopen. Niet je handen vuil maken aan iemand die het niet waard is.” Die beeldvorming creëren, hielp echt.’

‘Jongens leren: niet huilen, wees een vent, sla terug. Problemen los je op met kracht. Veel mannen hebben nooit geleerd wat liefde is, alleen overleven. Mannen moet leren communiceren. Geweld en stalking zijn te verhelpen. Ik ben daar het bewijs van. Maar je moet verantwoordelijkheid nemen en hulp willen.’

‘Dat beest zit er nog, maar ik voel hem niet meer. Ik heb hem leren kennen. Hij wilde al lang iets vertellen, maar ik luisterde niet. Nu is het geen bijtende jachthond meer. Er is René vóór mijn vijftigste en René erna. Die tweede is empathisch. Ik zet me nu in tegen geweld tegen vrouwen en grensoverschrijdend gedrag.’